W ramach wystawy „Małe miasta, wielkie dane – Pomorze” na Politechnice Gdańskiej, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki zorganizował dwa specjalistyczne warsztaty, które zgromadziły studentów zainteresowanymi współczesnymi wyzwaniami krajobrazowymi i miejskimi.
Spotkania poprowadziły ekspertki Laboratorium Regionu NIAiU – dr inż. Marta Akincza oraz dr inż. arch. Wiesława Gadomska z Katedry Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Warmińsko‑Mazurskiego w Olsztynie – łącząc wiedzę naukową, praktykę projektową i wrażliwość na lokalny kontekst.
Cmentarze jako element krajobrazu i systemu zieleni miejskiej
Pierwszy warsztat otworzył uczestnikom nowe spojrzenie na cmentarze jako przestrzenie o wyjątkowej wartości kulturowej i przyrodniczej. Analizując układ cmentarzy w Pucku, uczestnicy odkrywali je jako wielowarstwowe struktury krajobrazowe, w których przenikają się pamięć, historia, natura i symbolika.
Cmentarze zostały omówione jako:
- archiwa zbiorowej pamięci, dokumentujące przemiany społeczne,
- elementy historycznego krajobrazu, kształtujące narrację miasta,
- ważne ogniwa systemu zieleni miejskiej, pełniące funkcje ekologiczne i klimatyczne,
- mikrorefugia bioróżnorodności, w których przyroda rozwija się w sposób spontaniczny i cenny.
Wnioski z warsztatu wskazały, iż nekropolie mogą stać się pełnoprawnym elementem współczesnych strategii planistycznych, odpowiadając na wyzwania związane z dziedzictwem, klimatem i presją urbanizacyjną.
Prowadząca: dr inż. Marta Akincza, architektka krajobrazu i ekspertka Laboratorium Regionu NIAiU, specjalizuje się w rewaloryzacji historycznych założeń ogrodowych, badaniach nad krajobrazami kulturowymi oraz edukacji krajobrazowej. Jej warsztat łączył precyzję analityczną z wrażliwością na kontekst miejsca.
Akupunktura – interwencje miejskie
Drugi warsztat poświęcony był idei miejskiej akupunktury — punktowych, precyzyjnych interwencji, które dzięki świadomemu projektowaniu i wykorzystaniu rozwiązań opartych na naturze mogą przynieść wymierne korzyści środowiskowe i społeczne.
Przedmiotem analizy była ulica Partyzantów w Gdańsku Wrzeszczu — intensywnie użytkowana, pełna kontrastów i niewykorzystanych potencjałów. Uczestnicy pracowali jak urbaniści diagności, identyfikując miejsca napięć i projektując zestaw mikrointerwencji poprawiających jakość przestrzeni.
W trakcie zajęć uczestnicy:
- przeprowadzili diagnozę przestrzeni ulicznej,
- wskazali obszary wymagające interwencji,
- zaprojektowali zestaw działań opartych na naturze,
- poznali strategie wprowadzania zieleni w trudnych warunkach miejskich,pracowali z narzędziami planowania zielonej infrastruktury.
Proponowane rozwiązania obejmowały m.in. kieszonkowe nasadzenia, zielone ekrany, mikroretencję, zazielenianie przestrzeni utwardzonych, tworzenie miejsc cienia oraz elementy wspierające bioróżnorodność. Warsztat pokazał, iż choćby niewielkie, dobrze zaprojektowane działania mogą znacząco poprawić mikroklimat i komfort użytkowania przestrzeni publicznych.
Prowadząca: dr inż. arch. Wiesława Gadomska, architektka i ekspertka Laboratorium Regionu NIAiU, specjalizuje się w projektowaniu zieleni miejskiej, mikrointerwencjach krajobrazowych oraz adaptacji miast do zmian klimatu. Jej warsztat łączył podejście naukowe z praktyczną wrażliwością projektową.
Oba warsztaty stanowiły integralny element programu towarzyszącego wystawie „Małe miasta, wielkie dane – Pomorze”, prezentowanej na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej. Ich celem było pogłębienie refleksji nad współczesnymi wyzwaniami krajobrazowymi i miejskimi oraz wyposażenie uczestników w praktyczne narzędzia pracy z przestrzenią — od analizy krajobrazu kulturowego po projektowanie zielonej infrastruktury.
Wystawę „Małe miasta, wielkie dane – Pomorze” można oglądać na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej, w Katedrze Transformacji Miast (III piętro), do końca miesiąca, w godzinach pracy uczelni.
