Dają mniej mleka, ale mają inną przewagę. Co wyróżnia krowy Jersey?

Zdjęcie: Krowa Jersey

Są mniejsze od popularnych krów holsztyńsko-fryzyjskich i dają mniej mleka, ale nadrabiają jego parametrami. W Stadninie Koni Iwno utrzymywanych jest około 300 krów rasy Jersey. Ich mleko zawiera ponad 5% tłuszczu i około 4% białka, co ma bezpośrednie przełożenie na cenę surowca dostarczanego do mleczarni.

Choć nazwa Stadnina Koni Iwno kojarzy się przede wszystkim z hodowlą koni, istotną częścią działalności gospodarstwa jest także produkcja mleka. Łącznie utrzymywanych jest około 2000 sztuk bydła, w tym około 1100 krów mlecznych dwóch ras – holsztyńsko-fryzyjskiej oraz rasy Jersey.

Stado krów mlecznych podzielone jest pomiędzy trzy fermy. W Libartowie znajduje się około 500 krów rasy HF o wydajności około 10 200 litrów, natomiast w Chojnie utrzymywanych jest około 220 krów, osiągających wydajność około 11 100 litrów. Zupełnie inny kierunek obrano w Wiktorowie. To właśnie tutaj znajduje się stado około 300 krów rasy Jersey, osiągających wydajność około 8000 litrów mleka.

Tysiące krów i miliony litrów mleka. Jak działa produkcja mleka na Białorusi?

Krowa Jersey – dlaczego wybrali tę rasę?

Jersey nie jest w gospodarstwie nowością. Historia tej rasy w Wiktorowie sięga 1985 roku, kiedy z Danii sprowadzono ponad 100 jałówek oraz buhaja. Na tej bazie rozpoczęto rozwój stada.

W kolejnych latach w hodowli wykorzystywano również buhaje rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, aby poprawić mleczność zwierząt. Następnie zastosowano krzyżowanie wypierające w kierunku Jersey. W efekcie w obecnym stadzie zwierzęta mają różny udział genów HF.

Dzisiaj wybór Jersey ma przede wszystkim uzasadnienie produkcyjne. Krowy tej rasy nie konkurują z HF pod względem samej ilości produkowanego mleka. Ich największym atutem są bardzo dobre parametry mleka.

270 tysięcy krów na środku Sahary. Gigantyczny projekt mleczny w Algierii

Mleko krowy Jersey – ponad 5% tłuszczu

Mleko uzyskiwane od krów Jersey wyróżnia się wysoką zawartością suchej masy. W stadzie w Wiktorowie zawartość tłuszczu przekracza 5%, natomiast białka wynosi około 4%.

W porównaniu z mlekiem od krów HF zawartość tłuszczu może być wyższa o około 1–1,5 punktu procentowego, a białka o około 0,5 punktu procentowego. To właśnie te parametry są jednym z najważniejszych powodów utrzymywania Jersey.

Rasa krów Jersey pozwala nam na podniesienie parametrów mleka, co powoduje wzrost ceny mleka, którą dostarczamy do mleczarni

– wyjaśnia Magdalena Pawelska-Góral, pełniąca obowiązki głównego hodowcy w Stadninie Koni Iwno.

Krowy Jersey a HF – czym się różnią?

Różnicę pomiędzy rasami dobrze pokazują wyniki poszczególnych ferm. Krowy Jersey w Wiktorowie osiągają wydajność około 8000 litrów, podczas gdy w stadach HF jest to 10 200–11 100 litrów.

Nie oznacza to jednak, iż Jersey wypadają w takim porównaniu niekorzystnie. W produkcji mlecznej znaczenie ma nie tylko liczba litrów, ale również skład uzyskiwanego surowca. Wyższa koncentracja tłuszczu i białka może rekompensować niższą mleczność.

Ciekawą cechą stada jest również występowanie u krów układu genów sprzyjającego produkcji beta-kazeiny A2.

Mało wody dla krów

Krowy Jersey łatwo się cielą

Kolejną cechą Jersey, na którą zwracają uwagę hodowcy z Wiktorowa, są stosunkowo łatwe porody. Cielęta tej rasy są niewielkie – po urodzeniu ważą około 25 kg.

Krowy gwałtownie dochodzą do siebie po wycieleniu, a w stadzie nie obserwuje się większych problemów związanych m.in. z zatrzymaniem łożyska. Więcej uwagi wymagają natomiast same cielęta.

Cielęta Jersey wymagają ochrony przed zimnem

Niewielkie rozmiary cieląt mają także swoje konsekwencje. W porównaniu z cielętami HF rodzą się one z mniejszą ilością podskórnej tkanki tłuszczowej, przez co są bardziej podatne na wychłodzenie.

W miesiącach chłodniejszych musimy dbać o ich komfort cieplny. Nie wystawiamy ich na zewnątrz i dajemy im więcej czasu w przebywanie w pomieszczeniu

– mówi Sandra Plaszczyk, zootechnik fermy Wiktorowo.

Przy odpowiedniej opiece odchów przebiega jednak dobrze, a w stadzie nie notuje się dużej liczby upadków cieląt.

Hodowla krów Jersey – 1500 ha pod produkcję pasz

Tak duża skala produkcji mlecznej wymaga odpowiedniego zaplecza paszowego. Stadnina Koni Iwno gospodaruje łącznie na około 3500 ha gruntów ornych, a blisko 1500 ha przeznaczonych jest na produkcję pasz dla bydła.

Uprawiane są przede wszystkim kukurydza, lucerna oraz trwałe użytki zielone. Pozwala to zabezpieczyć bazę paszową dla około 2000 sztuk bydła utrzymywanych w gospodarstwie.

Produkcja odbywa się głównie na glebach klasy IV. Dodatkowym wyzwaniem są występujące w Wielkopolsce okresy suszy, które wpływają zarówno na plonowanie roślin, jak i możliwości produkcji odpowiedniej ilości pasz.

Jersey pozostają istotną częścią produkcji mleka w Iwnie

Stado w Wiktorowie pokazuje nieco inne podejście do produkcji mlecznej niż dominujący w Polsce model oparty na rasie holsztyńsko-fryzyjskiej. Mniejsza wydajność pojedynczej krowy jest równoważona wysoką zawartością tłuszczu i białka w mleku.

Po ponad 40 latach od sprowadzenia pierwszych zwierząt z Danii krowy Jersey przez cały czas pozostają więc ważnym elementem hodowli prowadzonej przez Stadninę Koni Iwno.