Trump przegrywa walkę z Fed

Przez całą swoją drugą kadencję prezydent Donald Trump próbował nagiąć Rezerwę Federalną do swojej woli. W poniedziałek poniósł największą jak dotąd porażkę.

W zeszłym roku Trump próbował usunąć urzędującą prezes Rezerwy Federalnej, Lisę Cook, z wpływowego zarządu tej instytucji, powołując się na niepotwierdzone zarzuty oszustw hipotecznych. Cook nie postawiono żadnych zarzutów. Jednak w przełomowej sprawie Sąd Najwyższy wydał w poniedziałek wyrok na niekorzyść prezydenta, stwierdzając, iż administracja nie dała Cook możliwości odniesienia się do tych oskarżeń, zgodnie z wymogami prawa.

Odsunięcie Cook, kluczowej decydentki Fed, która głosuje nad stopami procentowymi, mogłoby dać Trumpowi szansę na powołanie następczyni, która byłaby bardziej zgodna z jego dążeniem do obniżenia kosztów pożyczek. W oświadczeniu wydanym po decyzji sądu Cook stwierdziła, iż ​​działania Trumpa mające na celu jej usunięcie były „próbą usunięcia mnie pod pretekstem”. To tylko jeden ze sposobów, w jaki Trump i jego sojusznicy próbują wywierać presję na niezależny politycznie bank centralny USA.

Ale jak dotąd wysiłki te przyniosły kilka sukcesów:

Wyrok w sprawie Cooka potwierdza kluczową prawną ochronę Fed, zgodnie z którą bankierzy centralni ustalają stopy procentowe na podstawie danych ekonomicznych z ostatnich kilku dekad, a nie na podstawie żądań urzędującego prezydenta. Ta niezależność polityczna umożliwiła Fed podejmowanie decyzji, które mogą być niepopularne w krótkiej perspektywie, ale w dłuższej perspektywie służą interesom amerykańskiej gospodarki. Jest to szczególnie ważne teraz, gdy globalna gospodarka próbuje się odbudować po najgorszym w historii szoku naftowym.

„Jeśli 4 lipca jest dniem niepodległości kraju, Fed uzyskał swoje pięć dni wcześniej” – napisał Michael Reynolds, wiceprezes ds. strategii inwestycyjnej w firmie usług finansowych Glenmede, w komentarzu opublikowanym w poniedziałek. Stwierdził, iż niezależność Fed „podtrzymuje wiarygodność dolara” i długoterminową wiarę Amerykanów w stabilność cen.

Orzeczenie przeciwko Cookowi stanowiłoby niebezpieczny precedens, pozwalający Trumpowi lub każdemu przyszłemu prezydentowi na odsunięcie od władzy każdego urzędnika Rezerwy Federalnej, z którym się nie zgadza, powołując się jedynie na „błahe, nieistotne lub stare zarzuty, które bardzo trudno obalić”, jak opisał to podczas ustnych argumentów w styczniu sędzia Brett Kavanaugh, konserwatysta, który w decyzji podjętej większością 5-4 opowiedział się po stronie swoich liberalnych kolegów.

W równoległej opinii Kavanaugh napisał, iż „niepewność co do statusu Rezerwy Federalnej może wywołać wstrząsy polityczne, w tym niejasności co do tego, czy prezydent będzie mógł natychmiast odwołać wielu gubernatorów według własnego uznania, a także zawirowania w gospodarce USA i na świecie”.

Jednak zakres orzeczenia był wąski, ponieważ w większości stwierdzał, iż Cook nie miała zapewnionego należytego procesu. Trump ogłosił zwolnienie Cook w liście opublikowanym w mediach społecznościowych. Prezes Sądu Najwyższego John Roberts napisał w opinii większości, iż „bez takiej ochrony nie mogłaby ona skutecznie kwestionować zarzutów postawionych jej przez prezydenta”.

