ARiMR przejmie rejestr zwierząt domowych. Nadchodzą nowe obowiązki i opłaty

Styczniowa fala kontroli w schroniskach dla zwierząt ujawniła skalę problemów, które przez lata narastały w cieniu systemowych zaniedbań. Spośród 368 skontrolowanych placówek aż w 40 stwierdzono nieprawidłowości, a w czterech przypadkach wydano decyzje administracyjne nakazujące usunięcie uchybień, wstrzymanie przyjmowania zwierząt, a choćby zamknięcie schronisk.

Państwo wkracza do schronisk. Dziesiątki nieprawidłowości, pierwsze placówki zamykane. Fot. MRiRW

Działania prowadzono na zlecenie Głównego Lekarza Weterynarii oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, a ich wyniki przedstawiono podczas wspólnej konferencji resortów.

Skala problemu większa, niż przypuszczano

Kontrole objęły schroniska w całym kraju. Jak podkreślali przedstawiciele rządu, nie były one reakcją na jeden głośny przypadek, ale elementem ciągłego systemu nadzoru.

— To nie jest działanie doraźne. Inspekcja Weterynaryjna prowadzi kontrole w sposób systemowy, a resort rolnictwa przygotowuje rozwiązania prawne — zaznaczył sekretarz stanu w MRiRW Jacek Czerniak.

Przypomniał również, iż jedno z głośnych schronisk zostało zamknięte, ponieważ nie wdrożyło zaleceń pokontrolnych.

Kto odpowiada za warunki w schroniskach?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami:

• bezpośredni nadzór sprawuje Inspekcja Weterynaryjna,
• powiatowi lekarze weterynarii kontrolują warunki sanitarne i bytowe,
• gminy oraz organizacje społeczne zarządzają schroniskami.

Dla samorządów jest to ustawowy obowiązek, którego – jak pokazały wyniki kontroli – nie zawsze realizują adekwatnie.

Dodatkowe kontrole zleciło także MSWiA, szczególnie w związku z okresem zimowym i zagrożeniami wynikającymi z niskich temperatur.

„Nie ma już miejsca na patoschroniska”

Wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Tomasz Szymański nie krył stanowczości:

— Dobrostan zwierząt jest dla nas priorytetem. Po wielu latach zaniedbań nie ma już miejsca na patoschroniska i rażące naruszenia prawa.

Zapowiedział ścisłą współpracę z wojewodami oraz apel do organizacji społecznych i obywateli o zgłaszanie wszelkich nieprawidłowości.

Jednocześnie MSWiA zamierza analizować zalecenia pokontrolne i naciskać na samorządy, by pilnie wdrażały nowe rozwiązania poprawiające warunki w schroniskach.

Audyt całego systemu nadzoru po raz pierwszy w historii

Nowością ma być kompleksowy audyt prawny i organizacyjny dotyczący funkcjonowania schronisk w Polsce.

— Jeszcze w grudniu 2025 roku zdecydowałem o przeprowadzeniu pełnej oceny systemu nadzoru nad schroniskami w całym kraju — zapowiedział Paweł Meyer, Główny Lekarz Weterynarii.

Celem audytu jest realna diagnoza problemów i przygotowanie nowych regulacji lepiej dostosowanych do obecnych warunków.

KROPiK – rejestr, który ma ograniczyć bezdomność zwierząt

Pierwszym konkretnym krokiem legislacyjnym ma być ustawa o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK).

System wprowadzi:

obowiązkowe znakowanie i rejestrację psów,
dobrowolną rejestrację kotów,
publiczny rejestr kompatybilny z systemami unijnymi.

Dzięki temu każde zwierzę będzie jednoznacznie powiązane z właścicielem lub opiekunem.

— To rozwiązanie, na które czekają organizacje prozwierzęce i właściciele zwierząt. Rejestrem zarządzać będzie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, czyli instytucja publiczna — podkreślił Jacek Czerniak.

Jak dodał, KROPiK nie rozwiąże wszystkich problemów, ale będzie istotnym krokiem w ograniczaniu bezdomności zwierząt.

Kontrole dopiero początkiem zmian

Styczniowa akcja pokazała jasno: system wymaga gruntownej naprawy.

Decyzje administracyjne wobec czterech schronisk to dopiero pierwszy sygnał, iż państwo zamierza egzekwować przepisy w praktyce, a nie tylko na papierze.

Przed rządem stoi teraz zadanie:

• uporządkowania nadzoru,
• wzmocnienia odpowiedzialności samorządów,
• wdrożenia nowych rozwiązań prawnych,
• i realnej poprawy warunków zwierząt w schroniskach.