Wycofywanie substancji czynnych uderzy w polskie rolnictwo. Alarmujący raport dla Polski

21 maja br. w gospodarstwie rodzinnym Państwa Postułów odbyło się spotkanie „Innowacje w rolnictwie na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego”, zorganizowane przez Stowarzyszenie Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności oraz BASF Polska.

Wycofywanie substancji czynnych uderzy w polskie rolnictwo. Alarmujący raport dla Polski

Podczas spotkania Anna Zalewska, Advocacy Manager BASF Polska zaprezentowała wyniki raportu firmy badawczej HFFA Research dotyczące wpływu utraty substancji czynnych w ochronie roślin na produkcję rolną w Polsce, samowystarczalność żywnościową oraz bilans handlu zagranicznego netto.

Niezależność żywnościowa, a w szczególności samowystarczalność żywnościowa, stały się coraz ważniejszymi tematami debat politycznych — nie tylko na świecie, ale także w Unii Europejskiej (UE) i Polsce. Kluczowym czynnikiem tej debaty jest rygorystyczny system regulacyjny UE dotyczący zatwierdzania środków ochrony roślin. Liczba dopuszczonych substancji aktywnych systematycznie maleje, co stanowi rosnące wyzwania dla produkcji rolnej. Raport wyraźnie pokazuje, iż bez substancji czynnych potencjalnie przewidzianych do wycofania do roku 2030, Polska poniosłaby znaczące straty nie tylko w produkcji krajowej, ale także w konkurencyjności międzynarodowej. Przykładowo dla pszenicy wskaźnik samowystarczalności mógłby zmaleć ze 130% do 114%, a starty w produkcji sięgnęłyby ponad 16%.

W drugiej części spotkania uczestnicy (przedstawiciele Izb rolniczych, stowarzyszeń branżowych, rolnicy, biznes) odnieśli się do ograniczonej konkurencyjności wynikającej z braku długofalowej strategii Państwa i systemowej pomocy dla rolnictwa, jak również ze zbyt dużej biurokratyzacji. Olaf Horbańczuk, Dyrektor Polskiego Stowarzyszenia Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności podkreślił, iż rolnictwo znajduje się dziś w centrum wielu wyzwań – gospodarczych, klimatycznych, technologicznych i regulacyjnych, a od kondycji sektora rolnego zależy coś fundamentalnego: bezpieczeństwo żywnościowe Polski oraz stabilność całego łańcucha żywnościowego. Zwrócił uwagę, iż nie można z jednej strony zabierać rolnikom rozwiązań i narzędzi pracy, jednocześnie nie dając dostępu do innych – innowacyjnych, wynikających z postępu badań i nauki. Rolnicy powinni być świadomi swojej roli, swojego znaczenia, jak również powinni mieć zapewnioną spokojną pracę oraz jej kontynuację przez następne pokolenia.

Rolnikom odbiera się narzędzia pracy. Eksperci ostrzegają przed spadkiem produkcji żywności

Dużą część dyskusji stanowiły innowacje, zgodnie wszyscy stwierdzili, iż postęp w rolnictwie jest duży, ale rolnicy potrzebują narzędzi, takich jak środki ochrony roślin, do efektywnej pracy. Nie powinno dochodzić do wycofywania substancji bez dostępu do alternatyw, gdyż rolnicy nie mają czym chronić swoich upraw. Jednocześnie podkreślano znaczenie integrowanej ochrony roślin, iż powinna być ona bardziej zauważalna, gdyż o samowystarczalności żywnościowej należy mówić w jej kontekście.

Młodzi rolnicy chętnie sięgają po innowacyjne rozwiązania (rolnictwo precyzyjne, drony), gdyż szukają rozwiązań usprawniających ich pracę. Nie należy jednak zapominać, iż proces tworzenia nowych technologii, nowych substancji jest procesem długotrwałym, co wynika ze zmienności otaczającego nas środowiska zarówno pod kątem prawnym jak i klimatycznym, jak również długotrwałego procesu oceny i rejestracji.

Dyrektorka Generalna Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin odniosła się do kwestii regulacyjnych. Podkreśliła, iż niezbędne jest stworzenie warunków zapewniających konkurencyjność polskich rolników. Na poziomie unijnym realizowane są prace dotyczące deregulacji, ale trzeba dyskutować, pracować nad tymi propozycjami, aby faktycznie Omnibus Food&Feed Safety przyniósł oczekiwane uproszczenia dla rolników i całej branży rolno-spożywczej.

Potrzeba dialogu i współpracy w całym łańcuchu rolno-spożywczym, wraz z udziałem środowiska naukowego i decydentów była wielokrotnie podkreślana podczas całego spotkania.