2 godzin temu
Unia Europejska sformalizowała nowe zasady raportowania zrównoważonego rozwoju. Zrewidowane Europejskie Standardy Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS) zostały wprowadzone do unijnego porządku prawnego. Zmiany ograniczają liczbę obowiązkowych informacji, zawężają zakres podmiotów objętych bezpośrednim obowiązkiem raportowania i wprowadzają dobrowolny standard dla mniejszych przedsiębiorstw.
Nowe ESRS zostały wpisane do unijnego prawa
Formalne zakończenie procesu legislacyjnego nastąpiło wraz z publikacją dwóch rozporządzeń w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Rozporządzenie 2026/1563 zastępuje obowiązujący od 2023 roku zestaw zasad raportowania nowymi, uproszczonymi standardami dotyczącymi zrównoważonego rozwoju. Z kolei rozporządzenie 2026/1560 ustanawia dobrowolny standard przeznaczony dla mniejszych przedsiębiorstw, które nie są objęte ustawowym obowiązkiem raportowania.
Przyjęcie nowych regulacji kończy trwający około roku proces legislacyjny prowadzony w ramach inicjatywy Omnibus I. Jej założeniem jest ograniczenie obciążeń administracyjnych przedsiębiorstw i poprawa konkurencyjności europejskiej gospodarki przy jednoczesnym zachowaniu podstawowych celów związanych z ochroną środowiska i kwestiami społecznymi.
Kiedy zaczną obowiązywać nowe standardy ESRS?
Przyjęte rozporządzenia określają również terminy wejścia w życie poszczególnych zmian.
Dobrowolny standard zacznie obowiązywać 24 września 2026 roku. Zrewidowane ESRS wejdą w życie 10 listopada 2026 roku. Obowiązkowe stosowanie nowych zasad będzie dotyczyć lat obrotowych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 roku lub później. Pierwsze raporty przygotowane na ich podstawie mają zostać przedstawione w 2028 roku.
W przypadku roku obrotowego 2026 przedsiębiorstwa, które już znajdują się w zakresie dyrektywy CSRD, będą miały trzy możliwości. Mogą pozostać przy pierwotnym zestawie ESRS z 2023 roku, zastosować te standardy wraz z określonymi ułatwieniami przewidzianymi w nowych przepisach albo zdecydować się na wcześniejsze zastosowanie całego uproszczonego zestawu ESRS.
Raportowanie ESG będzie wymagało mniej danych
Jedną z najważniejszych zmian jest ograniczenie liczby informacji wymaganych w raportach. W porównaniu z pierwotnymi ramami opracowanymi przez EFRAG liczba obowiązkowych pozycji ujawnianych przez przedsiębiorstwa ma zmniejszyć się o 61 proc.
Z głównych ram usunięte zostały również opcjonalne punkty danych. W efekcie całkowita liczba wskaźników raportowania spadnie o ponad 70 proc. Według szacunków Komisji Europejskiej zmiany mogą przełożyć się na obniżenie kosztów związanych z przestrzeganiem wymagań raportowych ponoszonych przez poszczególne przedsiębiorstwa o ponad 30 proc.
CSRD obejmie bezpośrednio znacznie mniej firm
Reforma zmienia również zakres przedsiębiorstw objętych bezpośrednim obowiązkiem raportowania.
Po zmianach bezpośrednio raportować będą duże podmioty zatrudniające ponad 1000 pracowników i osiągające co najmniej 450 mln euro obrotu netto. Według informacji przedstawionych w ramach reformy oznacza to ograniczenie liczby przedsiębiorstw bezpośrednio objętych regulacjami o około 90 proc.
Jednocześnie wprowadzone zostało ograniczenie dotyczące informacji pozyskiwanych w łańcuchach wartości.
Ograniczenia dla żądań danych ESG od dostawców
Przedsiębiorstwa objęte obowiązkiem raportowania nie będą mogły wymagać od dostawców zatrudniających 1000 lub mniej pracowników przekazywania danych ESG wykraczających poza krótką, ustandaryzowaną listę opartą na nowym standardzie dobrowolnym.
Rozwiązanie ma ograniczyć przenoszenie obowiązków związanych z raportowaniem na mniejsze firmy znajdujące się w łańcuchach dostaw dużych przedsiębiorstw.
Dyrekcja Generalna ds. Stabilności Finansowej, Usług Finansowych i Unii Rynków Kapitałowych wskazała, iż zrewidowane standardy mają zmniejszyć obciążenia administracyjne przedsiębiorstw w UE przy zachowaniu jakości ujawnień. Według Komisji Europejskiej uproszczenia są częścią pakietu Omnibus I, który ma również zmniejszyć liczbę firm objętych CSRD.
Zmiany w ESRS są efektem reformy Omnibus I
Pierwotne założenia CSRD zakładały zbliżenie raportowania dotyczącego zrównoważonego rozwoju do sprawozdawczości finansowej. W kolejnych etapach pojawiły się jednak zastrzeżenia organizacji branżowych dotyczące kosztów związanych ze spełnianiem nowych wymagań oraz wpływu regulacji na konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw.
W odpowiedzi Komisja Europejska rozpoczęła na początku 2025 roku prace nad inicjatywą Omnibus I.
W grudniu 2025 roku EFRAG przekazała propozycje technicznych zmian w standardach. Stały się one podstawą aktów delegowanych przyjętych przez Komisję Europejską w lipcu 2026 roku. Następnie dokumenty przeszły wymagane procedury kontroli parlamentarnej i kontroli ze strony Rady UE.
Podwójna istotność pozostaje podstawą raportowania
Uproszczenie ESRS nie oznacza rezygnacji z zasady podwójnej istotności. Pozostaje ona jednym z podstawowych elementów systemu raportowania.
Przedsiębiorstwa objęte obowiązkiem raportowania przez cały czas będą musiały przedstawiać informacje dotyczące zarówno finansowych ryzyk związanych z ESG, jak i wpływu ich działalności na społeczeństwo oraz środowisko.
Nowe przepisy będą stosowane bezpośrednio na jednolitym rynku europejskim. Oznacza to, iż państwa członkowskie nie będą musiały przyjmować odrębnych krajowych aktów wdrażających te standardy.
Połączenie podwyższenia progów objęcia regulacjami oraz ograniczenia dotyczącego żądań danych w łańcuchu wartości ma również chronić setki tysięcy europejskich małych i średnich przedsiębiorstw przed nieskoordynowanymi żądaniami przekazywania informacji ESG od 2027 roku.
Te artykuły też mogą Cię zainteresować:
Zmiany w regulacjach ESG. Trzęsienie ziemi w raportowaniu czy sprawdzian ze zrównoważonego rozwoju?
Przemysław Kulik: I had a dream… ESG 2.0 – między ideologiczną wojną a pragmatyzmem wartości
