Zakaz sprzedaży państwowej ziemi przedłużony

Sejmowa komisja rolnictwa opowiedziała się w czwartek za przedłużeniem zakazu sprzedaży państwowej ziemi aż do 2036 roku. W głosowaniu 15 do 14 posłowie zdecydowali, iż wiodącym projektem będzie projekt prezydencki, mimo iż – jak przyznał szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki – „zabrakło głosów większości rządowej”.

Niespodziewany wynik w komisji rolnictwa. Projekt prezydenta przejmuje inicjatywę

Bogucki skomentował to krótko: – Czasami pomyłki dają dobre rozwiązania. Tak, jak w tym przypadku.

Trzy projekty, jeden cel: blokada sprzedaży ziemi

Komisja analizowała trzy propozycje ustaw:

• projekt rządowy,
• projekt poselski PiS,
• projekt prezydencki.

Każdy z nich zakładał wstrzymanie sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa do 2036 r.

To kolejna odsłona regulacji dotyczących państwowej ziemi:

• ustawa z 2016 r. wprowadziła zakaz na 5 lat,
• ustawa z 2021 r. przedłużyła go o kolejne 5 lat.

Wiceminister rolnictwa Jacek Czerniak podkreślił, iż preferowaną formą użytkowania państwowych gruntów pozostaje dzierżawa, a nie sprzedaż.

Projekt prezydencki z nową, rozbudowaną preambułą

Decyzja komisji oznacza, iż procedowany będzie projekt prezydencki, który – poza samym zakazem – wprowadza nową, znacznie dłuższą preambułę do ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Bogucki tłumaczył, iż preambuła:

• ma podkreślić strategiczne znaczenie polskiego rolnictwa,
• wskazuje na zagrożenia związane z napływem produktów spoza UE,
• akcentuje rolę gospodarstw rodzinnych,
• przedstawia ustawę jako element „obrony krajowej produkcji rolnej”.

Nowa preambuła jest zdecydowanie bardziej polityczna i szeroka niż dotychczasowa, która koncentrowała się na gospodarstwach rodzinnych, bezpieczeństwie żywnościowym i zrównoważonym rolnictwie.

Polityczny kontekst: Mercosur w tle

Bogucki argumentował, iż przyjęcie nowej preambuły wzmocni mandat rządu w rozmowach dotyczących umowy UE–Mercosur. Posłowie PO odpowiadali, iż rząd i tak sprzeciwia się tej umowie, więc dodatkowe deklaracje nie są potrzebne. Podkreślali też, iż preambuła nie ma bezpośredniego związku z zakazem sprzedaży ziemi.

Za nową preambułą opowiedzieli się posłowie PiS. Nikt nie zgłosił do niej poprawek.

Poprawka PSL: większa swoboda sprzedaży małych działek

Jedyną przyjętą poprawką była propozycja posła PSL Jarosława Rzepy, aby:

• umożliwić sprzedaż nieruchomości do 5 ha bez zgody ministra rolnictwa (obecnie limit wynosi 2 ha).

Poprawka przeszła dwoma głosami, mimo sprzeciwu posłów PiS. Według Rzepy ma to usprawnić proces decyzyjny i odciążyć administrację.

Co dalej?

Projekt prezydencki – wraz z nową preambułą i poprawką PSL – trafi teraz do dalszych prac parlamentarnych. Wynik głosowania był zaskoczeniem, ale jednocześnie pokazał, iż zakaz sprzedaży państwowej ziemi ma szerokie poparcie, choć motywacje polityczne poszczególnych ugrupowań są odmienne.