2 godzin temu
Węzeł krzewienia a wymarzanie zbóż to zagadnienie, które często tej zimy poruszają rolnicy. Realnie jego kondycja decyduje o plonie. Tymczasem zima 2026 przynosi epizody mrozu bez stabilnej okrywy śnieżnej, a do tego suchy wiatr. Dlatego rolnicy coraz częściej pytają, czy rośliny przetrwały i co dokładnie sprawdzić w polu.
Węzeł krzewienia a wymarzanie zbóż zimą 2026. Sprawdź wpływ mrozu, śniegu i wiatru oraz jak ocenić przezimowanie zbóż w polu.
Węzeł krzewienia — punkt krytyczny
O przezimowaniu zbóż nie decyduje jedna noc mrozu, a suma czynników. Oczywiście najważniejsza jest temperatura. Następnie czas jej trwania. Jednocześnie niezwykle ważna jest okrywa śnieżna lub jej brak. Do tego dochodzi wiatr, który obniża temperaturę odczuwalną, wysusza tkanki i dosłownie smaga rośliny. W efekcie ryzyko strat rośnie szybciej, niż pokazuje sam termometr.
Węzeł krzewienia to podziemny punkt wzrostu u podstawy źdźbła. To z niego wyrastają pędy boczne i korzenie przybyszowe. Dlatego odpowiada on zarówno za obsadę kłosów, jak i regenerację rośliny po zimie. Gdy węzeł krzewienia przemarznie, roślina ginie, choćby jeżeli liście jeszcze zdają się być zielone. Co więcej, uszkodzenie tego miejsca zwykle wyklucza odbudowę rośliny wiosną.
Węzeł krzewienia a wymarzanie zbóż zimą 2026
W praktyce podczas tegorocznej zimy (2026) najważniejsze jest to, czy węzeł krzewienia był ochroniony śniegiem. Bez okrywy śnieżnej pszenica i pszenżyto zaczynają być zagrożone już przy temperaturze -13°C do -18°C. Niebezpieczeństwo nasila się, gdy mróz w tych granicach trwa kilka dni.
Jęczmień ozimy jest bardziej wrażliwy i może ulec już zostać uszkodzeny przy -10°C do -15°C.
Żyto jest najodporniejsze (wytrzymuje bez okrywy -25°C). Jednak choćby ono traci odporność przy długotrwałych mrozach połączonych z silnym wiatrem i brakiem śniegu.
Śnieg chroni, ale wiatr niszczy
Warstwa około 10 cm śniegu działa dla roślin jak izolacja. Dzięki niej pszenica i pszenżyto mogą przetrwać choćby -25°C do -30°C. Natomiast żyto w takich warunkach śnieżnych wytrzyma mrozy w granicach choćby -35°C.
Jednak gdy pojawia się silny, suchy wiatr, sytuacja się zmienia. Wiatr obniża temperaturę odczuwalną, wysusza roślinę i zwiększa parowanie. Wtedy choćby -15°C może być groźne, mimo iż formalnie mieści się w granicach tolerancji gatunku.
Węzeł krzewienia a wymarzanie zbóż zimą 2026 – stan tego miejsca decyduje o przetrwaniu roślin po mrozach. Jego uszkodzenie po mrozie bez okrywy śnieżnej może być znaczne lub choćby całkowite. Oczywiście wszystko zależy od skali mrozu i czasu jego trwania
fot. agrofoto.pl yacenty
Gatunki zbóż a ryzyko uszkodzeń mrozowych
Jęczmień ozimy reaguje na mróz najszybciej, ponieważ jego węzeł krzewienia często znajduje się płycej niż u innych zbóż. Czyli pszenica i pszenżyto zimują lepiej, ale tylko wtedy, gdy były dobrze zahartowane jesienią. Żyto ma najwyższą odporność, jednak również ono traci ją przy serii mrozów i silnym wietrze. Dlatego w 2026 r. różnice między polami mogą być większe niż między regionami.
Węzeł krzewienia po mrozach — jak rozpoznać uszkodzenia w polu
Ocena przezimowania zboża opiera się właśnie na organoleptycznej kontroli węzła krzewienia. Węzeł sprawdzamy po ustaniu mrozów, gdy zaczyna się odwilż, albo choćby rusza wegetacja. Gleba musi być rozmarznięta, aby delikatnie i ostrożnie wyciągnąć z niej roślinę. Po wykopaniu rośliny należy przekroić nasadę rośliny wzdłuż. Jasny i jędrny przekrój świadczy, iż węzeł jest zdrowy. Natomiast o jego uszkodzeniu świadczy barwa brunatna lub wodnista konsystencja. Dodatkowo rośliny na jakiś czas umieszczamy w temperaturze pokojowej i wówczas na kolejnych przeprowadzamy test.
Najlepiej pobrać rośliny z kilku miejsc pola. o ile większość z nich ma martwy węzeł, jest małe lub choćby zerowe prawdopodobieństwo, iż regeneracja nastąpi. Wtedy trzeba rozważyć przesiew lub korektę obsady.
Węzeł krzewienia a wymarzanie zbóż — po co ta wiedza w praktyce
Wiedza na temat kondycji węzła krzewienia po zimie pozwala podejmować decyzje bez zgadywania. Rolnik może ocenić, czy łan rokuje, czy wymaga interwencji. Może też lepiej planować nawożenie wiosenne i uniknąć kosztów na plantacjach bez potencjału. Co więcej, zrozumienie mechanizmu mrozu pomaga wyciągać wnioski na kolejne sezony.
Węzeł krzewienia a wymarzanie zbóż to zależność, która zimą 2026 ma istotne znaczenie. Nie chodzi wyłącznie o minimalną temperaturę, a ta lokalnie spadała poniżej -20°C. Chodzi bowiem o śnieg, wiatr, czas mrozu i stan zahartowania roślin. O ile na północy, wschodzie i południu śnieg mógł zabezpieczyć zboża ozime przed szkodami mrozowymi. O tyle na zachodzie i południowym zachodzie śniegu było niewiele. Dlatego regularna ocena węzła krzewienia daje realną przewagę decyzyjną.
Węzeł krzewienia a wymarzanie zbóż to wiedza, która chroni przede wszystkim budżet gospodarstwa. Pozwala wcześnie ocenić straty i świadomie reagować po zimie. W warunkach tegorocznej zimy to będzie jeden z najważniejszych elementów oceny plantacji zbóż ozimych.
