Budowa studni na polu i przy domu – kiedy wolno kopać bez pozwolenia?

Co do zasady właściciel gruntu może korzystać z wód na swojej działce. Prawo to ma jednak ograniczenia. Mianowicie budowa studni na polu oraz przy domu podlega określonym zasadom. Dlatego warto wiedzieć, kiedy można ją wykonać bez pozwolenia.

Budowa studni na polu i przy domu wiąże się ze spełnieniem określonych wymogów. Przepisy określają, w jakim zakresie właściciel działki może korzystać z wód.

Prawo do zwykłego korzystania z wód

Właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność. Dotyczy to także wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. Wynika to z art. 33 ustawy z 20 lipca 2017 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 960, z późn. zm.).

Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego.

Zwykłe korzystanie z wód obejmuje pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m³ na dobę. Ponadto zwykłe korzystanie z wód obejmuje wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m³ na dobę. Zatem jeżeli pobór wód mieści się we wskazanych wyżej parametrach, można uniknąć pozwolenia wodnoprawnego.

Kiedy nie trzeba pozwolenia wodnoprawnego?

Prawo wodne stawia też dodatkowy warunek. Pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego nie wymaga wykonanie urządzeń wodnych do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m. Wynika to z art. 395 pkt 5 Prawa wodnego.

W razie przekroczenia wskazanych wyżej parametrów studni, potrzebne jest pozwolenie wodnoprawne. Jego wymogi określa art. 407 Prawa wodnego. Chodzi tu między innymi o dostarczenie: operatu wodnoprawnego, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, o ile jest wymagana, ocenę wodnoprawną, o ile jest wymagana. Ponadto należy dostarczyć wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w przypadku jego braku — decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy, o ile są wymagane.

Jeżeli budowy studni nie zgłoszono, można postarać się o jej legalizację i zapłacić opłatę legalizacyjną.

Zachowanie odległości przy budowie studni

Należy również pamiętać o spełnieniu wymagań technicznych przy budowie studni. Określa je rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, z późn. zm., dalej: rozporządzenie).

Zgodnie z par. 31 wskazanego wyżej rozporządzenia odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi powinna wynosić — licząc od osi studni — co najmniej do granicy działki — 5 m. Odległość studni do budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń powinna wynosić 15 m. Natomiast odległość studni od nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych powinna wynosić 70 m.

Możliwa jest budowa studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki pod warunkiem zachowania wskazanej wyżej odległości od budynków inwentarskich i nieutwardzanych wybiegów dla zwierząt. Wskazana wyżej zasada dotyczy także budowy studni wspólnej na granicy dwóch działek.

Wymogi techniczne studni

Paragraf 32 rozporządzenia określa wymogi konstrukcyjne obudowy studni. Należy ją zbudować z materiałów nieprzepuszczalnych i niewpływających ujemnie na jakość wody. Z kolei złącza elementów obudowy powinny być należycie uszczelnione.

FAQ: Budowa studni na polu i przy domu – kiedy wolno kopać bez pozwolenia?

Czy mogę wykopać studnię na swojej działce bez pozwolenia?

Tak, możesz wykopać studnię na swojej działce bez pozwolenia, o ile pobór wód nie przekracza 5 m³ na dobę oraz studnia ma głębokość do 30 m.

Jakie są ograniczenia dotyczące poboru wód z własnej studni?

Pobór wód z własnej studni na cele domowe lub rolnicze nie może przekraczać 5 m³ na dobę. Dodatkowo, wprowadzanie ścieków do wód nie może przekraczać tej samej wartości.

Jakie dokumenty potrzebne są do legalizacji niezgłoszonej studni?

Aby zalegalizować niezgłoszoną studnię, potrzebujesz operatu wodnoprawnego oraz ewentualnie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.

Jakie są odległości, które należy zachować przy budowie studni?

Studnia przeznaczona do spożycia powinna być usytuowana co najmniej 5 m od granicy działki, 15 m od budynków inwentarskich i 70 m od wybiegów dla zwierząt. Można jednak budować bliżej granicy, jeżeli zachowane są wymagane odległości od budynków inwentarskich.

Jakie są wymogi techniczne dla budowy studni?

Obudowa studni musi być zbudowana z materiałów nieprzepuszczalnych i bezpiecznych dla jakości wody. Złącza elementów obudowy powinny być odpowiednio uszczelnione.