21 minut temu
Najpierw spada rentowność. Później pojawiają się problemy z płatnościami, napięcia z dostawcami i pytania o zaległy czynsz. W handlu granica między chwilowym kryzysem a poważnym zagrożeniem dla całego biznesu potrafi być bardzo cienka. Restrukturyzacja może dać firmie drugą szansę, ale tylko wtedy, gdy decyzja zapadnie odpowiednio wcześnie. O tym, kiedy przedsiębiorca powinien przestać liczyć na to, iż „jakoś to będzie”, redakcja rozmawia z Anną Grudzień-Kurpiewską, radczynią prawną i licencjonowaną doradczynią restrukturyzacyjną, Kancelaria Prawna AGK Restrukturyzacje i Upadłości.
Problemy finansowe sieci handlowej często kojarzą się z zamykaniem sklepów, zwolnieniami i ostatecznie upadłością. Czy przedsiębiorca, który przestaje radzić sobie z regulowaniem zobowiązań, ma jeszcze inne możliwości?
Anna Grudzień – Kurpiewska: Zbyt późna reakcja przedsiębiorcy na problemy z rentownością biznesu często nie pozostawia już innego rozwiązania jak właśnie ogłoszenie upadłości. Co więcej, niezłożenie do sądu wniosku w terminie, powoduje, iż zarząd takiej zadłużonej spółki odpowiada za jej długi własnym majątkiem. A kluczem może być odpowiednio dobrany model restrukturyzacji i działanie. Tymczasem wciąż wielu przedsiębiorców myśli, iż jakoś to będzie i nie robi nic. A potem traci choćby dach nad głową.
Czy firmy z obszaru handlu są szczególnie narażone na problemy?
A.G.K.: Upadłość czy konieczność restrukturyzacji może dotyczyć każdego biznesu. Przyczyny mogą tkwić wewnątrz, jak źle pomyślany model biznesowy, nieudane, ryzykowne decyzje, albo bagatelizowanie konkurencji, ale też wychodzić daleko poza daną spółkę. Często obiektywnymi przyczynami dla danego biznesu są takie czynniki, jak wojna za granicą, upadłość kluczowego kontrahenta czy brak wpływu środków za wykonaną usługę lub towar. To co zwraca uwagę, handel od lat znajduje się na szczycie zestawień branż, które ogłosiły upadłość, albo poddały się procesowi restrukturyzacji. Zresztą obserwujemy w mediach upadające wielkie marki i małe biznesy handlowe. Zamykające się sklepy i całe sieci.
Jakie sygnały powinny skłonić właścicieli i zarządy sieci handlowych, czy pojedynczych do rozważenia restrukturyzacji i kiedy jest najlepszy moment na podjęcie działań naprawczych?
A.G.K.: Gdy tylko zestawienia bilansowe zaczynają niepokoić, a rentowność firmy zaczyna pikować. Również wtedy, gdy zaczyna brakować środków na spokojne zlecenie płatności, widzimy gwałtowny spadek klientów, albo też stały i systematyczny ubytek zainteresowania ofertą. Wtedy warto sprawdzić możliwości i być przygotowanym do działania. o ile firma ma problemy ze spłatą swoich zobowiązań, może wejść w proces restrukturyzacji.
Na czym polega restrukturyzacja i czy rzeczywiście może uchronić sieć handlową przed upadłością?
A.G.K.: Celem restrukturyzacji jest zawarcie układu z wierzycielami, znacząca redukcja zobowiązań, rozłożenie ich na raty, odroczenie ich płatności i nowy start. W razie niepowodzenia można złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie, który będzie bezpieczny dla zarządu spółki.
Dla sieci handlowej to często szansa na odzyskanie płynności finansowej bez konieczności likwidowania całego przedsiębiorstwa. Warunkiem powodzenia jest jednak odpowiednio wczesna reakcja i realny plan naprawczy.
Co z wierzycielami pukającymi do drzwi, kontrahentami, którzy odmawiają dostarczania towarów i usług, czy właścicielami najmowanej powierzchni?
