Pierwszy rok funkcjonowania systemu kaucyjnego w Polsce zamknął się wynikiem 5 miliardów zwróconych opakowań. Dane ministerstwa potwierdzają wyższą efektywność zbiórki niż w modelu selektywnym. Jednakże dla producentów napojów kluczowym wyzwaniem staje się ekonomika procesu i rosnące koszty.
fot. iStockCzytaj także: Jak rozliczyć kaucję za opakowanie? (z perspektywy sklepu)
5 miliardów opakowań w rok: oficjalne dane MKiŚ
Zgodnie z najnowszymi danymi Ministerstwa Klimatu i Środowiska, w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy działania systemu kaucyjnego konsumenci w Polsce zwrócili 5 miliardów opakowań. Infrastruktura odbioru objęła w tym okresie ponad 65,5 tysiąca punktów zwrotu w całym kraju.
Resort szacuje aktualny poziom zbiórki na około 60%. To wynik wyraźnie lepszy od rezultatów osiąganych wcześniej w ramach tradycyjnej zbiórki selektywnej. W kolejnych miesiącach wolumen oddawanych butelek i puszek stale rósł. Wraz ze skalowaniem zbiórki uwaga branży wytwórczej przesuwa się jednak z samego faktu uruchomienia infrastruktury na koszty bieżącej obsługi.
Koszty operacyjne najwyższe w Europie
Ciężar finansowania systemu kaucyjnego spoczywa bezpośrednio na producentach wprowadzających napoje w opakowaniach. W miarę zbliżania się do docelowego poziomu 90% zbiórki, kluczowym czynnikiem staje się kontrola wydatków w całym łańcuchu logistycznym:
- obsłudze zwrotów w sieciach handlowych,
- transporcie i punktach konsolidacyjnych,
- infrastrukturze linii liczących i sortujących,
- magazynowaniu surowca oraz rozliczeniach finansowych.
Obecnie koszty związane z infrastrukturą licząco-sortującą, magazynowaniem oraz obsługą zwrotów w handlu należą w Polsce do najwyższych w Europie. Przedstawiciele rynku wskazują, iż bez wprowadzenia jednolitych standardów rozliczeń międzyoperatorskich oraz optymalizacji kosztów jednostkowych, system będzie generował coraz większe obciążenia finansowe wraz ze wzrostem wolumenu surowca.
Strategiczne aktywa: kapitał, dane i dostęp do recyklatu
Dla zakładów produkcyjnych system kaucyjny przestał być wyłącznie operacją logistyczną. W praktyce dotyczy on zarządzania trzema kluczowymi obszarami: środkami finansowymi przedsiębiorstwa, danymi o przepływach towarowych oraz bezpośrednim dostępem do surowca wtórnego pochodzącego z własnych opakowań.
Szczególnym wyzwaniem pozostaje sytuacja małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Na konkurencyjnym rynku zasady funkcjonowania i rozliczeń w ramach systemu kaucyjnego muszą uwzględniać specyfikę mniejszych podmiotów, zapobiegając sytuacji, w której warunki narzucane są wyłącznie przez największe koncerny.
Może Cię również zainteresować: Robotyzacja przemysłu bije rekordy. Nowy raport IFR 2026
