Sytuacja w Wenezueli – co dalej i jak się pozycjonować na poszczególnych rynkach?

W miniony weekend wojsko Stanów Zjednoczonych przeprowadziło interwencję zbrojną na terytorium Wenezueli i dokonało uprowadzenia prezydenta Nicolása Maduro oraz jego żony, którzy zostali przewiezieni do USA i objęci amerykańskim aresztem.

Podczas konferencji prasowej prezydent Donald Trump poinformował, iż Stany Zjednoczone tymczasowo przejmą zarządzanie Wenezuelą. Priorytetami mają być odbudowa państwa oraz ponowne uruchomienie sektora naftowego, w tym zaangażowanie największych amerykańskich spółek energetycznych w modernizację zaniedbanej przez wiele lat infrastruktury.

W samej Wenezueli wiceprezydent Delcy Rodríguez wyłoniła się jako tymczasowa liderka, uzyskując poparcie Sądu Najwyższego. Jednocześnie kwestionuje ona amerykańską narrację dotyczącą władzy i suwerenności państwa. Tworzy to w krótkim terminie wysoce niestabilne połączenie ryzyka geopolitycznego i zakłóceń na rynku ropy.

Jak reaguje rynek?

Jak tłumaczy Charu Chanana, główna strateg inwestycyjna w Saxo Bank, rynki akcji stopniowo ignorują początkowy szok, ceny ropy reagują głównie na napływające informacje bez wyraźnego kierunku, natomiast aktywa uznawane za bezpieczne notują zwiększony popyt.

Ropa naftowa i sektor energetyczny

Jak wskazuje analityczka Saxo Bank, najbardziej błędne założenie dotyczy tego, iż sytuacja w Wenezueli przyczyni się do zwiększenia podaży ropy i to w krótkim okresie. choćby jeżeli sytuacja polityczna ulegnie poprawie, znacząca produkcja nie odbije szybko. Sektor ten potrzebuje kapitału, sprzętu, ludzi i sprawnej infrastruktury, a to oznacza wieloletnią odbudowę. Dodatkowo podkreśla, iż brak gwałtownego wzrostu cen ropy wcale nie jest irracjonalny: aby ceny tego surowca uległy trwałej zmianie, sytuacja geopolityczna musi spowodować rzeczywiste zakłócenia w łańcuchach dostaw lub szerszy wstrząs regionalny. W perspektywie krótkoterminowej Wenezuela nie jest tego rodzaju wstrząsem, który automatycznie ogranicza globalną podaż w sposób wymuszający znaczną zmianę cen ropy naftowej.

Scenariusz bazowy

Krótkoterminowo: Ceny ropy prawdopodobnie pozostaną zmienne i poruszać się będą w szerokim przedziale. Wenezuela odpowiada w tej chwili za mniej niż 1% światowej podaży, dlatego wpływ wydarzeń na globalny rynek jest ograniczony.

Średnioterminowo: Rynek może zacząć uwzględniać możliwość powrotu wenezuelskiej produkcji w przyszłości. choćby w sprzyjającym scenariuszu politycznym proces ten będzie jednak powolny. Odbudowa wydobycia wymaga dużych nakładów finansowych, dostępu do technologii oraz stabilnej sytuacji politycznej przez wiele lat.

Główne ryzyka

Największym ryzykiem jest zbyt szybkie wycenienie powrotu wenezuelskiej produkcji. Wieloletnie zaniedbania oraz bardzo ciężki charakter tamtejszej ropy sprawiają, iż szybkie zwiększenie wydobycia jest mało realne, choćby przy zmianie władzy.

Instrumenty

• Ropa: WTI Light Sweet Crude, Brent Crude
• Gaz: Henry Hub Natural Gas, E-mini Natural Gas

Akcje energetyczne (przykładowe ekspozycje): ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, SLB. Chevron jest jedyną dużą amerykańską spółką naftową, która przez cały czas prowadzi działalność w Wenezueli na podstawie specjalnej licencji Departamentu Skarbu USA. Firma posiada wieloletnie projekty joint venture w tym kraju. W przypadku złagodzenia restrykcji, Chevron mógłby zwiększyć dostęp do wenezuelskiej ciężkiej ropy i kierować większe wolumeny do rafinerii na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej.

Jeżeli dostawy ciężkiej ropy z Wenezueli ulegną normalizacji, największymi beneficjentami będą amerykańskie rafinerie przystosowane do jej przerobu – zwłaszcza zakłady na Wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej. Spółki takie jak Valero Energy, PBF Energy czy Phillips 66 historycznie korzystały na tego typu sytuacjach. (Wzmianki mają charakter informacyjny, nie stanowią rekomendacji).

ETF-y: State Street Energy Select Sector SPDR ETF, Vanguard Energy ETF, State Street SPDR S&P Oil & Gas Exploration & Production ETF, VanEck Vectors Oil Services ETF

Złoto i srebro

Scenariusz bazowy

Złoto, zdaniem analityków Saxo, jest prostszym i bardziej bezpośrednim sposobem ekspozycji na to wydarzenie niż ropa, ponieważ mamy do czynienia głównie z szokiem geopolitycznym, a złoto tradycyjnie reaguje na niepewność i wzrost ryzyka. Srebro i platyna mogą uczestniczyć we wzrostach, jednak cechują się wyższą zmiennością i mają tendencję do szybszego cofania się, jeżeli napięcia ulegną deeskalacji.