A.G.K.: Po otwarciu restrukturyzacji wszystkie zobowiązania zostają wstrzymane, co pozwala złapać finansowy oddech. Warunki spłaty zadłużenia, redukcja zobowiązań, karencja i rozłożenie płatności na raty, zostają ustalone w drodze układu zawartego z wierzycielami. Co szczególnie ważne, otwarcie restrukturyzacji wstrzymuje egzekucje prowadzone z majątku firmy, dzięki czemu przedsiębiorca ma szansę na wdrożenie działań naprawczych oraz wyjście z zadłużenia. Modeli restrukturyzacji jest wiele. W postępowaniu sanacyjnym dłużnik ma możliwość odstąpienia od niekorzystnych umów, które są nierentowne dla firmy.
Co dzieje się z umowami najmu podczas restrukturyzacji sieci handlowej? Właściciele galerii handlowych nie chcą najemcy, który nie płaci.
A.G.K.: Przepisy prawa precyzyjnie określają zakaz wypowiadania umowy najmu lokalu, w którym firma w restrukturyzacji prowadzi działalność. Od dnia otwarcia postępowania wypowiedzenie umowy najmu lokalu takiego najemcy jest niedopuszczalne. Ten zakaz obowiązuje aż do dnia zakończenia restrukturyzacji. Nie oznacza to jednak, iż taka firma w kłopotach zyskuje same przywileje. Trzeba pamiętać, iż przez cały czas ma obowiązek regulować na bieżąco zobowiązania powstałe po otwarciu restrukturyzacji. o ile bieżące czynsze nie są regulowane, wynajmujący może wypowiedzieć umowę najmu.
Czy restrukturyzacja najczęściej oznacza konflikt między siecią handlową a właścicielem galerii?
A.G.K.: o ile restrukturyzacja jest dobrze przygotowana, a przedsiębiorca ma realną perspektywę odzyskania rentowności, kontynuowanie współpracy może leżeć w interesie obu stron. Dlatego tak ważne są dialog, transparentność i analiza rzeczywistych możliwości finansowych najemcy. Restrukturyzacja to trudny proces, ale nie musi oznaczać konfliktu między właścicielem galerii a siecią handlową.
Które rozwiązanie jest lepsze dla firmy w trudnościach, zamknięcie sklepów czy renegocjacja umów? Jak ograniczyć koszty nierentownej sieci sprzedaży
A.G.K.: Redukcja zobowiązań w wyniku zawartego układu, ochrona przed wierzycielami, czy możliwość wypowiedzenia nierentownych umów to narzędzia, które mają jej to ułatwić. Często kluczem jest zmiana modelu biznesowego, ograniczenie sieci sprzedaży w najsłabszych lokalizacjach, redukcja kosztów, ograniczenie liczby pracowników albo praca nad ofertą. W przypadku restrukturyzacji, działania te podejmowane są pod parasolem najpełniejszej ochrony przed egzekucją, dzięki czemu firma ma możliwość wyjścia z kryzysu.
Dla przedsiębiorcy prowadzącego kilkanaście czy kilkadziesiąt sklepów możliwość ograniczenia kosztów nierentownych lokalizacji może mieć fundamentalne znaczenie. Czasem rezygnacja z kilku placówek pozwala uratować pozostałą część sieci.
Kto odpowiada za długi i zobowiązania lokalu w przypadku franczyzy?
A.G.K.: Firmowe długi związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zawsze obciążają przedsiębiorcę. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek albo spółek prawa handlowego, przedsiębiorcy mają możliwość skorzystania z restrukturyzacji zadłużenia. Restrukturyzacja nie jest rozwiązaniem zarezerwowanym tylko dla dużych przedsiębiorstw. Może być dostępna również dla przedsiębiorców prowadzących jeden sklep, punkt usługowy czy lokal gastronomiczny w ramach sieci franczyzowej.
Rozmawiał Wojciech Wojnowski
