Tysiące kontroli żywności z importu. Co wykryli inspektorzy IJHARS?

Ponad 65 tys. skontrolowanych partii żywności sprowadzonej spoza Unii Europejskiej i 99 zakwestionowanych dostaw – to bilans kontroli granicznych IJHARS za pierwsze dziewięć miesięcy 2026 roku. Inspektorzy wykrywali m.in. błędne oznakowanie produktów, niezgodności w składzie, zawyżoną wilgotność kukurydzy, a także gnijące warzywa i obecność szkodników. Produkty niespełniające wymagań jakości handlowej nie mogą trafić na polski ani unijny rynek.

Tysiące kontroli żywności z importu. IJHARS zatrzymała wadliwe produkty na granicy. Fot. wygenerowane przez AI

65 870 partii żywności pod kontrolą. Co wykryli inspektorzy?

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) podsumowała wyniki kontroli produktów importowanych do Polski z państw trzecich. Od 1 stycznia do 30 września 2026 roku inspektorzy sprawdzili 65 870 partii artykułów rolno-spożywczych.

W wyniku przeprowadzonych kontroli zakwestionowano 99 partii produktów, co stanowi około 0,15 proc. wszystkich skontrolowanych dostaw.

IJHARS wydała:

• 73 decyzje zakazujące wprowadzenia produktów do obrotu,
• 3 decyzje nakazujące poddanie produktów zabiegom, które pozwolą dostosować je do obowiązujących wymagań jakości handlowej.

Zakwestionowane towary to przede wszystkim napoje bezalkoholowe, przetwory owocowe i warzywne, kawa, jaja, nasiona roślin oleistych, ryby mrożone, owoce morza, a także piwo i wino.

Jakie produkty z importu kontrolowano najczęściej?

Największą liczbę kontroli przeprowadzono w przypadku przetworów owocowych i warzywnych. Istotną część stanowiły również ryby, nasiona roślin oleistych oraz świeże owoce i warzywa.

Według danych IJHARS najczęściej kontrolowano:

Kontrole obejmują towary sprowadzane spoza Unii Europejskiej, które muszą spełniać określone wymagania jakościowe, zanim zostaną dopuszczone do sprzedaży.

Kukurydza z nadmierną wilgotnością, kawa niezgodna ze specyfikacją. Lista uchybień

Jednym z najczęściej stwierdzanych problemów było nieprawidłowe oznakowanie importowanej żywności.

Inspektorzy wykrywali m.in. brak informacji w języku polskim, nieprawidłowe nazwy soków, błędne oznaczenie metody chowu kur niosek na opakowaniach jaj oraz nieprawidłowo sporządzone wykazy składników.

Nie wszystkie nieprawidłowości dotyczyły jednak etykiet.

Badania laboratoryjne wykazały również:

• podwyższoną wilgotność ziaren kukurydzy przeznaczonej na popcorn,
• niezgodność cech sensorycznych kawy z wymaganiami określonymi w specyfikacji produktu,
• zawyżoną zawartość ekstraktu w owocach mrożonych w stosunku do wartości deklarowanej przez producenta.

Takie uchybienia oznaczają, iż produkt nie spełnia określonych wymagań jakości handlowej, choćby jeżeli jego wygląd nie wzbudza zastrzeżeń.

Gnijące warzywa i żywe szkodniki. Siedem partii zakwestionowanych

Osobną grupę stanowią świeże owoce i warzywa, które muszą spełniać unijne normy handlowe.

W pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku IJHARS zakwestionowała 7 partii warzyw, w tym pomidorów, chrzanu, kapusty pekińskiej i sałaty.

Wśród wykrytych nieprawidłowości znalazły się zarówno błędy w oznakowaniu, jak i problemy z jakością samych produktów.

Inspektorzy stwierdzali:

• brak oznakowania lub informacji w języku polskim,
• brak informacji o klasie jakości i wielkości produktów,
• objawy zepsucia, w tym gnicia,
• obecność żywych szkodników i larw.

Produkty niespełniające wymaganych norm handlowych nie mogą zostać dopuszczone do obrotu na rynku UE.

Co dokładnie sprawdza IJHARS na granicy?

Kontrole graniczne nie ograniczają się do sprawdzenia dokumentów przewozowych. Inspektorzy weryfikują jakość handlową towarów, a zakres czynności zależy od rodzaju produktu i okoliczności kontroli.

Sprawdzane mogą być dokumenty jakościowe, atesty, wyniki badań laboratoryjnych, opakowania, oznakowanie oraz warunki transportu i przechowywania.

Inspektorzy mogą również przeprowadzać oględziny produktów, oceniać ich zapach i barwę oraz pobierać próbki do badań laboratoryjnych.

Ważne jest rozróżnienie kompetencji poszczególnych inspekcji. IJHARS odpowiada za kontrolę jakości handlowej, natomiast wymagania sanitarne, weterynaryjne i fitosanitarne sprawdzają inne adekwatne służby kontrolne.

Kontroli podlegają przede wszystkim produkty wskazane w odpowiednich przepisach oraz świeże owoce i warzywa objęte unijnymi normami handlowymi. W uzasadnionych przypadkach IJHARS może sprawdzić także inne artykuły, jeżeli istnieje podejrzenie niespełnienia wymagań jakościowych.

Importer musi zgłosić towar do kontroli. Jak wygląda procedura?

Przedsiębiorcy sprowadzający artykuły rolno-spożywcze z państw trzecich mają obowiązek zgłoszenia towarów podlegających kontroli do adekwatnego Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

Zgłoszenie można przekazać w formie papierowej lub elektronicznej.

W przypadku elektronicznej obsługi wykorzystywana jest Platforma Koordynacji i Wymiany Danych (PKWD-Single Window), za pośrednictwem której importer składa wniosek SWW05.

System umożliwia złożenie dokumentów, sprawdzenie kompletności wniosku, śledzenie etapu kontroli oraz otrzymanie jej wyników. Dokumentację można następnie wykorzystać podczas odprawy celnej.

Żywność niespełniająca norm nie trafi na rynek UE

Konsekwencje negatywnego wyniku kontroli mogą być poważne dla importera. o ile IJHARS stwierdzi, iż towar nie spełnia wymagań jakości handlowej, może wydać decyzję zakazującą jego wprowadzenia do obrotu.

Zakaz obejmuje nie tylko Polskę, ale cały rynek Unii Europejskiej.

W określonych przypadkach możliwe jest również nakazanie przeprowadzenia zabiegów, które pozwolą dostosować produkt do obowiązujących wymagań.

Wyniki za trzy kwartały 2026 roku pokazują, iż zdecydowana większość skontrolowanych partii nie została zakwestionowana. Jednocześnie wykryte nieprawidłowości dotyczą różnych kategorii żywności – od produktów przetworzonych i napojów po nasiona oleiste oraz świeże warzywa.

Dla rynku rolno-spożywczego kontrole graniczne mają istotne znaczenie: pozwalają weryfikować, czy importowane towary spełniają wymagania jakości handlowej obowiązujące producentów i sprzedawców na rynku unijnym.