W orzeczeniu nie rozpatrywano kwestii, czy istniały wystarczające podstawy do usunięcia Cook ze stanowiska, w oparciu o zarzuty oszustwa wysunięte przez administrację. Prokurator generalny USA D. John Sauer stwierdził w styczniu, iż wskazanie przez Cook dwóch nieruchomości jako adresu głównego – domu w Ann Arbor w stanie Michigan i mieszkania w Atlancie – było „dość dużym błędem”. Kredyt hipoteczny na adres główny zwykle zapewnia korzystne warunki kredytowania. Jednak zwykle można ubiegać się o zwrot tylko jednej nieruchomości, chyba iż zachodzą okoliczności łagodzące. Cook zaprzeczyła jakimkolwiek zarzutom i nie została oskarżona o żadne przestępstwo.

Zgodnie z Ustawą o Rezerwie Federalnej, prezydent może zwolnić każdego urzędnika Rezerwy Federalnej „z ważnego powodu”, co zwykle oznacza nadużycie władzy lub zaniedbanie obowiązków.

Trump sprzeciwił się orzeczeniu sądu w mediach społecznościowych, dając do zrozumienia, iż ​​nadal może dążyć do usunięcia Cooka.

„Niezwłocznie podejmiemy odpowiednie działania, aby mieć pewność, iż osoba, która dopuściła się czynu zabronionego, nie będzie podejmować kluczowych decyzji dotyczących dobrobytu Stanów Zjednoczonych Ameryki!” – napisał w poniedziałek na portalu Truth Social po ogłoszeniu decyzji Sądu Najwyższego.

Podwyżki stóp zamiast obniżek stóp?

Prawna porażka Trumpa nie jest jego jedynym problemem: przedstawiciele Rezerwy Federalnej sygnalizują również, iż nie planują obniżać kosztów pożyczek w najbliższym czasie, choćby gdy Warsh będzie u steru.

Minęły ponad cztery miesiące od rozpoczęcia wojny z Iranem, a statki towarowe wciąż nie mogą swobodnie przepływać przez Cieśninę Ormuz, główny punkt przeładunkowy, przez który przepływa 20% światowego transportu ropy naftowej, a także wiele innych surowców, takich jak aluminium i nawozy. To już podniosło inflację w Ameryce, a wskaźnik cen osobistych wydatków konsumpcyjnych (Personal Consumption Expenditures) – preferowany wskaźnik inflacji amerykańskiego banku centralnego – osiągnął w maju poziom 4,1%, znacznie przekraczając cel Rezerwy Federalnej na poziomie 2%.

Konsekwencje wojny z Iranem nie tylko opóźniają obniżki stóp procentowych, potencjalnie do 2027 roku, ale mogą również zwiększyć prawdopodobieństwo podwyżek już w tym roku. Prezes Fed w Dallas, Lorie Logan, która głosuje nad polityką monetarną na najbliższe sześć miesięcy, powiedziała niedawno, iż Fed może być zmuszony do podwyżki stóp procentowych jeszcze w tym roku, jeżeli sytuacja inflacyjna się nie poprawi. Na razie jednak Fed jest gotowy poczekać i sprawdzić, czy pozornie kruchy rozejm między Stanami Zjednoczonymi a Iranem się utrzyma, umożliwiając spadek inflacji.

Trump agresywnie naciskał na obniżenie stóp procentowych, wielokrotnie krytykując byłego prezesa Rezerwy Federalnej USA Jerome’a ​​Powella za to, iż nie obniżył kosztów pożyczek zgodnie z oczekiwaniami prezydenta. Trump zażartował nawet, iż pozwałby następcę Powella, Warsha, gdyby ten nie obniżył stóp.

Jednak konsekwencje wojny amerykańsko-izraelskiej oznaczają, iż nowemu prezesowi Fed trudno będzie argumentować za obniżkami stóp procentowych. Chociaż szef banku centralnego jest wpływowym decydentem, który ustala program każdego posiedzenia w sprawie stóp procentowych, to ma on zaledwie jeden głos na 12 w komisji, w której na razie przez cały czas będzie zasiadał Cook.

„Jestem wdzięczny za tę decyzję, nie ze względu na siebie, ale ze względu na naród amerykański, którego dobrobyt gospodarczy zależy od banku centralnego realizującego swoją misję, a nie od zastraszania politycznego” – powiedział Cook w oświadczeniu wydanym po ogłoszeniu wyroku przez sąd.