1 godzina temu
Rolnicy sprzedają bydło, wystawiają faktury, ale pieniędzy na kontach nie ma. Wielkopolska Izba Rolnicza alarmuje, iż docierają do niej liczne sygnały o podmiotach skupowych, które nie regulują należności za zakupione zwierzęta. W takich sytuacjach ratunkiem może być Fundusz Ochrony Rolnictwa. Pozwala on ubiegać się o rekompensatę, gdy nabywca produktów rolnych stał się niewypłacalny. Trzeba jednak spełnić określone warunki i pilnować terminów.
Skup nie zapłacił za bydło? Rolnicy mogą ubiegać się o rekompensaty
Artykuł opracowano na podstawie materiału opublikowanego przez Wielkopolską Izbę Rolniczą (WIR), która zwraca uwagę na problem zaległych płatności za bydło oraz przypomina zasady korzystania z Funduszu Ochrony Rolnictwa.
Rolnicy czekają na pieniądze za bydło. Wielkopolska Izba Rolnicza reaguje
Sprzedaż zwierząt do skupu powinna zakończyć się terminową zapłatą. Niestety, jak informuje Wielkopolska Izba Rolnicza, do samorządu rolniczego docierają liczne sygnały dotyczące braku płatności za bydło zakupione od gospodarstw.
Dla producentów oznacza to poważny problem finansowy. Rolnik ponosi koszty utrzymania zwierząt, zakupu pasz i prowadzenia produkcji, a po sprzedaży nie otrzymuje należnych środków.
WIR przypomina, iż w przypadku niewypłacalności podmiotu skupowego rolnicy mogą ubiegać się o rekompensaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa.
Izba podkreśla również, iż wielokrotnie apelowała o utworzenie takiego mechanizmu oraz uczestniczyła w opiniowaniu przepisów regulujących jego działalność.
Fundusz Ochrony Rolnictwa. Kto może odzyskać pieniądze?
Fundusz Ochrony Rolnictwa został utworzony w celu zabezpieczenia producentów rolnych przed finansowymi skutkami niewypłacalności nabywców produktów rolnych.
Z rekompensat mogą korzystać producenci rolni oraz grupy producentów, którzy nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne od podmiotu uznanego za niewypłacalny.
Funduszem zarządza Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR), a środki gromadzone są na wyodrębnionym rachunku bankowym.
Co istotne, mechanizm nie obejmuje automatycznie każdej niezapłaconej faktury. Warunkiem ubiegania się o rekompensatę jest spełnienie ustawowych przesłanek niewypłacalności nabywcy.
Samo opóźnienie płatności nie wystarcza więc do uzyskania pieniędzy z Funduszu.
Kiedy skup uznawany jest za niewypłacalny?
Wielkopolska Izba Rolnicza przypomina, iż przepisy określają sytuacje, w których można stwierdzić niewypłacalność nabywcy produktów rolnych.
Dotyczy to między innymi przypadków, gdy:
- ogłoszono upadłość podmiotu skupowego lub wszczęto wtórne postępowanie upadłościowe;
- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości;
- postępowanie upadłościowe zostało umorzone;
- otwarto postępowanie restrukturyzacyjne;
- przedsiębiorca będący osobą fizyczną został wykreślony z CEIDG, a sąd wydał odpowiednie postanowienie upadłościowe, w tym związane z brakiem majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania.
Rolnik powinien zatem sprawdzić nie tylko to, czy skup zalega z płatnością, ale również jego sytuację prawną. Od tego zależy możliwość skorzystania z Funduszu.
Kiedy można złożyć wniosek o rekompensatę?
Przepisy przewidują dwa terminy przyjmowania wniosków w ciągu roku.
Pierwszy nabór: od 1 lutego do 31 marca.
Dotyczy przypadków, w których niewypłacalność nabywcy wystąpiła od 1 stycznia drugiego roku poprzedzającego rok złożenia wniosku do 31 grudnia roku poprzedniego.
Drugi nabór: od 1 lipca do 31 sierpnia.
Obejmuje przypadki niewypłacalności od 1 stycznia drugiego roku poprzedzającego rok złożenia wniosku do 30 czerwca roku bieżącego.
Od 2026 roku wnioski kieruje się do dyrektora oddziału terenowego KOWR adekwatnego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę producenta rolnego albo grupy.
Dokumenty można złożyć osobiście, przesłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub za pośrednictwem e-Doręczeń.
Do wniosku można dołączyć faktury dokumentujące niezapłacone należności.
