Ukraina chce własnej infrastruktury AI

Ukraina zapowiada budowę krajowej infrastruktury obliczeniowej dla sztucznej inteligencji. Choć projekt ma wzmocnić bezpieczeństwo państwa i uniezależnić kraj od zagranicznych dostawców, na razie pozostaje przede wszystkim deklaracją wymagającą ogromnych inwestycji i czasu.

Ukraiński operator Kyivstar podpisał podczas Konferencji Odbudowy Ukrainy w Gdańsku memorandum z Ministerstwem Gospodarki dotyczące rozwoju krajowych mocy obliczeniowych dla AI. Finansowanie pierwszego etapu ma zapewnić właściciel operatora, grupa VEON. Według prezesa Kyivstar Ołeksandra Komarowa początkowa faza będzie wymagała infrastruktury o mocy od 3 do 5 MW oraz inwestycji liczonych w dziesiątkach milionów dolarów.

Najważniejszym argumentem stojącym za projektem jest bezpieczeństwo. Jak podkreśla Komarow, w tej chwili największym odbiorcą rozwiązań AI na Ukrainie jest wojsko. Oznacza to, iż przetwarzanie danych poza granicami kraju nie jest postrzegane jako rozwiązanie akceptowalne z punktu widzenia bezpieczeństwa narodowego.

Jednocześnie projekt pokazuje skalę wyzwań, przed którymi stoi ukraiński sektor technologiczny. Po rosyjskiej inwazji znaczna część danych państwowych została przeniesiona do centrów danych w Europie. Microsoft potwierdza, iż był to konieczny krok, aby ochronić infrastrukturę cyfrową przed atakami. Powrót do lokalnego przetwarzania będzie więc wymagał odbudowy nie tylko serwerowni, ale także całego ekosystemu technologicznego.

Eksperci zwracają uwagę, iż obecne zapotrzebowanie Ukrainy na moc obliczeniową AI pozostaje stosunkowo niewielkie. Oznacza to, iż ekonomiczne uzasadnienie budowy własnej infrastruktury może być dziś słabsze niż argumenty związane z bezpieczeństwem i suwerennością cyfrową. Z drugiej strony lokalne centra obliczeniowe mogłyby ułatwić dostęp do usług AI mniejszym ukraińskim przedsiębiorstwom, które nie są atrakcyjnymi klientami dla globalnych dostawców chmury.

Podczas konferencji przedstawicielka Nvidii na Europę Środkowo-Wschodnią Patrycja Sokalska-Pomacho zwróciła uwagę, iż Ukraina wciąż nie dysponuje infrastrukturą pozwalającą zatrzymywać wartość danych operacyjnych, językowych i kulturowych we własnym kraju. To jeden z powodów, dla których rozwój krajowych centrów danych stał się elementem strategii odbudowy państwa.

Projekt wpisuje się także w wcześniejsze działania Ukrainy związane z rozwojem własnych modeli AI. Kyivstar już wcześniej współpracował z administracją państwową nad ukraińskim modelem językowym opartym na otwartym modelu Gemma od Google. Jednak od podpisania memorandum do uruchomienia nowoczesnej infrastruktury AI droga pozostaje długa, a powodzenie przedsięwzięcia będzie zależało zarówno od finansowania, jak i sytuacji geopolitycznej.