1 godzina temu
Rząd przyjął projekt ustawy, który ma wzmocnić ochronę legalnie działających gospodarstw i ograniczyć konflikty między rolnikami a osobami przeprowadzającymi się na wieś. Zmiany obejmują Kodeks cywilny, przepisy dotyczące zakłócania spokoju oraz nowe obowiązki informacyjne przy zakupie nieruchomości.
Posiedzenie Rady Ministrów (fot. KPRM)Polska wieś coraz częściej pełni jednocześnie dwie funkcje – jest miejscem prowadzenia produkcji rolnej oraz przestrzenią mieszkaniową dla osób niezwiązanych zawodowo z rolnictwem. W praktyce prowadzi to niekiedy do konfliktów o pracę maszyn, zapachy, ruch ciągników czy odgłosy zwierząt.
Rząd chce wyraźniej wskazać, iż typowe następstwa prawidłowo prowadzonej działalności rolniczej są naturalnym elementem życia na terenach wiejskich.
– Coraz więcej osób wybiera wieś jako miejsce do życia, choć nie zajmuje się rolnictwem. Musimy pamiętać, iż wieś jest jednocześnie miejscem produkcji żywności, a praca rolników wiąże się z hałasem maszyn, zapachami czy odgłosami zwierząt. Chcemy chronić rolników, którzy prowadzą działalność zgodnie z prawem, ale też zwiększać świadomość osób, które decydują się zamieszkać na wsi – podkreśla minister rolnictwa Stefan Krajewski.
Hałas i zapach nie zawsze będą podstawą do roszczeń
Jedną z najważniejszych zmian przewidzianych w projekcie jest modyfikacja Kodeksu cywilnego.
Typowe oddziaływania związane z produkcją rolną – w tym hałas i zapachy – mają być uznawane za mieszczące się w granicach przeciętnej miary, o ile gospodarstwo działa zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami prawidłowej gospodarki rolnej.
W praktyce rozwiązanie ma utrudnić kierowanie roszczeń wobec rolników tylko dlatego, iż normalne prowadzenie gospodarstwa powoduje niedogodności odczuwalne przez sąsiadów.
Ochrona ma obejmować szeroki zakres produkcji, w tym:
- produkcję roślinną,
- produkcję zwierzęcą,
- sadownictwo,
- ogrodnictwo,
- produkcję rybną.
Nie oznacza to jednak pełnej swobody dla gospodarstw.
Z nowych przepisów nie będzie mogła korzystać działalność prowadzona niezgodnie z prawem. Ochrona nie obejmie również produkcji prowadzonej poza terenami, na których zgodnie z dokumentami planistycznymi działalność rolnicza jest lub może być wykonywana.
Kombajn może pracować po zmroku
Drugim istotnym elementem projektu jest uwzględnienie specyfiki czasu pracy w rolnictwie.
W gospodarstwie nie zawsze można zakończyć pracę o określonej godzinie. Żniwa, siew, opryski, zbiór zielonek czy prace przy zwierzętach są uzależnione m.in. od pogody, wilgotności, sezonu oraz cyklu biologicznego roślin i zwierząt.
Dlatego projekt zakłada, iż zakłócanie spokoju lub spoczynku nocnego wynikające z prowadzenia działalności rolniczej nie będzie podlegało karze.
Może to dotyczyć m.in. pracy ciągników, kombajnów i innych maszyn, a także odgłosów zwierząt.
To istotna zmiana dla gospodarstw, ponieważ w okresie żniw czy przy gwałtownie zmieniającej się pogodzie kilka godzin może decydować o jakości i wielkości zbiorów.
Kupujesz dom na wsi? Masz wiedzieć, iż obok może działać gospodarstwo
Rząd chce również ograniczyć sytuacje, w których nowi mieszkańcy wsi dopiero po zakupie domu lub działki orientują się, iż w pobliżu prowadzona jest intensywna produkcja rolnicza.
Dlatego w określonych przypadkach w akcie notarialnym ma znaleźć się dodatkowe oświadczenie nabywcy nieruchomości.
Kupujący będzie potwierdzał, iż ma świadomość, iż w tym samym obrębie ewidencyjnym jest lub może być prowadzona działalność rolnicza. Tym samym powinien być poinformowany, iż mogą się z nią wiązać zwykłe następstwa, takie jak hałas, zapach, ruch maszyn czy odgłosy zwierząt.
Obowiązek ma dotyczyć nieruchomości położonych na terenach przeznaczonych pod działalność rolniczą w planie ogólnym gminy lub miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Nowi mieszkańcy mają znać realia życia na wsi
Projekt nie ogranicza się wyłącznie do przepisów chroniących gospodarstwa. Zakłada także działania informacyjne.
Ośrodki doradztwa rolniczego mają szerzej informować o rolniczych funkcjach produkcyjnych wsi, znaczeniu gospodarstw oraz specyfice prowadzenia działalności rolnej.
Chodzi o to, aby osoby osiedlające się na terenach wiejskich miały świadomość, iż wieś nie jest wyłącznie miejscem zamieszkania i wypoczynku, ale również przestrzenią produkcji żywności.
Większa pewność dla gospodarstw, ale nie bezwarunkowa
Projekt może mieć duże znaczenie przede wszystkim dla gospodarstw położonych w miejscowościach, które w ostatnich latach gwałtownie się rozbudowują. Nowa zabudowa mieszkaniowa coraz częściej zbliża się bowiem do pól, obór, chlewni czy budynków gospodarczych istniejących w danym miejscu od wielu lat.
Nowe przepisy mają jasno rozgraniczać normalne skutki produkcji rolnej od rzeczywistych naruszeń prawa.
Rolnik prowadzący gospodarstwo prawidłowo ma zyskać większą ochronę przed roszczeniami dotyczącymi zwykłych uciążliwości produkcji. Jednocześnie działalność niezgodna z przepisami nie będzie mogła korzystać z tych preferencji.
Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów oznacza kolejny etap prac nad ustawą. Jeżeli nowe regulacje wejdą w życie, mogą istotnie zmienić zasady rozstrzygania sąsiedzkich sporów na terenach wiejskich i wzmocnić prawną pozycję gospodarstw prowadzących legalną działalność produkcyjną.
