Są nowe policyjne dane. Kradzieży w sklepach ubywa, ale udział przestępstw w ogólnej liczbie zdarzeń rośnie

2 godzin temu

W trzech kwartałach br. liczba przestępstw kradzieży w sklepach spadła o prawie 6 proc. w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku. Jak przekonują eksperci, to umiarkowana zmiana, a złodzieje są odpowiedzialni za jedno z głównych źródeł strat w handlu. Sieci wdrożyły m.in. rozwiązania dotychczas pomijane, co przekłada się na wzrost kosztów prewencji. Z kolei liczba wykroczeń kradzieży spadła rdr. o 18,5 proc.. Do tego widać, iż większość takich zdarzeń miała miejsce w placówkach wielkopowierzchniowych.

Według danych Komendy Głównej Policji (KGP), w okresie od stycznia do września br. stwierdzono 23,2 tys. przestępstw kradzieży w sklepach. W analogicznym okresie ubiegłego roku odnotowano ich 24,6 tys. Najwięcej takich przypadków zarejestrowały KWP Wrocław – 3,5 tys. (rok wcześniej – 4,2 tys.), KWP Katowice – 3,4 tys. (2,8 tys.), a także KSP Warszawa – 3,2 tys. (3,4 tys.).

– Spadek o 5,9 proc. należy interpretować ostrożnie. To umiarkowana zmiana, która nie sprawia, iż kradzieże pozostają jednym z głównych źródeł strat w handlu. Przekładając ww. statystyki na język handlu, sklepów nie dotyka mniej problemów, tylko coraz częściej pojawia się kradzież o większej wartości jednostkowej, a więc dotkliwsza finansowo – komentuje dr Marta Ziółkowska z Instytutu Zarządzania w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, przewodnicząca Sektorowej Rady ds. kompetencji w handlu z e-commerce.

Pozytywna zmiana

W ciągu dziewięciu miesięcy liczba stwierdzonych przestępstw kradzieży w sklepach zmniejszyła się o 5,9 proc., co jest pozytywną zmianą z punktu widzenia handlu. – Nie należy jednak utożsamiać liczby spraw z wartością strat. Nawet przy mniejszej liczbie zdarzeń łączny koszt może pozostawać wysoki, o ile kradzione są droższe produkty albo dochodzą wydatki na ochronę i obsługę incydentów. Kradzieże są istotnym problemem operacyjnym i finansowym, ale ocena ich udziału w całości strat wymaga danych dot. poszczególnych sieci. Z samych statystyk policyjnych nie da się również ustalić, czy rośnie przeciętna wartość pojedynczej kradzieży. Do takiej oceny potrzebne byłyby porównywalne dane o wartości utraconego mienia – stwierdza Michał Rosiak, wieloletni ekspert rynku retailowego z Proxi.cloud.

Jak dodaje ekspertka z SGH, wdrożono rozwiązania dotąd pomijane, na przykład zabezpieczanie produktów takich jak masło czy parówki. Wiele sieci wprowadziło lub przywróciło ochronę fizyczną oraz monitoring przestrzeni sklepu. To powoduje wzrost kosztów prewencji. One szacowane są na około 1,1 proc. obrotów i pozostaną trwałym elementem rachunku ekonomicznego sklepów, a nie wydatkiem przejściowym. Skuteczność będzie zależeć nie od kolejnych blokad na produktach, ale od połączenia technologii, analityki strat oraz współpracy z policją, co przewiduje dr Ziółkowska.

– O skali zagrożenia kradzieżami decyduje nie tylko branża, ale również charakter asortymentu, natężenie ruchu i organizacja nadzoru. Ryzyko dotyczy zarówno handlu spożywczego, jak i sklepów z niewielkimi produktami o relatywnie wysokiej wartości, na przykład z elektroniką czy kosmetykami. Szczególnie podatny na kradzież jest towar łatwy do ukrycia, przeniesienia i dalszej odsprzedaży. Nie można jednak na podstawie przytoczonych danych wskazywać na zmianę listy najczęściej kradzionych artykułów. Trzeba też rozróżnić incydentalne działania pojedynczych osób i powtarzalne kradzieże nastawione na zysk. Te ostatnie mogą obejmować wiele placówek, również w różnych województwach. Bez danych o sprawcach i powiązaniach między zdarzeniami nie da się określić, jaki jest udział zorganizowanych grup ani jak szeroki jest zasięg ich działania – zaznacza Michał Rosiak.

