Rząd zaostrza przepisy dla fotowoltaiki. Zmiany już od 20 września

Fotowoltaika ma zostać objęta znacznie bardziej szczegółowymi wymaganiami technicznymi niż dotychczas. Projekt nowych warunków technicznych dla budynków przewiduje m.in. obowiązkowe wyłączniki awaryjne instalacji PV, urządzenia wykrywające zwarcia łukowe, monitoring izolacji oraz dodatkowe zasady prowadzenia przewodów i lokalizacji falowników. Większość nowych regulacji ma zacząć obowiązywać 20 września 2026 r.

Rząd zaostrza przepisy dla fotowoltaiki. Zmiany już od 20 września. Fot. wygenerowane przez AI

Zmiany są istotne dla osób planujących budowę, przebudowę lub montaż instalacji fotowoltaicznej. Nie oznaczają jednak, iż każdy właściciel działającej już instalacji będzie musiał 20 września natychmiast przerabiać cały system. Na obecnym etapie mówimy o projekcie nowych warunków technicznych, którego ostateczny kształt powinien być oceniany na podstawie przepisów opublikowanych w Dzienniku Ustaw.

Wyłącznik awaryjny ma ułatwić pracę strażakom

Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie specjalnego wyłącznika awaryjnego instalacji fotowoltaicznej.

Ma on umożliwić ekipom ratowniczym szybkie obniżenie lub odłączenie napięcia po stronie prądu stałego. Urządzenie uruchamiające ma znajdować się w miejscu dostępnym dla służb i być odpowiednio oznakowane.

To ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego. choćby po odłączeniu budynku od sieci moduły fotowoltaiczne wystawione na światło przez cały czas mogą produkować energię, dlatego podczas akcji gaśniczej przewody po stronie DC mogą pozostawać pod napięciem.

Monitoring izolacji i wykrywanie zwarć łukowych

Nowe wymagania nie kończą się na samym wyłączniku.

Projekt zakłada, iż instalacje PV będą wyposażane co najmniej w urządzenia kontrolujące stan izolacji po stronie prądu stałego oraz system wykrywający i przerywający zwarcia łukowe.

Zwarcie łukowe może powodować bardzo wysoką temperaturę i stanowić jedno z zagrożeń pożarowych w instalacjach elektrycznych. Automatyczne wykrycie takiego zjawiska ma pozwolić na szybsze przerwanie obwodu.

W praktyce oznacza to większą liczbę wymaganych zabezpieczeń już na etapie projektowania instalacji.

Nowe zasady prowadzenia przewodów

Przepisy mają również dokładnie określić sposób prowadzenia przewodów instalacji fotowoltaicznej.

Zgodnie z projektem przewody DC mają być prowadzone przede wszystkim na zewnątrz budynku. o ile znajdą się wewnątrz, konieczne będzie spełnienie dodatkowych wymagań dotyczących ich osłonięcia i odporności ogniowej.

Projekt przewiduje również zakaz prowadzenia przewodów instalacji PV w czynnych przewodach kominowych.

To oznacza, iż wykonawcy będą musieli już na etapie projektu dokładniej planować przebieg instalacji od paneli do falownika i rozdzielnicy.

Falownik nie w każdym miejscu

Więcej wymagań ma dotyczyć także falowników i rozdzielnic.

Projektowane przepisy regulują ich lokalizację oraz kwestie bezpieczeństwa pożarowego. W pomieszczeniach, w których znajdą się określone elementy instalacji, przewidziano również zastosowanie autonomicznych czujek dymu.

Budynki wyposażone w fotowoltaikę mają być również odpowiednio oznakowane, aby ratownicy wiedzieli, iż podczas prowadzenia akcji mają do czynienia z obiektem wyposażonym w instalację PV.

Panele na dachu też według nowych zasad

Nowe warunki techniczne obejmują nie tylko urządzenia elektryczne, ale również sam sposób rozmieszczania modułów.

Projekt określa zasady montażu paneli m.in. na:

• dachach,
• elewacjach,
• balkonach,
• loggiach,
• tarasach.

Przepisy mają również regulować odległości modułów od wybranych elementów budynku, takich jak okna i drzwi, a przy większych instalacjach dachowych przewidziano rozwiązania związane z podziałem powierzchni na sektory.

Zmiany obejmą również magazyny energii

Dużą część nowych warunków technicznych poświęcono również magazynom energii.

Projekt wprowadza wymagania dotyczące m.in. systemów zarządzania akumulatorem, awaryjnego odłączania magazynu, wentylacji, zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz lokalizacji urządzeń. Szczegółowe wymagania mają zależeć m.in. od pojemności magazynu i miejsca jego montażu.

To szczególnie istotne, ponieważ magazyny energii coraz częściej montowane są razem z domową fotowoltaiką.

Czy każdy właściciel fotowoltaiki będzie musiał przebudować instalację?

To jedna z najważniejszych kwestii dla obecnych prosumentów.

Nie należy interpretować nowych regulacji w ten sposób, iż 20 września każdy właściciel istniejącej instalacji PV będzie zobowiązany do natychmiastowego zamontowania wszystkich nowych zabezpieczeń.

Warunki techniczne są stosowane przede wszystkim przy projektowaniu, budowie i określonych robotach budowlanych. Jednocześnie w branżowych analizach zwraca się uwagę, iż przy części inwestycji w istniejących obiektach mogą pojawić się wątpliwości interpretacyjne dotyczące zakresu stosowania nowych wymagań.

Dlatego najważniejsze znaczenie będzie miał ostateczny tekst rozporządzenia.

20 września to ważna data, ale nie wszystkie przepisy ruszą wtedy

Większość nowych warunków technicznych ma wejść w życie 20 września 2026 r. Nie wszystkie regulacje związane z energią słoneczną mają jednak zacząć obowiązywać tego samego dnia.

Część wymagań dotyczących wykorzystania energii słonecznej w budynkach przewidziano od 31 grudnia 2026 r., natomiast kolejne rozwiązania – m.in. dotyczące budynków mieszkalnych – od 31 grudnia 2029 r.

Nie oznacza to więc, iż od 20 września 2026 r. wszystkie domy w Polsce będą musiały posiadać fotowoltaikę.

Nowa instalacja może być droższa

Dodatkowe zabezpieczenia oznaczają również większą liczbę urządzeń, które trzeba będzie uwzględnić podczas projektowania i montażu.

Wyłącznik awaryjny, detekcja zwarć łukowych, monitoring izolacji, czujki czy odpowiednie zabezpieczenie przewodów mogą zwiększyć koszt wykonania instalacji. Jednocześnie celem zmian jest ograniczenie ryzyka pożaru oraz poprawa bezpieczeństwa użytkowników i ekip ratowniczych.

Dla osób planujących fotowoltaikę najważniejszy wniosek jest prosty: przy inwestycjach realizowanych jesienią 2026 r. warto już na etapie projektu sprawdzić, czy instalator uwzględnia nowe warunki techniczne. Ostatecznie decydujący będzie jednak tekst rozporządzenia obowiązujący w dniu realizacji inwestycji.