SPOzaUTK: Kolej towarowa na bocznym torze? Branża ostrzega przed paraliżem i pyta PLK o przyszłość

2 godzin temu

Polscy przewoźnicy towarowi mierzą się z narastającym kryzysem, w którym problemy geopolityczne nakładają się na krajowe ograniczenia infrastrukturalne. Stowarzyszenie Podmiotów Odpowiedzialnych za Utrzymanie Taboru Kolejowego (SPOzaUTK) oficjalnie wystąpiło do zarządcy infrastruktury o twarde dane dotyczące obciążenia Centralnej Magistrali Kolejowej (CMK), ostrzegając, iż wypychanie ładunków na drogi uderzy w całą gospodarkę.

Ostatnie lata przyniosły branży kolejowych przewozów towarowych potężne zawirowania ekonomiczne. Wojna w Ukrainie, nałożone sankcje na Rosję i Białoruś oraz wyraźne ograniczenia w przewozach intermodalnych na Nowym Jedwabnym Szlaku doprowadziły do spadku wolumenu przewożonych ładunków. Przewoźnicy oraz podmioty utrzymujące tabor, zmagający się już z mniejszą liczbą zleceń i wysokimi kosztami stałymi, muszą dziś walczyć o przetrwanie na kurczącym się rynku.

Potencjał przewozów towarowych

Mimo oczywistych zalet transportu kolejowego – ekologia, bezpieczeństwo, odciążenie zatłoczonych dróg, oraz zdolność do przewozu ogromnych wolumenów ładunków masowych – polityka kolejnych rządów koncentruje się na przewozach pasażerskich całkowicie pomijając potrzeby organizacyjne i infrastrukturalne, mogące dać sygnał gospodarce, iż kolej stanowi realną i pożądaną przez państwo alternatywę dla przewozów drogowych.

Ma to swoje odzwierciedlenie w polityce inwestycyjnej oraz organizacji ruchu na polskiej sieci kolejowej, która niemal całkowicie faworyzuje przewozy pasażerskie. PKP Intercity zapowiada dynamiczny wzrost liczby połączeń, a kolejowym hitem mają stać się codzienne kursy z prędkością 250 km/h na Centralnej Magistrali Kolejowej (CMK). Cenę za skrócenie czasu podróży pasażerów o kilkanaście minut ma być jednak całkowite wyłączenie ruchu towarowego z CMK już w przyszłym roku. To kolejny element sieci który stanie się niedostępny dla towarów choćby w ruchu nocnym.

W odpowiedzi na te zapowiedzi, Stowarzyszenie Podmiotów Odpowiedzialnych za Utrzymanie Taboru Kolejowego (SPOzaUTK) skierowało 13 listopada 2026 roku wniosek o udostępnienie informacji publicznej do centrali PLK. Organizacja domaga się szczegółowych danych z lat 2021-2026 dotyczących dokładnej liczby pociągów towarowych oraz ich łącznej masy brutto na linii kolejowej nr 4 (Grodzisk Mazowiecki – Zawiercie).

Od dłuższego czasu obserwujemy niebezpieczny trend traktowania przewozów towarowych jak niechcianego pasażera na gapę. Zamiast realnych działań usprawniających transport ładunków i wspierających odbudowę wolumenów, gigantyczne środki finansowe angażuje się w przyspieszenie o przysłowiową minutę pociągów osobowych. Wyłączenie CMK z ruchu towarowego to kolejny przykład niezrozumiałych decyzji, które systemowo osłabiają polski rynek przewozów towarowych. W efekcie transport kamienia z rejonu świętokrzyskiego, niezbędnego do budowy i realizacji inwestycji – w tym także kolejowych – zostanie znacząco utrudniony. Działania takie prowadzą bezpośrednio do wypychania towarów masowych z kolei na drogi, wzrostu cen realizacji inwestycji ze względu na spadek efektywności transportu oraz zagrażają terminowości dostaw – skomentował Grzegorz Kuźmicki, prezes zarządu SPOzaUTK.

Dziś CMK nie jest arterią kluczową dla ruchu towarowego, ale pełni istotną funkcję uzupełniającą. To kolejne ograniczenie dla kolei towarowej jeżeli dodamy do niego wieloletnie działania zarządcy wpływające na ruch towarowy – modernizacje linii kolejowych podporządkowane potrzebom pociągów pasażerskich, skutkujące wycinaniem kluczowej infrastruktury dla przewozów towarowych – mijanek, torów odstawczych i stacyjnych – dodał prezes SPOzaUTK.

Generalny efekt? Prędkość handlowa pociągów towarowych w Polsce wynosi ok 25 km/h i jest dwukrotnie niższa niż w krajach które cenią wartość kolei towarowej. Koszt ekonomiczny ponosi nadawca i odbiorca przesyłki dla których czas transportu ma przecież znaczenie, ale też przewoźnik i właściciel taboru – którzy realizując przewozy tą samą lokomotywą i wagonami co jego niemiecki czy francuski konkurent, zarabiać będą dwa razy wolniej. Eksperci rynkowi od lat alarmują, iż brak przepustowości, likwidacja stacji pośrednich oraz wielogodzinne a niekiedy choćby wielodniowe oczekiwanie składów na wolne „okienka” sprawiają, iż kolej staje się rynkowo niekonkurencyjna.

Jako podmioty odpowiedzialne za utrzymanie taboru widzimy wprost: mniejsza praca przewozowa i blokowanie kluczowych szlaków oznaczają odstawianie wagonów i lokomotyw na bocznice, a w konsekwencji redukcję miejsc pracy i brak środków na modernizację floty. Chcemy znać twarde liczby z PKP PLK, aby pokazać decydentom, jak wielka masa towarów zostanie wypchnięta z torów wprost na polskie drogi, generując korki, emisję spalin i koszty dla całej gospodarki. Chcemy także doprowadzić do sytuacji w której PKP PLK będzie zobowiązana do prowadzenia takich analiz przy okazji każdej decyzji wpływającej na pogorszenie warunków działania kolei towarowej. Fakt, iż dziś PKP Cargo przeżywa swój kryzys nie oznacza przecież, iż z publicznych rachunków i rozważań możemy „na razie” wykreślić kolej towarową – podsumował Łukasz Jastrzębski członek zarządu SPOzaUTK.

Źródło: SPOzaUTK
Fot. Adrian Hryniuk – zdjęcie poglądowe

Zobacz również:

SPOzaUTK – nowe stowarzyszenie skupiające środowisko odpowiedzialne za utrzymanie taboru kolejowego
„Piątka dla kolejowego transportu towarowego” dźwignią rozwoju polskiego sektora logistyki
Idź do oryginalnego materiału