7 godzin temu
Dopłaty bezpośrednie mają trafiać tylko do tych, którzy faktycznie uprawiają ziemię. Nowa ustawa uderza w „rolników z Marszałkowskiej”, ale dla większości gospodarstw zmiany będą niemal niezauważalne. Sprawdzamy, kto od 2026 r. będzie musiał udowodnić aktywność, a kto przejdzie bez faktur.
O co chodzi w ustawie o aktywnym rolniku?
Cel jest prosty: pieniądze z WPR mają trafić do realnych producentów. Właściciele gruntów, którzy nie prowadzą produkcji, mogą stracić dopłaty. Dla gospodarstw faktycznie działających to – jak podkreślają eksperci – zmiana „do ogarnięcia”, znacznie prostsza niż część obecnych ekoschematów.
Dopłaty 2026: jak udowodnić aktywność?
Aktywność będzie potwierdzana kosztami lub przychodami:
-
faktury sprzedaży (często VAT RR),
-
faktury zakupu środków do produkcji,
-
inne dokumenty księgowe.
Minister określi minimalny próg kosztów lub przychodów na hektar (kwoty jeszcze nieznane).
Rok przejściowy dla najmniejszych
Gospodarstwa z płatnością do 1125 euro za 2025 r. dostają rok na dostosowanie. Dla nich dopłaty za 2026 r. będą jeszcze na starych zasadach; obowiązek dokumentowania ruszy dopiero od kampanii 2027.
„Aktywni z automatu” – bez faktur
Około 570 tys. wnioskodawców ma być uznanych za aktywnych bez dodatkowych dokumentów, m.in.:
-
spółdzielnie i grupy producentów,
-
rolnicy z płatnościami powiązanymi (np. buraki, bydło, owce),
-
gospodarstwa z obsadą ≥ 0,1 DJP/ha,
-
realizujący ekoschematy (w tym dobrostan, rolnictwo węglowe),
-
korzystający z płatności ekologicznych/rolno-środowiskowych, PROW, FADN.
Kogo faktycznie sprawdzą w 2026 r.?
Skala kontroli będzie ograniczona – głównie kilkadziesiąt tysięcy gospodarstw „na styku”: powyżej 1125 euro, bez zwierząt, bez ekoschematów i innych tytułów do automatycznego uznania.
Koniec „rolników z Marszałkowskiej”?
Nowe zasady uderzą w pobieranie dopłat „z przyzwyczajenia”. Efekt uboczny już widać: porządkowanie dzierżaw i przechodzenie na czynsz, zamiast składania wniosków przez właścicieli nieuprawiających ziemi. To ma odblokować limity i wsparcie dla tych, którzy faktycznie gospodarują.
Faktury, KSeF i praktyka
Dokumenty elektroniczne z KSeF mają być akceptowalne (wizualizacja faktury), ale procedury wymagają doprecyzowania – zwłaszcza przy różnych formach pomocy.