Kluczowe ryzyka

W przypadku srebra i platyny głównym zagrożeniem jest nadmierne nagromadzenie pozycji po gwałtownych wzrostach, co zwiększa ryzyko ostrych korekt.

Instrumenty

• Spot: XAUUSD, XAGUSD
• Kontrakty typu futures: Micro Gold, Micro Silver, Gold, Silver
• Platyna / pallad: Platinum, Palladium
• ETF-y: SPDR Gold ETF, iShares Silver Trust ETF, Abrdn Physical Platinum Shares ETF
• Spółki wydobywcze: VanEck Vectors Gold Miners ETF, VanEck Vectors Junior Gold Miners ETF

Globalne rynki akcji

Scenariusz bazowy

Globalne rynki akcji najprawdopodobniej będą przez cały czas ignorować sytuację w Wenezueli, o ile nie doprowadzi ona do realnych zakłóceń w łańcuchach dostaw lub do wyraźnego zaostrzenia warunków finansowych. Geopolityka stała się trwałym elementem otoczenia rynkowego, a nie jednorazowym czynnikiem zaskoczenia.

W takim otoczeniu indeksy mogą kontynuować stopniowy wzrost, o ile oczekiwania dotyczące wyników spółek, płynności oraz stóp procentowych pozostaną korzystne, szczególnie w sektorze technologicznym. Jednocześnie ryzyko związane z nagłówkami w mediach sprzyja rotacji sektorowej i zwiększonej dyspersji stóp zwrotu.

Sygnały ostrzegawcze

Jeżeli jednocześnie nastąpi rozszerzenie spreadów kredytowych, silny wzrost cen ropy w reakcji na dalsze zakłócenia oraz wyraźne spadki na rynkach akcji, będzie to sygnał, iż rynek zaczyna traktować sytuację jako problem systemowy.

Instrumenty

Futures: E-mini S&P 500, E-mini Nasdaq-100, Nikkei 225, Hang Seng Index, Hang Seng TECH Index
CFD: US 500, US Tech 100 NAS, Hong Kong 50, US 30 Wall Street, Germany 40, EU Stocks 50

Rynek walutowy (FX)

Scenariusz bazowy

Administracja Trumpa wprost sygnalizowała, iż Kolumbia i Meksyk mogą być kolejnymi krajami objętymi presją w związku z handlem narkotykami. Utrzymuje to podwyższone, strukturalne ryzyko geopolityczne dla peso meksykańskiego (MXN).

Peso może tracić na wartości choćby przy stabilnym globalnym sentymencie, jeżeli rynek zacznie wyceniać bardziej konfrontacyjną postawę USA wobec Meksyku. Tego typu narracja gwałtownie przekłada się na ryzyko ceł, napięć granicznych oraz wzrost premii za ryzyko.

Euro może pozostawać pod presją, o ile inwestorzy będą utrzymywać pozycjonowanie pod silniejszy reżim polityczny USA i umacniającego się dolara.

Instrumenty

• USD/MXN (spot lub opcje)
• MXN/JPY
• EUR/USD (spot lub opcje)
• EUR/JPY, EUR/GBP, EUR/CHF

Sektor obronny

Scenariusz bazowy

Sektor obronny pozostaje relatywnie stabilną ekspozycją na utrzymujące się napięcia geopolityczne. Kluczowym czynnikiem jest strukturalnie wyższy poziom wydatków na bezpieczeństwo i uzbrojenie, a nie bieżące wahania cen surowców.

Spółki obronne mogą zachowywać się relatywnie dobrze choćby w otoczeniu, w którym rynek stopniowo wygasza ryzyko. Jednocześnie po silnych wzrostach sektor ten bywa podatny na szybkie korekty, jeżeli pojawi się przekonanie o deeskalacji napięć.

Instrumenty

• ETF-y (USA): iShares U.S. Aerospace & Defense ETF, State Street SPDR S&P Aerospace & Defense ETF, Invesco Aerospace & Defense ETF
• Akcje (USA): Lockheed Martin, Northrop Grumman, RTX, General Dynamics
• Europa: Rheinmetall, Leonardo, Germany Mid-Cap 50

Instrumenty rynku walutowego (FX) oraz kontrakty CFD są złożonymi produktami finansowymi i wiążą się z wysokim ryzykiem szybkiej utraty kapitału ze względu na zastosowanie dźwigni finansowej. 61% rachunków inwestorów detalicznych traci środki podczas handlu kontraktami CFD i instrumentami FX u tego dostawcy. Przed podjęciem decyzji inwestycyjnej upewnij się, iż w pełni rozumiesz mechanizm działania tych instrumentów oraz poziom ryzyka, który jesteś w stanie zaakceptować.

O Autorze

Charu Chanana, strateżka rynkowa w singapurskim oddziale Saxo Bank. Posiada ponad 10-letnie doświadczenie na rynkach finansowych, ostatnio jako Lead Asia Economist w Continuum Economics, gdzie zajmowała się analizą makroekonomiczną państw wschodzących Azji, ze szczególnym uwzględnieniem Indii i Azji Południowo-Wschodniej. Jest biegła w analizowaniu i monitorowaniu wpływu krajowych i zewnętrznych wstrząsów makroekonomicznych na region. Jest często cytowana w artykułach prasowych i regularnie pojawia się w CNBC, Bloomberg TV i Channel News Asia oraz w biznesowych kanałach radiowych Singapuru.