UE broni swoich rolników. Koniec taniego cukru z zagranicy

Unijny rynek cukru od miesięcy walczy z nadpodażą i spadającymi cenami. Teraz Bruksela sięga po konkretny instrument ochronny. Komisja Europejska zapowiada czasowe zawieszenie bezcłowego importu cukru spoza UE, co ma odciążyć producentów i wzmocnić pozycję europejskich plantatorów – w tym polskich rolników uprawiających buraki cukrowe.

UE broni swoich rolników. Koniec taniego cukru z zagranicy

Decyzję ogłoszono po rozmowach w Brukseli, w trakcie których padły jasne deklaracje o konieczności szybkiej reakcji na pogarszającą się kondycję sektora.

Bruksela reaguje na kryzys cenowy cukru

Jak zapowiedział Christophe Hansen, tymczasowe zawieszenie tzw. procedury uszlachetniania czynnego ma ograniczyć presję na europejskich producentów cukru.

– Tymczasowe zawieszenie procedury przetwórstwa cukru ma zmniejszyć presję na producentów – podkreślił komisarz ds. rolnictwa i żywności.

Chodzi o mechanizm umożliwiający import cukru spoza Unii bez cła, pod warunkiem jego wykorzystania do produkcji wyrobów przeznaczonych na eksport poza UE. W praktyce oznaczało to napływ taniego surowca, który osłabiał popyt na cukier produkowany w Europie.

Decyzja po rozmowach ministrów rolnictwa

Zapowiedź padła podczas posiedzenia Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa Unii Europejskiej w Brukseli, w którym uczestniczył m.in. polski minister rolnictwa Stefan Krajewski.

Komisja jasno sygnalizuje, iż w obecnych realiach:

• konieczne jest stałe monitorowanie rynków surowców
• potrzebne są szybkie decyzje osłonowe
• sektor rolno-spożywczy wymaga aktywnej ochrony przed wahaniami cen

To odpowiedź na wyjątkowo trudną sytuację wielu branż, w tym cukrownictwa.

Buraki tańsze choćby o 30 procent

Najbardziej bolesne skutki kryzysu odczuli plantatorzy. w okresie 2025/26 koncerny cukrownicze zaproponowały:

ceny podstawowe buraków cukrowych niższe o około 30% rok do roku

Spadki są konsekwencją gwałtownego obniżenia cen cukru – zarówno na rynkach światowych, jak i unijnych – po rekordach z 2023 roku.

W Polsce sytuacja jest szczególnie dotkliwa:

• w grudniu 2025 r. średnia cena cukru białego wyniosła 2 223 zł za tonę
• była niemal o 9% niższa niż przed wybuchem wojny w Ukrainie
• wszystko przy jednoczesnym wzroście kosztów energii i nawozów

Polska filarem produkcji cukru w UE

Nasz kraj pozostaje jednym z kluczowych graczy na unijnym rynku:

około 15% całej produkcji cukru w UE
trzecie miejsce wśród producentów
eksporter netto – 700–900 tys. ton rocznie

W sezonie 2024/25 w UE wyprodukowano 16,6 mln ton cukru, z czego 2,6 mln ton w Polsce. Prognozy na sezon 2025/26 mówią już o spadku:

• UE – około 16,0 mln ton
• Polska – 2,3–2,4 mln ton

To kolejny sygnał pogarszającej się sytuacji w branży.

Import słabnie, ale przez cały czas ciąży rynkowi

Choć import cukru do UE w ostatnich sezonach spadł z rekordowych poziomów, wciąż pozostaje znaczący:

• sezon 2023/24 – 1,36 mln ton
• sezon 2024/25 – 615 tys. ton
• prognoza 2025/26 – podobny poziom

Jednocześnie ogromne ilości cukru „wypływają” z UE w produktach przetworzonych:

2,6 mln ton w okresie 2024/25
ok. 2,5 mln ton w okresie 2025/26

To właśnie w tym obszarze procedura bezcłowego importu najmocniej uderzała w unijnych producentów.

Czy decyzja KE podniesie ceny dla rolników?

Zawieszenie procedury uszlachetniania czynnego ma:

zwiększyć popyt na cukier produkowany w UE
ograniczyć konkurencję taniego surowca spoza Wspólnoty
poprawić ceny płacone plantatorom buraków cukrowych

Komisja Europejska nie wyklucza również kolejnych instrumentów wsparcia, jeżeli sytuacja rynkowa nie ulegnie poprawie.

Dla polskich rolników może to być pierwszy sygnał realnej stabilizacji po miesiącach spadków i niepewności. jeżeli mechanizm zadziała, cukier z europejskich – i polskich – buraków znów stanie się bardziej konkurencyjny, a plantatorzy odczują to w kontraktach na kolejne sezony.