Claas Columbus i Europa – małe kombajny, które zrobiły wielką karierę

Zdjęcie: Claas Columbus

Ponad 60 tysięcy wyprodukowanych egzemplarzy i konstrukcja dostosowana do potrzeb niewielkich gospodarstw rolnych. Claas Columbus i Claas Europa należały do najpopularniejszych kombajnów zbożowych niemieckiego producenta na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. Choć ich silniki rozwijały zaledwie kilkadziesiąt koni mechanicznych, maszyny wyposażono w rozwiązania, które w tamtym okresie znacznie ułatwiały pracę podczas żniw. Czym różniły się oba modele i jakie miały parametry techniczne?

Claas Columbus i Europa. Historia kombajnów z Harsewinkel

Pod koniec lat 50. XX wieku niemiecka firma Claas rozwijała produkcję samobieżnych kombajnów zbożowych. Wcześniej dużą popularnością cieszyły się maszyny zaczepiane z rodziny Super, a od 1953 roku w ofercie znajdował się również samobieżny Claas SF, przeznaczony przede wszystkim dla dużych gospodarstw i przedsiębiorstw usługowych.

Producent dostrzegał jednak zapotrzebowanie na mniejsze kombajny, które mogłyby zastąpić tradycyjne metody zbioru zbóż. W wielu europejskich gospodarstwach zboże przez cały czas koszono oddzielnie, a następnie młócono dzięki stacjonarnych młocarni. Samobieżny kombajn pozwalał połączyć te czynności w jednym przejeździe. W 1958 roku w zakładach Claas w Harsewinkel rozpoczęto produkcję modelu Europa, a konstruktorzy wykorzystali w nim zespół młócący pochodzący z wcześniejszego kombajnu Huckepack, który mógł być przebudowywany na nośnik narzędzi rolniczych. Rok później do oferty dołączył mniejszy Claas Columbus, a podstawowa szerokość jego zespołu żniwnego wynosiła 1,80 m, podczas gdy Europa początkowo dysponowała hederem o szerokości 2,10 m.

Oba modele gwałtownie zdobyły popularność, a według oficjalnej informacji producenta, powstało łącznie ponad 60 tysięcy egzemplarzy tych kombajnów

Claas Columbus – dane techniczne i silnik

Claas Columbus był mniejszym przedstawicielem rodziny kombajnów opracowanych z myślą o niewielkich gospodarstwach. Jego konstrukcja łączyła kompaktowe wymiary z rozwiązaniami wykorzystywanymi w większych maszynach żniwnych.

Według danych Konedata kombajn występował między innymi z czterocylindrowym silnikiem wysokoprężnym Perkins 4.99 o pojemności 1760 cmł i mocy 34 KM, a w ofercie znajdowała się także wersja z benzynowym silnikiem przemysłowym Volkswagena rozwijającym 27 KM. Napęd na koła przekazywano dzięki mechanicznej skrzyni biegów wyposażonej w trzy przełożenia, a prędkość jazdy mieściła się w zakresie od około 1,4 do 16 km/h.

Najważniejsze parametry techniczne Claas Columbus:

• Moc silnika Perkins: 34 KM.
• Pojemność silnika: 1760 cmł.
• Liczba cylindrów: 4.
• Szerokość hedera: 1,80 lub 2,10 m.
• Szerokość bębna młócącego: 80 cm.
• Średnica bębna: 45 cm.
• Liczba wytrząsaczy: 3.
• Długość wytrząsaczy: 210 cm.
• Masa własna bez kabiny: 2100 kg.
• Długość całkowita: 8,70 m.
• Wysokość bez kabiny: 2,45 m.

Wśród wyposażenia dodatkowego dostępny był zbiornik ziarna o pojemności 11 hektolitrów, czyli około 1100 litrów, a kombajn można było również wyposażyć w urządzenia do zagospodarowania słomy. Niewielka szerokość robocza sprawiała, iż Columbus był dostosowany do zbioru zbóż na mniejszych polach, a jednocześnie posiadał hydrauliczny układ regulacji położenia zespołu żniwnego, co usprawniało jego obsługę.

Claas Europa. Mocniejszy kombajn z większym hederem

Claas Europa był większym modelem, który trafił do produkcji przed Columbusem i występował w wersji z czterocylindrowym silnikiem Perkins D 270 o pojemności 4420 cmł, a jednostka wysokoprężna rozwijała moc 45 KM. Maszyna miała mechaniczną, trzybiegową skrzynię przekładniową, a maksymalna prędkość jazdy wynosiła około 16 km/h, natomiast minimalna około 1,3 km/h.

