Zest zakłada, iż Bitcoin może zabezpieczać pożyczki bez opuszczania własnego łańcucha

Bitcoin to największe aktywo kryptowalutowe pod względem wartości rynkowej, a jednak prawie cały pozostaje nieaktywny. Według badań Spark, w maju 2026 roku sieci warstwy drugiej Bitcoin obsługiwały 91 332 BTC, czyli tylko około 0,46% podaży w obiegu. Po doliczeniu wszystkich tokenów powiązanych oraz stakingu na Babylon, udział wzrasta jedynie do około 0,8%.

Większość posiadaczy, którzy wykorzystują BTC, najpierw go owijają. Powiernik przechowuje prawdziwe monety, a token taki jak WBTC reprezentuje je w sieci Ethereum (ETH). Każdy kredyt zabezpieczony tym tokenem zależy od bezpieczeństwa powiernika i jego systemu odkupu.

Posiadacze WBTC przekonali się o tym w sierpniu 2024 roku. BitGo ogłosił wtedy przeniesienie pieczy nad WBTC do wspólnego przedsięwzięcia z BiT Global powiązanym z Justinem Sunem.

Według risk managera Chaos Labs, w tamtym czasie rynek Ethereum Aave posiadał około 2,2 mld USD w zdeponowanych WBTC. Coinbase posunął się dalej i usunął WBTC z oferty w grudniu 2024 roku. Kiedy BiT Global pozwał Coinbase za tę decyzję, firma w sądzie wskazała na ryzyko, iż kontrola może “przejść w ręce Justina Suna”.

Zest Protocol, który prowadzi rynek pożyczek Bitcoin na Stacks, testuje rozwiązanie pozwalające zostawić monety na Bitcoinie. 23 września uruchomiono ograniczoną wersję demo głównej sieci Bitcoin Collateral Vaults. Pozwala ona zaciągać pożyczki pod zastaw BTC na łańcuchach EVM bez owijania go.

Jak Skarbiec na Bitcoin zabezpiecza pożyczkę na łańcuchach EVM

Według firmy, Bitcoin Collateral Vaults to samodzielnie zarządzane skarbce na głównej sieci Bitcoin. O tym, jak można wydawać środki, decydują własne reguły Bitcoina, a konstrukcja wspiera weryfikację dowodów dla BitVM.

Każdy skarbiec przechowuje BTC jednego użytkownika i nigdy nie łączy monet różnych osób, jak podaje dokumentacja. Każdy skarbiec to wyjście Taproot ze zdefiniowanymi ścieżkami wydania już przy wpłacie, co ogranicza możliwe transfery BTC.

Pożyczka odbywa się na łańcuchu EVM, na potrzeby demo jest to Ethereum. Tam skarbiec Bitcoin reprezentuje zapis zabezpieczenia przypisany wyłącznie do niego. Pożyczkobiorca używa tego zapisu, by pobrać USDC z powiązanego rynku pożyczek, podczas gdy BTC pozostaje w skarbcu.

Pozycja może się zmieniać po otwarciu. Pożyczkobiorcy mogą dodać zabezpieczenie lub wycofać nadwyżkę, jeżeli kurs Bitcoina wzrośnie. Likwidacje mogą być częściowe – spłaca się ustaloną kwotę i reszta wraca do skarbca jako BTC. Zest twierdzi, iż inne skarbce umożliwiają tylko pełne zwolnienie zabezpieczenia.

Konstrukcja przewiduje także awarię łańcucha docelowego. jeżeli sieć przestanie działać na stałe, deponent odzyska uprawnione BTC po wygaśnięciu timelocka na Bitcoinie. Do odzyskania wystarczy klucz użytkownika i publiczne dane skarbca, nie potrzeba podpisu od Zest.

Od pięciu lat pracujemy nad programowalnym Bitcoinem — najpierw na Stacks, teraz bezpośrednio na Bitcoinie. Teraz możesz zdeponować prawdziwe BTC w skarbcu na Bitcoin i pożyczyć pod ich zastaw na głównej sieci.

Do czasu wykonania zewnętrznych audytów każdy portfel ma limit zabezpieczenia. Po audycie Zest planuje uruchomić wersję produkcyjną.

Podsumowanie funkcji skarbców Zest. Źródło: Zest Protocol

Strażnicy nadzorują, dopóki BitVM nie przejmie kontroli

Bitcoin narzuca zasady wydawania ze skarbca, ale każda transakcja rozliczeniowa wymaga oddzielnej weryfikacji. W pierwszym etapie produkcji, według Zest, tę funkcję pełnią niezależni strażnicy.

Gdy na łańcuchu pożyczkowym następuje zdarzenie, takie jak spłata lub likwidacja, atestacja uruchamia rozliczenie autoryzowane z wyprzedzeniem przez pożyczkobiorcę. Strażnicy sprawdzają to rozliczenie — ich kworum może cofnąć nieważną wypłatę w oknie contestacyjnym.

Cofnięte BTC wraca do skarbca zgodnie z zasadami. Dokumentacja zapewnia, iż operator nie może dodać nowych wyników, zmienić kwot ani przekierować wypłat po założeniu skarbca.

Zest planuje przekazać tę rolę BitVM, czyli systemowi weryfikowania obliczeń na Bitcoinie bez modyfikacji jego zasad. W planowanym modelu Zest strona zgłaszająca spłatę lub likwidację publikuje swoje roszczenie na Bitcoinie.

Challengerzy mają ustalone okno czasowe do podważenia tej operacji, co wymusza złożenie dowodu o zerowej wiedzy przez zgłaszającego. Nieważny dowód pozwala challengerowi zablokować wypłatę. Dokumentacja zaznacza, iż bezpieczeństwo zależy od wybranej konstrukcji Zest i szybkie reakcje uczciwego challengera.

Zest powołuje się na opublikowane benchmarki BitVM3, które określają koszty onchainowe poniżej 100 USD. Te wartości bazują na założeniach testów – starsze rozwiązania kosztowały tysiące.

Konkurencyjny projekt stawia strażników Zest w centrum uwagi

Zest to jedna z kilku ekip, które dążą do pozostawienia zabezpieczenia BTC bezpośrednio na Bitcoinie. Babylon Labs zapropnował podobny system skarbców dla Aave V4 w maju, również oparty na wyjściach Taproot. Propozycja Babylon zakłada wykorzystywanie dowodów o zerowej wiedzy i wyzwań — bez powiernika ani grupy sygnatariuszy sprawujących uznaniową kontrolę nad BTC.

Natomiast pierwszy etap produkcji Zest opiera się na strażnikach, do czasu wdrożenia własnej weryfikacji BitVM. Firma nie ujawnia kim są strażnicy ani ilu ich stanowi kworum. Nie podaje też jak długo realizowane są timelocki przy likwidacji czy okna na zgłaszanie zastrzeżeń.

Oba projekty muszą przejść te same praktyczne testy. Jeden z komentujących pod propozycją Babilonu dla Aave zapytał, czy likwidacje wytrzymają presję rynku. W tym samym wpisie pojawiło się pytanie o motywacje konkurentów oraz o czas, jaki zajmują wykupy z Bitcoin. Skarbce Zest zmierzą się z tymi pytaniami, gdy znikną limity.

Posiadacze, którzy nigdy nie ufali opakowaniom, mogą chcieć poznać opiekunów, zanim zdecydują się zdeponować więcej niż niewielką kwotę testową.

BeInCrypto Polska - Zest zakłada, iż Bitcoin może zabezpieczać pożyczki bez opuszczania własnego łańcucha