Ile pieniędzy może odzyskać rolnik?
Wysokość rekompensaty zależy od kwoty potwierdzonej wierzytelności oraz stawki procentowej ustalonej przez ministra adekwatnego do spraw rynków rolnych.
Minister określa tę stawkę dwa razy w roku, uwzględniając wysokość środków zgromadzonych w Funduszu i wartość zgłoszonych roszczeń.
Rekompensata jest obliczana od potwierdzonej kwoty netto niezapłaconej należności, bez odsetek.
Przykładowo, gdyby rolnik miał 100 tys. zł potwierdzonej wierzytelności netto, a ustalona stawka rekompensaty wynosiła 80 proc., wyliczona kwota pomocy wyniosłaby 80 tys. zł. Jest to jedynie przykład sposobu obliczania rekompensaty, a nie obowiązująca stawka.
Wypłata podlega również ograniczeniom wynikającym z przepisów o pomocy de minimis lub de minimis w rolnictwie.
Fundusz nie gwarantuje więc w każdym przypadku odzyskania 100 proc. niezapłaconych należności.
Uwaga na przedawnienie! Rolnik może stracić prawo do rekompensaty
Jednym z najważniejszych warunków jest termin dochodzenia należności.
Wniosek o rekompensatę może dotyczyć wyłącznie wierzytelności, które nie uległy przedawnieniu i powstały przed datą niewypłacalności podmiotu skupowego.
Wielkopolska Izba Rolnicza przypomina, iż roszczenia z tytułu sprzedaży produktów rolnych i leśnych przez prowadzących gospodarstwa rolne co do zasady przedawniają się po dwóch latach.
Dlatego rolnicy, którzy nie otrzymali zapłaty, nie powinni zwlekać z wyjaśnieniem sytuacji. Im dłużej trwa oczekiwanie na pieniądze, tym większe ryzyko problemów z dochodzeniem należności.
Gdzie sprawdzić, czy skup ma problemy finansowe?
WIR wskazuje trzy publiczne rejestry, które mogą pomóc rolnikom w ustaleniu sytuacji przedsiębiorstwa:
- Krajowy Rejestr Zadłużonych – informacje o postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych.
- Monitor Sądowy i Gospodarczy – ogłoszenia dotyczące działalności przedsiębiorstw i postępowań sądowych.
- Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – dane dotyczące przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą.
Sprawdzenie kontrahenta pozwala ustalić, czy istnieją formalne podstawy do ubiegania się o rekompensatę.
Kolejny nabór w 2027 roku. Co z zaległymi płatnościami?
W 2026 roku oba terminy składania wniosków już minęły. Ostatni nabór zakończył się 31 sierpnia 2026 roku.
Zgodnie z obowiązującym harmonogramem kolejny termin przypada od 1 lutego do 31 marca 2027 roku, a następny od 1 lipca do 31 sierpnia 2027 roku.
W przypadku wniosków złożonych w drugim naborze 2026 roku minister ma czas na ustalenie stawki rekompensaty do 30 października, natomiast KOWR na wydanie decyzji do 30 listopada 2026 roku. Wypłata następuje w terminie 30 dni od uzyskania przez decyzję ostateczności.
WIR apeluje: rolnicy muszą wzmocnić swoją pozycję wobec skupów
Wielkopolska Izba Rolnicza zwraca uwagę, iż sam Fundusz Ochrony Rolnictwa nie rozwiąże wszystkich problemów związanych z zależnością producentów od firm skupowych i pośredników.
Dlatego samorząd rolniczy ponownie zachęca gospodarstwa do tworzenia grup producentów oraz podejmowania bezpośredniej współpracy z ubojniami i zakładami przetwórczymi.
Według WIR wspólna sprzedaż produktów rolnych może zwiększyć siłę negocjacyjną gospodarstw, ograniczyć rolę pośredników i poprawić udział producentów w końcowej cenie żywności.
Izba przypomina, iż temat organizowania się rolników był szeroko omawiany podczas Wielkopolskich Forów Rolniczych. Zwraca również uwagę na możliwości uzyskania wsparcia finansowego na rozwój współpracy producentów.
Problem niezapłaconych faktur za bydło pokazuje, jak ważne jest zabezpieczenie interesów rolników w kontaktach handlowych. Fundusz Ochrony Rolnictwa daje możliwość odzyskania pieniędzy po niewypłacalności kontrahenta, ale najważniejsze pozostają szybkie działanie, odpowiednia dokumentacja i przestrzeganie ustawowych terminów.
