Surowce krytyczne i finansowanie innowacji. Dwa ważne spotkania w Łukasiewicz – Instytucie Metali Nieżelaznych

Łukasiewicz – Instytut Metali Nieżelaznych w Gliwicach był w ostatnim czasie gospodarzem dwóch ważnych spotkań poświęconych przyszłości polskiej gospodarki, innowacji oraz bezpieczeństwu surowcowemu kraju. W wydarzeniach uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, środowiska naukowego oraz przemysłu.

Jak skuteczniej finansować innowacje?

Niedawno w siedzibie instytutu odbyło się spotkanie robocze poświęcone problemom, z jakimi mierzą się przedsiębiorcy i jednostki naukowe podczas ubiegania się o środki krajowe i unijne na badania oraz rozwój. Gospodarzem wydarzenia była dyrektor instytutu dr inż. Barbara Juszczyk, a współorganizatorami Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.

– Spotkaliśmy się w gronie przedstawicieli przemysłu, administracji rządowej i samorządowej oraz nauki, aby porozmawiać o problemach, jakie ma branża metali nieżelaznych, w tym sektor surowców krytycznych, podczas aplikowania o środki krajowe i unijne. Chodzi o to, aby już na etapie planowania inwestycji, składania wniosków, wdrażania i rozliczania projektów możliwe było skuteczne osiąganie założonych celów – mówiła Joanna Pauly – dyrektor Departamentu Zarządzania Projektami:.

Dyskusja koncentrowała się wokół finansowania badań w obszarach strategicznych, takich jak zielona i cyfrowa transformacja, a także możliwości zacieśnienia współpracy pomiędzy nauką, biznesem i administracją publiczną. Uczestnicy wskazywali bariery utrudniające dostęp do obecnych mechanizmów wsparcia oraz proponowali rozwiązania, które mogłyby zwiększyć efektywność systemu finansowania działalności badawczo-rozwojowej.

Czy wnioski z tego spotkania mogą przełożyć się na realne uproszczenie procedur i skuteczniejsze pozyskiwanie środków przez naukę i przemysł – mówi reprezentująca Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej – Magdalena Bolimowska.

– Mamy zawsze otwarte drzwi dla biznesu i nauki. Rozmawiamy z pozostałymi resortami, aby jak najefektywniej wykorzystać środki przeznaczone na rozwój innowacji w Polsce. Chcemy, by nasza gospodarka liczyła się nie tylko w Europie, ale także na świecie. Dlatego bezpośredni kontakt z przedsiębiorcami i naukowcami jest dla nas niezbędny. Oczywiście nie wszystkie problemy, o których dziś usłyszeliśmy, uda się rozwiązać od razu, ale takie spotkania są pierwszym krokiem do wypracowania zmian – podkreśliła zastępca dyrektora Departamentu Programów Wsparcia Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej.

Surowce krytyczne najważniejsze dla bezpieczeństwa państwa

Kolejne spotkanie odbyło się 25 maja pod hasłem „Surowce krytyczne i cyrkularność surowców. Nauka, przemysł i administracja publiczna wobec wyzwań bezpieczeństwa państwa”. Wzięli w nim udział przedstawiciele administracji publicznej, przemysłu, środowiska naukowego i biznesu.

Co było celem spotkania mówi dr inż. Barbara Juszczyk – dyrektor Łukasiewicz Instytutu Metali Nieżelaznych

– Metale nieżelazne stanowią znaczną część pierwiastków uznawanych za krytyczne i strategiczne dla rozwoju technologii przyszłości. Komisja Europejska przyjęła dwa lata temu plan surowcowy, którego założenia muszą zostać wdrożone również na poziomie krajowym. Nasz instytut od lat promuje gospodarkę obiegu zamkniętego, integrując jednocześnie środowisko przemysłu metali nieżelaznych. Dzisiejsze spotkanie jest pierwszym etapem budowy koncepcji strategicznego programu surowcowego, obejmującego materiały krytyczne i strategiczne niezbędne do tworzenia technologii wzmacniających bezpieczeństwo kraju – mówiła dr inż. Barbara Juszczyk, dyrektor Łukasiewicz – Instytutu Metali Nieżelaznych.

W trakcie konsultacji rozmawiano m.in. o aktualizacji Polityki Surowcowej Państwa, powołaniu grup roboczych oraz uruchomieniu programu strategicznego dotyczącego pozyskiwania surowców krytycznych, szczególnie ze źródeł wtórnych i odpadowych. Ważnym elementem dyskusji były również technologie recyklingu i gospodarka obiegu zamkniętego, a także bariery regulacyjne, technologiczne i ekonomiczne ograniczające rozwój tych obszarów.

W debacie aktywnie uczestniczyli przedstawiciele nauki i przemysłu, przedstawiając oczekiwania wobec przyszłej polityki państwa w zakresie bezpieczeństwa surowcowego.

O tym dlaczego surowce krytyczne w ostatnich latach zyskały tak duże znaczenie mówi prof. dr hab. inż. – Krzysztof Galos podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska które było współorganizatorem wydarzenia

– Surowce krytyczne są fundamentem nowoczesnego przemysłu, transformacji energetycznej, cyfrowej oraz rozwoju sektora obronnego. Jednocześnie Europa, w tym Polska, wciąż w dużym stopniu uzależniona jest od zewnętrznych dostaw tych materiałów. Dlatego musimy szukać sposobów na zwiększenie krajowych źródeł pozyskiwania surowców. Dzisiejsza dyskusja pozwoliła wskazać najważniejsze problemy i wyzwania, na których należy się skoncentrować – podkreślił Krzysztof Galos.

Wiceminister zwrócił również uwagę na wyjątkową rolę gliwickiego instytutu.

– Mogę śmiało powiedzieć, iż w skali Unii Europejskiej trudno znaleźć drugą jednostkę badawczo-rozwojową o tak dużym potencjale i możliwościach w zakresie technologii pozyskiwania surowców krytycznych. To właśnie dlatego spotykamy się dziś w Instytucie Metali Nieżelaznych, który odgrywa istotną rolę w budowaniu krajowych kompetencji w tym obszarze – zaznaczył Krzysztof Galos.

Oba spotkania pokazały, iż skuteczna kooperacja nauki, biznesu i administracji jest niezbędna zarówno dla rozwoju innowacyjnej gospodarki, jak i budowania bezpieczeństwa surowcowego Polski. Wnioski wypracowane podczas debat mają stać się podstawą dalszych działań na rzecz ulepszenia systemu wsparcia badań oraz stworzenia nowoczesnej strategii pozyskiwania i wykorzystania surowców krytycznych.

Autor tekst i fot. Grzegorz Muzia