W zależności od wersji Claas Europa wyposażony był w heder o szerokości 2,10 lub 2,40 m. Większy zespół żniwny umożliwiał zbieranie szerszego pasa zboża podczas jednego przejazdu niż w podstawowej wersji Columbusa.

Najważniejsze parametry techniczne Claas Europa:

• Moc silnika: 45 KM.
• Silnik: Perkins D 270.
• Pojemność: 4420 cmł.
• Liczba cylindrów: 4.
• Szerokość robocza: 2,10 lub 2,40 m.
• Średnica bębna młócącego: 45 cm.
• Szerokość bębna: 80 cm.
• Liczba wytrząsaczy: 3.
• Długość wytrząsaczy: 275 cm.
• Masa własna bez kabiny: 2790 kg.
• Długość całkowita: 9,12 m.
• Wysokość bez kabiny: 2,85 m.

Europa miała także większą powierzchnię wytrząsaczy, wynoszącą 232 dm², podczas gdy w Columbusie było to 168 dm². Różnica wynikała przede wszystkim z zastosowania dłuższych elementów oddzielających ziarno od słomy. Opcjonalny zbiornik ziarna mógł mieć pojemność 12 lub 15 hektolitrów, czyli odpowiednio około 1200 i 1500 litrów.

Jak działał układ młócący w kombajnach Claas Columbus i Europa?

Mimo niewielkich rozmiarów oba kombajny wykorzystywały rozwiązania techniczne charakterystyczne dla ówczesnych maszyn samobieżnych. Zespół młócący miał szerokość 80 cm, a średnica bębna wynosiła 45 cm. Ścięte zboże trafiało z hedera do mechanizmu podającego, a następnie do bębna młócącego, w którym następowało oddzielanie ziarna od kłosów. Po przejściu przez młocarnię słoma kierowana była na trzy wytrząsacze, a ich zadaniem było odzyskiwanie ziaren pozostałych w masie słomy, następnie materiał przechodził przez układ czyszczący wyposażony w sita.

W obu modelach zastosowano regulowane sito górne oraz wymienne sito dolne, a prędkość obrotową bębna młócącego zmieniano dzięki kół pasowych. Charakterystyczną cechą konstrukcji było umieszczenie silnika po prawej stronie stanowiska operatora, co pozwalało zachować stosunkowo zwartą budowę maszyny. Kombajny wyposażono również w hydrauliczne sterowanie wysokością zespołu żniwnego i elementów podających zboże, w układzie napędowym zastosowano hydraulicznie regulowany wariator prędkości jazdy. Do wyposażenia dodatkowego należały między innymi rozdrabniacz słomy oraz prasa, dzięki czemu użytkownik mógł dostosować sposób zagospodarowania pozostałości po omłocie do potrzeb gospodarstwa.

Claas Columbus, a Europa – najważniejsze różnice

Choć oba kombajny miały podobną konstrukcję, Europa była większa i dysponowała mocniejszym silnikiem (różnica mocy wynosiła 11 KM). Europa była również cięższa od Columbusa o około 690 kg, a większe były też wymiary zewnętrzne, powierzchnia wytrząsaczy oraz maksymalna szerokość zespołu żniwnego.

Wspólne pozostawały natomiast szerokość i średnica bębna młócącego, liczba wytrząsaczy oraz ogólna konstrukcja mechanizmu omłotowego. Obie maszyny wykorzystywały też trzybiegową przekładnię mechaniczną.

W skrócie Europa oferowała większą szerokość koszenia i bardziej rozbudowany układ oddzielania ziarna, a Columbus był lżejszy i węższy, dzięki czemu odpowiadał potrzebom gospodarstw poszukujących niewielkiego kombajnu samobieżnego.

Do kiedy produkowano kombajny Claas Columbus i Europa?

Produkcja modelu Europa zakończyła się w 1968 roku, natomiast Columbus pozostawał w ofercie do 1970 roku. W kolejnych latach niemiecki producent rozwijał rodzinę kombajnów samobieżnych. W 1964 roku zaprezentował model Claas Mercur, który wypełniał lukę pomiędzy niewielkimi Columbusami i Europą, a większymi maszynami z serii Matador. Mercur otrzymał cztery wytrząsacze oraz bęben młócący o szerokości 106 cm i był wyraźnie większy od swoich poprzedników, choć zachował podobną stylistykę.

Rozwój kolejnych modeli pozwalał producentowi rozszerzać ofertę i dostosowywać maszyny do gospodarstw o różnej powierzchni. Columbus i Europa pozostały natomiast ważnym etapem w historii Claas, ponieważ umożliwiły popularyzację samobieżnych kombajnów zbożowych wśród mniejszych europejskich gospodarstw rolnych.

Źródła: CLAAS, Konedata