Punktowa ochrona

Zdaniem dr Marty Ziółkowskiej, ochronę warto kierować punktowo na kategorie i formaty o najwyższym ryzyku, zamiast zabezpieczać wszystko, co jest kosztowne i obniża komfort zakupów. Skoro większość sprawców to osoby przypadkowe, a największe szkody generuje wąska grupa sprawców systemowych, sklepy powinny stosować dwutorowe podejście. – Myślę tu o prewencji masowej, czyli widoczności i personelu, a także wymianie informacji o zorganizowanych sprawcach. Z moich analiz wynika, iż poza FMCG straty generują też elektronika, małe AGD i elektronarzędzia – wyjaśnia ekspertka ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Ponadto z danych KGP wynika, iż w I-III kw. br. stwierdzono 133,5 tys. wykroczeń kradzieży w sklepach. To o 18,5 proc. mniej niż w analogicznym okresie 2025 roku, kiedy było ich 163,7 tys. W opinii ekspertki z SGH, czynniki, które mogą tłumaczyć skalę spadku, częściowo pokrywają się z tymi dla przestępstw, ale mają inną wagę. Po pierwsze, prewencja – inwestycje w ochronę, monitoring i bramki najskuteczniej ograniczają kradzieże impulsywne, czyli właśnie drobne. Po drugie, osłabienie presji inflacyjnej, która napędzała kradzieże z potrzeby.

– Spadek liczby stwierdzonych wykroczeń o 18,5 proc. jest wyraźniejszy niż w przypadku przestępstw, ale nie przesądza o jego przyczynach. Widoczna obecność ochrony, monitoring i skuteczniejsza kontrola stref kasowych mogą ograniczać część drobnych, okazjonalnych kradzieży. Pewne znaczenie mogło mieć także osłabienie presji inflacyjnej, która wcześniej pogarszała sytuację finansową części gospodarstw domowych. Trzeba jednak pamiętać, iż niższa inflacja oznacza wolniejszy wzrost cen, a nie ich spadek do wcześniejszych poziomów. Z tego powodu nie można uznać zmian cen za udowodnione wyjaśnienie mniejszej liczby wykroczeń. Wynik zależy również od liczby wykrywanych zdarzeń i praktyki ich zgłaszania – wyjaśnia ekspert z Proxi.cloud.

Zgłoszenia, nie rzeczywistość

Jak podkreśla dr Marta Ziółkowska, policyjna statystyka jest zawsze miarą zgłoszeń, nie rzeczywistości. Ekspertka zwraca uwagę na drobne kradzieże o wartości kilkudziesięciu złotych. W takim przypadku koszt czasu pracownika i oczekiwania na patrol bywa wyższy niż wartość towaru, a perspektywa umorzenia zniechęca do składania formalnych zgłoszeń. Różnicę widać też między modelami organizacji. Sieci własne mają procedury i ochronę, więc zgłaszają częściej, natomiast w sklepach franczyzowych decyzja należy do samodzielnych przedsiębiorców.

– Zmniejszenie liczby wykroczeń w statystykach policji jest dobrym sygnałem, ale nie daje pełnego obrazu strat ponoszonych przez handel. Część drobnych kradzieży może nie zostać ujawniona albo formalnie zgłoszona, zwłaszcza gdy obsługa sprawy angażuje pracowników bardziej niż pozwala na to bieżąca organizacja sklepu. Nie ma jednak rzetelnych podstaw, by wskazać konkretny odsetek takich zdarzeń. Trend warto weryfikować, porównując dane KGP z prowadzoną przez sieci ewidencją incydentów, zgłoszeń i strat inwentaryzacyjnych. Te ostatnie nie są tożsame z kradzieżami, ponieważ mogą obejmować również błędy ewidencyjne i inne ubytki. Brak jakiejkolwiek reakcji może u części sprawców zwiększać poczucie bezkarności i sprzyjać ponownym próbom. Samo odstąpienie od zawiadomienia policji nie musi jednak oznaczać braku działań zabezpieczających ze strony sklepu – podkreśla Michał Rosiak.

W trzech kwartałach br. stwierdzono 111,7 tys. wykroczeń kradzieży w sklepach wielkopowierzchniowych. To o 18,2 proc. mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, kiedy było ich 136,5 tys. Od stycznia do września br. policja zarejestrowała też 21,8 tys. takich zdarzeń w sklepach małopowierzchniowych. W tym przypadku odnotowano spadek rdr. o 19,7 proc. – z poziomu 27,2 tys.

– Przewaga liczby wykroczeń w sklepach wielkopowierzchniowych może wynikać przede wszystkim ze skali ich działalności, tj. dużego ruchu klientów, większej liczby transakcji, szerokiego asortymentu i rozległej powierzchni wymagającej nadzoru. Poczucie anonimowości może sprzyjać takim zachowaniom, ale nie jest jedynym wyjaśnieniem. Znaczenie ma także organizacja obsługi i kontrola stref kas samoobsługowych. W mniejszych sklepach bliższy kontakt personelu z klientami bywa czynnikiem odstraszającym, choć placówki te często mają mniejsze możliwości inwestowania w ochronę. W obu formatach odnotowano zbliżone procentowe spadki wykroczeń. Chcąc ocenić, który z nich jest faktycznie bardziej narażony, należałoby zestawić liczbę zdarzeń z liczbą placówek, klientów, transakcji lub wartością obrotów – podsumowuje ekspert z Proxi.cloud.

Idź do oryginalnego materiału