Trump wymierza cła w Europę. Czy ta odpowie „bazooką handlową”?

Donald Trump obłożył cłami osiem europejskich krajów, które wzięły udział w ćwiczeniach wojskowych na Grenlandii. Doniesienia medialne sugerują, iż Bruksela w odwecie rozważa użycia specjalnego mechanizmu nazywanego „bazooką handlową”.

Donald Trump zapowiedział nałożenie ceł na osiem europejskich krajów: Danię, Norwegię, Szwecje, Francję, Niemcy, Wielką Brytanię, Holandię i Finlandie. Wszystkie wspomniane państwa wysłały swoich wojskowych w ramach ćwiczeń Arctic Endurance, które odbyły się w miniony weekend na Grenlandii.

Cła wyniosą 10 procent i mają wejść w życie z pierwszym dniem lutego. Z pierwszym czerwca zwiększą się do 25 procent i będą obowiązywały dopóki „nie zostanie osiągnięte porozumienie w sprawie całkowitego i zupełnego zakupu Grenlandii”.

Chuck Schumer, lider Demokratów w Senacie, zapowiedział, iż jego ugrupowanie spróbuje zablokować wspomniane cła.

– Nierozsądne cła Donalda Trumpa już podniosły ceny i zaszkodziły naszej gospodarce, a teraz tylko pogarsza sytuację – powiedział.

Określił jako „niewiarygodne” nałożenie nowych ceł na „najbliższych sojuszników w ramach swojej donkiszotowskiej misji przejęcia Grenlandii”.

Presja Trumpa

– Uderzając nowymi cłami w państwa UE (póki co przyjmijmy, iż zaczną obowiązywać 1.02) Donald Trump skomplikował sobie życie ws. Grenlandii i ograniczył szanse na pojawienie się europejskiej presji na Danię, by porozumiała się z USA o wyspę w imię “wyższych interesów”, np. NATO – napisał na X Mateusz M. Piotrowski, amerykanista i analityk Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

Prezydent USA argumentuje swoje dążenia do przejęcia Grenlandii pokojem na świecie i groźbą zajęcia wyspy przez Rosję i Chiny. Panowanie nad tym terenem zapewnia kontrolę nad pobliskimi wodami, w tym dostępem do Morza Baffina i Grenlandzkiego. Przeciwnicy Trumpa zauważają, iż wyspa jest bogata w surowce krytyczne, a USA już posiadają bazy wojskowe na tym terenie.

Bazooka handlowa

Osiem krajów, które wysłały żołnierzy na Grenlandię wydało wspólne oświadczenie potępiające działanie Donalda Trumpa.

– Groźby dotyczące ceł podważają stosunki transatlantyckie i stwarzają ryzyko niebezpiecznego spadku – napisano w oświadczeniu.

Według doniesień medialnych, niepotwierdzonych przez unijną administrację, prezydent Francji Emmanuel Macron zwrócił się do Unii z prośbą o uruchomienie instrumentu przeciwdziałania przymusowi (ang. Anti-Coercion Instrument) który bywa określany jako „bazooka handlowa”. Wśród skutków, które mogłoby to spowodować jest zablokowanie Waszyngtonowi części rynków europejskich czy wprowadzenie kontroli eksportu. Instrument został przyjęty w 2023 roku jako środek zapobiegawczy wobec rosnących napięć z Rosją.

Reuters poinformował, iż Bruksela rozważa odwieszenie ceł odwetowych. Zostały one zawieszone gdy Unia i USA zawarły porozumienie w sprawie ceł (Trump nałożył podatki na import m.in. stali z Europy). Ich szacowana wartość to 93 miliardy euro.

Carsten Brzeski, dyrektor ds. makroekonomii w ING, zauważył, iż „niektórzy europejscy liderzy są gotowi grać ostro”.

– Dla firm wydarzenia z weekendu oznaczają kolejny okres niepewności wokół inwestycji i eksportu do USA – dodał.

Zauważył jednak, iż Europa pozostaje ciągle zależna od USA na wielu płaszczyznach. Zarówno w ujęciu gospodarczym jak i obronności.

Obecnie Sąd Najwyższy bada sprawę wykorzystania przez Donalda Trumpa uprawnień nadzwyczajnych w postaci wprowadzenia poprzednich ceł. Niekorzystny dla prezydenta wyrok mógłby powstrzymać wprowadzenie wyższych podatków na kraje, które wsparły Grenlandię wysyłając żołnierzy.

DW / BBC / CNN / Reuters / X / Biznes Alert / Marcin Karwowski