Żywność może zdrożeć przez nowe przepisy! Przedsiębiorcy ostrzegają przed podwyżkami

Planowana reforma systemu gospodarowania odpadami opakowaniowymi może doprowadzić do wzrostu cen żywności i osłabienia konkurencyjności polskich przedsiębiorstw. Ogólnopolska Izba Gospodarcza Ochrony Środowiska ostrzega, iż projekt ustawy UC100 przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska zwiększy koszty działalności firm, nie gwarantując jednocześnie poprawy poziomu recyklingu. Rząd przekonuje natomiast, iż nowe rozwiązania odciążą samorządy i mieszkańców.

Żywność może zdrożeć przez nowe przepisy! Przedsiębiorcy ostrzegają przed podwyżkami

Nowe opłaty za opakowania. Firmy zapłacą więcej?

Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje przebudowę systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Zgodnie z projektem UC100 przedsiębiorcy wprowadzający na rynek produkty w opakowaniach będą ponosić opłaty zależne m.in. od ich masy i rodzaju.

Pieniędzmi ma zarządzać Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który będzie przekazywał środki m.in. samorządom i innym uczestnikom systemu gospodarowania odpadami.

Obecnie przedsiębiorcy realizują swoje obowiązki za pośrednictwem konkurujących ze sobą organizacji odzysku. Zdaniem OIGOŚ zastąpienie tego modelu systemem państwowym może przynieść negatywne skutki gospodarcze.

– Sama rozszerzona odpowiedzialność producenta to coś, z czym polscy przedsiębiorcy absolutnie się zgadzają. Jesteśmy za gospodarką obiegu zamkniętego, jesteśmy za zasadą, która wynika z unijnej dyrektywy, iż zanieczyszczający płaci – podkreśla Witold Włodarczyk, dyrektor generalny OIGOŚ.

Ceny żywności mogą wzrosnąć

Przedsiębiorcy obawiają się, iż dodatkowe koszty zostaną przeniesione na konsumentów. Największe podwyżki mogą dotyczyć podstawowych produktów spożywczych, w przypadku których koszty opakowań mają wzrosnąć najbardziej.

– Główną konsekwencją wprowadzenia ustawy UC100 w takim kształcie będzie znaczny wzrost kosztów gospodarowania odpadami, co spowoduje w pierwszej kolejności spadek konkurencyjności polskich przedsiębiorców, a w drugiej – wzrost cen dla polskich konsumentów – ostrzega Witold Włodarczyk.

Według oceny skutków regulacji dochody sektora finansów publicznych związane z reformą mają wynieść 4,4 mld zł w 2029 roku, a w latach 2026–2035 łącznie 34,8 mld zł.

Ministerstwo przekonuje jednak, iż zmiany pozwolą ograniczyć obciążenia mieszkańców i samorządów. w tej chwili koszty związane z odpadami opakowaniowymi stanowią 24 proc. wszystkich kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi.

Polska w czołówce UE pod względem recyklingu

Przedstawiciele branży wskazują, iż obecny system przynosi dobre rezultaty. Z danych Eurostatu wynika, iż w 2024 roku Polska osiągnęła 56-procentowy poziom recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych, zajmując trzecie miejsce w UE. Średnia unijna wyniosła 42,4 proc.

Z kolei poziom recyklingu wszystkich odpadów opakowaniowych wzrósł z 26,3 proc. w 2003 roku do 67,4 proc. w 2023 roku.

Raport Instytutu Finansów Publicznych przygotowany na zlecenie OIGOŚ wskazuje, iż centralizacja systemu może zwiększyć koszty jego funkcjonowania, a choćby pogorszyć wyniki recyklingu.

– Należy wprowadzić ewolucję systemu, a nie rewolucję, którą proponuje projekt UC100 – podkreśla dyrektor generalny Izby.

Nowe przepisy od 2029 roku

Zgodnie z projektem nowy system finansowania gospodarowania odpadami opakowaniowymi ma w pełni obowiązywać od 1 stycznia 2029 roku.

OIGOŚ apeluje o zachowanie konkurencji między organizacjami odzysku i stopniowe doskonalenie obecnych rozwiązań.

Spór dotyczy przede wszystkim tego, kto i w jakiej wysokości poniesie koszty reformy. Rząd zapowiada stabilizację opłat za odpady komunalne, natomiast przedsiębiorcy ostrzegają przed droższą produkcją i wzrostem cen żywności w sklepach.