Zawartość bańki w bańce

25 minut temu

W jakim stopniu obecna sytuacja na rynku technologii w USA przypomina bańkę dotcomową z przełomu wieków?

Najprościej znaleźć najważniejsze podobieństwa i różnice w różnych składowych, które wystąpiły wówczas i były wyróżnikiem anomalii, które złożyły się na powstanie i pęknie bańki.

No to po kolei i w dość skrótowej formie, żeby nie wyszła z tego książka tylko materiał analityczny.

PODOBIEŃSTWA

1. Narracja i hype, czyli tym razem jest inaczej

Dotcom: „Internet zmieni wszystko”, „nowa ekonomia”

AI: „AI zmieni wszystko”, „zaraz będzie AGI”,

2. Inwestycje infrastrukturalne, czyli pieniądze wywalone w błoto

Dotcom: Gigantyczny CapEx w światłowody, serwery, centra danych

AI: Jeszcze większy CapEx w GPU, centra danych, energię

3. Koncentracja rynku, czyli ryzyko rynku zależy od gigantów

Dotcom: Kilka spółek technologicznych dominowało indeksy

AI: Jeszcze wyższa – top 10 spółek to ok 40% S&P 500

4. Spekulacja na wyrost, czyli na czym można stracić

Dotcom: Setki spółek bez przychodów i zysków (np. Pets.com)

AI: Neocloudy, półprzewodniki, startupy AI, wysokie wyceny labów

5. Circular financing, czyli kupujemy swoje produkty za własną kasę

Dotcom: Dostawcy sprzętu i operatorzy wzajemnie się finansowali

AI: Nvidia i hiperskalerzy wspierają laboratoria typu OpenAI (gwarancje, inwestycje) aby sprzedać im własne produkty

6. Rozjazd CapEx, czyli gdzie te przychody i zyski (monetyzacja)

Dotcom: Inwestycje wyprzedzały realne przychody o lata

AI: Widać już podobny rozjazd (szczególnie u labów AI typu Anthropic, OpenAI)

7. Wielkie IPO, czyli skok na kasę

Dotcom: to wtedy rodziła się elita, by oddać 80-90% po drodze na szczyt

AI: Był SpaceX, teraz Anthropic, czekamy na OpenAi

RÓŻNICE

1.Rentowność liderów

Dotcom: Wiele dużych spółek było stratnych lub ledwo rentownych

AI: Hiperskalerzy generują ogromne przepływy pieniężne i zyski

2. Wzrost przychodów

Dotcom: Dużo spółek miało symboliczne przychody, czasem tylko nazwy i nic za nimi

AI: Laboratoria AI (OpenAI, Anthropic) rosną bardzo gwałtownie (często 3-cyfrowo r/r)

3. Wyceny liderów

Dotcom: Ekstremalne mnożniki, C/Z często 50–200x

AI: Nvidia i big techy przez cały czas relatywnie drogie, ale nie w stylu 1999, raczej 2-cyfrowe C/Z, niektórzy producenci chipów C/Z poniżej 10

4. Skala bankructw

Dotcom: Masowe upadłości – setki spółek, telekomy, operatorzy

AI: Na razie brak upadłości hiperskalerów i głównych laboratoriów

5. Sposób finansowania

Dotcom: Głównie emisje akcji + Venture Capital

AI: Ogromne długi, leasingi, kolosalne gwarancje pozabilansowe (tu bardziej dźwignia używana)

6. Udział w gospodarce

Dotcom: CapEx internetowy był duży, ale niewielki relatywnie udział w PKB

AI: CapEx AI w zasadzie głównym motorem PKB

7. Realna adopcja

Dotcom: Internet był realny, ale wiele modeli biznesowych nie działało

AI: Adopcja AI w firmach jest mierzalna i rośnie

Konkludując:

Bańka internetowa była bardziej czysta spekulacyjnie – bardzo dużo spółek bez przychodów, ekstremalne wyceny liderów i masowe bankructwa po pęknięciu, wszystko w oparach kosmicznie rosnących kursów.

AI wygląda na boom z silnymi elementami bańki, a nie pełną kopię 1999–2001. Fundamenty są (jeszcze) wyraźnie lepsze i to chyba najważniejszy element tego, iż to nie bańka pełnoskalowa. Jednak AI przewyższa dotcom pod względem innych groźnych ryzyk: skala zobowiązań pozabilansowych (opisane w poprzednim wpisie), koncentracja rynku i tempo CapExu, które jeżeli siądzie położy całą gospodarkę. Poza tym nowy element – bańka oczekiwanych zysków (tak nazwał to zjawisko Goldman Sachs), która doprowadziła do znacznej przeceny oraz krachu w Korei.

—kat–

Idź do oryginalnego materiału