10 godzin temu
Opublikowany wczoraj wstępny odczyt GUS pokazał, iż inflacja we wrześniu wzrosła do 4 proc., wobec 3,4 proc. w sierpniu. Dla posiadaczy kończących się rocznych lokat oznacza to wyraźne pogłębienie się realnych strat. Przeciętny depozyt po uwzględnieniu podatku Belki i wzrostu cen przyniósł stratę 1,04 proc. To najgorszy wynik od marca ubiegłego roku. Czerwcowy powrót lokat nad kreskę okazał się tymczasowy, a przez kolejne trzy miesiące inflacja coraz mocniej uszczuplała wartość oszczędności.
Początek roku dawał jeszcze realny zysk
Jeszcze na początku roku sytuacja oszczędzających wyglądała całkiem obiecująco. Przy inflacji wynoszącej 2,1 proc. i oprocentowaniu kończących się rocznych lokat w okolicach 4 proc. odsetki wystarczały na pokrycie zarówno wzrostu cen, jak i podatku. W styczniu realny zysk wyniósł 1,14 proc., a w lutym 1,01 proc. W marcu stopniał jednak do symbolicznych 0,14 proc., a kwiecień i maj przyniosły straty. Dopiero czerwcowy spadek inflacji do 2,5 proc. pozwolił ponownie zarobić, choć realnie tylko 0,33 proc.
Kolejne miesiące pokazały, jak nietrwała była ta poprawa. W lipcu, przy inflacji na poziomie 3 proc., przeciętna kończąca się lokata przyniosła po podatku realną stratę 0,24 proc. W sierpniu było to już 0,55 proc., a we wrześniu 1,04 proc. W ciągu miesiąca skala straty niemal się podwoiła.
Więcej pieniędzy na koncie nie oznacza większej siły nabywczej
Wrześniowy wynik dobrze pokazuje różnicę między odsetkami wypłaconymi przez bank a rzeczywistym zyskiem oszczędzającego. Roczna lokata oprocentowana na 3,6 proc. po podatku Belki daje około 2,92 proc. nominalnego zysku. Z wpłaconych 10 tys. zł robi się więc około 10 292 zł. Jednak przy wzroście cen o 4 proc. siła nabywcza tej kwoty odpowiada już tylko około 9896 zł sprzed roku. Oszczędzający ma na rachunku więcej pieniędzy, ale może za nie kupić mniej. We wrześniu przeciętna lokata nie pokonała inflacji choćby przed opodatkowaniem, przynosząc realną stratę 0,38 proc.
Do ochrony kapitału potrzebne byłoby prawie 5 proc. na lokacie
O wyniku lokaty ze stałym oprocentowaniem decydują warunki ustalone rok wcześniej oraz wzrost cen w czasie jej trwania. Dlatego oszczędzający tak gwałtownie odczuwają ponowne przyspieszenie inflacji. Wśród źródeł presji na ceny pozostaje sytuacja na Bliskim Wschodzie, wpływająca przez ropę i paliwa także na koszty transportu i działalności firm.
Aby kończąca się we wrześniu roczna lokata, założona rok wcześniej, zachowała siłę nabywczą oszczędności po podatku, jej oprocentowanie musiałoby wynosić około 4,94 proc. To wyraźnie więcej niż przeciętne oprocentowanie 3,6 proc., wynikające z danych NBP. Ostatni kwartał pokazał także, jak gwałtownie realne zyski z bankowej lokaty mogą zniknąć. Osobom zakładającym lokaty jesienią zeszłego roku trudno było przewidzieć skalę zaostrzenia konfliktu na Bliskim Wschodzie oraz zakłóceń transportu przez Cieśninę Ormuz i ich wpływ na ceny paliw. Jak pokazuje nasze zestawienie, przeciętne lokaty bankowe nie zapewniają trwałej ochrony oszczędności przed inflacją. Okresy realnych zysków są przerywane przez ponowne przyspieszenie wzrostu cen.
Realne oprocentowanie kończących się rocznych lokat od początku 2025 roku
| sty-25 | 4,9% | 4,3% | -0,53% | -1,32% |
| lut-25 | 4,9% | 4,3% | -0,56% | -1,34% |
| mar-25 | 4,9% | 4,1% | -0,78% | -1,52% |
| kwi-25 | 4,3% | 4,3% | -0,01% | -0,79% |
| maj-25 | 4,0% | 4,1% | 0,06% | -0,68% |
| cze-25 | 4,1% | 4,3% | 0,20% | -0,60% |
| lip-25 | 3,1% | 4,2% | 1,00% | 0,30% |
| sie-25 | 2,9% | 4,2% | 1,20% | 0,50% |
| wrz-25 | 2,9% | 4,1% | 1,10% | 0,40% |
| paź-25 | 2,8% | 4,1% | 1,20% | 0,50% |
| lis-25 | 2,5% | 3,9% | 1,40% | 0,70% |
| gru-25 | 2,4% | 4,0% | 1,58% | 0,84% |
| sty-26 | 2,1% | 4,0% | 1,89% | 1,14% |
| lut-26 | 2,1% | 3,9% | 1,72% | 1,01% |
| mar-26 | 3,0% | 3,9% | 0,85% | 0,14% |
| kwi-26 | 3,2% | 3,5% | 0,30% | -0,35% |
| maj-26 | 3,1% | 3,4% | 0,29% | -0,34% |
| cze-26 | 2,5% | 3,5% | 0,98% | 0,33% |
| lip-26 | 3,0% | 3,4% | 0,39% | -0,24% |
| sie-26 | 3,4% | 3,5% | 0,10% | -0,55% |
| wrz-26 | 4,0% | 3,6% | -0,38% | -1,04% |
Źródło: GUS, NBP, obliczenia eToro
*Depozyt roczny zakończony w ostatnim dniu wskazanego miesiąca, założony 12 miesięcy wcześniej według średniej stopy depozytów tego typu raportowanej przez Narodowy Bank Polski.
O autorze
Paweł Majtkowski – analityk eToro na polskim rynku, który dzieli się swoim cotygodniowym komentarzem na temat najnowszych informacji giełdowych. Paweł jest uznanym ekspertem rynków finansowych z dużym doświadczeniem jako analityk w instytucjach finansowych. Jest on też jednym z najczęściej cytowanych ekspertów w dziedzinie gospodarki i rynków finansowych w Polsce. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Jest także autorem wielu publikacji z zakresu inwestowania, finansów osobistych i gospodarki.
