5 godzin temu
Kontrole ARiMR w ekoschematach potrafią zaboleć – i to nie przez drobne pomyłki, ale powtarzające się co roku błędy. W trakcie naboru wniosków warto wiedzieć, co inspektor sprawdzi najpierw i za co najłatwiej stracić dopłaty. Dane z kontroli pokazują jasno: problemem nie jest tylko pole, ale też papiery.
ARiMR podczas kontroli sprawdza pola i dokumenty, a część błędów powtarza się co roku. Jakie uchybienia w ekoschematach pojawiają się najczęściej? Za co rolnik może stracić dopłaty w ramach ekoschematów?
Kontrola to nie tylko pole. ARiMR sprawdza też dokumenty
Trwa nabór wniosków o dopłaty bezpośrednie, dlatego warto już teraz wiedzieć, co ARiMR sprawdza podczas kontroli ekoschematów i jakie uchybienia pojawiają się najczęściej. Dla rolników to ważne, bo kontrola nie kończy się tylko na obejrzeniu pola. Agencja weryfikuje także dokumenty, rejestry i zgodność deklaracji ze stanem faktycznym.
Dwie metody kontroli: satelita i inspektor w gospodarstwie
Przypomnijmy, iż kontroli administracyjnej podlegają wszystkie wnioski, a część gospodarstw jest dodatkowo kontrolowana na miejscu jedną z dwóch metod.
Metoda teledetekcyjna: w tym przypadku wykorzystywane są zobrazowania satelitarne lub zdjęcia lotnicze, na podstawie których przygotowywana jest ortofotomapa z bieżącego sezonu. To ona służy do pomiarów działek rolnych. Sama uprawa jest potem weryfikowana podczas tzw. szybkich wizytacji terenowych. Kontroler sprawdza wtedy, co rzeczywiście znajduje się na działce, potwierdza uprawę i dokumentuje ewentualne elementy wymagające wyłączenia.
Metoda klasycznych inspekcji terenowych: druga metoda polega na bezpośredniej kontroli w gospodarstwie. Inspektor przyjeżdża do rolnika i w terenie ocenia, czy deklaracja zgadza się ze stanem faktycznym oraz z danymi graficznymi. jeżeli pojawiają się wątpliwości, wykonywany jest fizyczny pomiar działki.
Rolnik nie zawsze wie o kontroli. Raport trafia po wszystkim
Rolnik nie zawsze musi być wcześniej poinformowany o kontroli, choć ARiMR przyznaje, iż w wielu przypadkach jego obecność ułatwia identyfikację granic działek czy odnalezienie gruntów. Po kontroli powstaje raport, który przechodzi kontrolę formalną i ostatecznie trafia do rolnika.
Jakie dopłaty były najczęściej kontrolowane w 2025?
Podczas szkolenia przeprowadzonego przez pracowników ARiMR dla Centrum Doradztwa Rolniczego poinformowano, iż w 2025 roku przeprowadzono ponad 70 tys. kontroli w ramach płatności bezpośrednich. Najczęściej kontrolowane były:
- płatność podstawowa,
- płatność redystrybucyjna,
- ONW,
- płatności do upraw roślin strączkowych.
Gdzie ARiMR kontroluje najczęściej? Te regiony są na czele
Najwięcej kontroli przeprowadzono w województwach:
- mazowieckim,
- lubelskim,
- wielkopolskim.
Ekoschematy pod szczególną kontrolą. Tu inspektorzy zaglądają najczęściej
W przypadku ekoschematów kontrola nie ogranicza się tylko do obejrzenia pola. Jak wynika ze szkolenia przeprowadzonego przez ARiMR dla Centrum Doradztwa Rolniczego, w ramach kontroli ekoschematów:
- sprawdzane są uprawy w terenie, czyli ich rodzaj i powierzchnia,
- weryfikowane są zapisy w rejestrach zabiegów agrotechnicznych,
- pozyskiwane są oświadczenia od rolników.
To oznacza, iż sam wpis we wniosku nie wystarczy. Trzeba jeszcze umieć potwierdzić, iż zadeklarowana praktyka rzeczywiście została wykonana.
ARiMR zaznacza, iż część ekoschematów wymaga bardziej skomplikowanych czynności kontrolnych albo kilku wizyt w gospodarstwie czy na działkach. W takich przypadkach kontrole są prowadzone dwuetapowo.
Pierwszy etap obejmuje podstawowe czynności, takie jak wizytacja działki, ocena sposobu użytkowania i sprawdzenie powierzchni działki. Zwykle realizują je zewnętrzni wykonawcy kontroli. Z kolei dodatkowe sprawdzenia, które wymagają bardziej specjalistycznej wiedzy, wykonują już inspektorzy ARiMR.
Najczęściej kontrolowane ekoschematy
Podczas szkolenia wskazano, iż w 2025 roku najczęściej kontrolowane były ekoschematy:
- międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe,
- przyoranie obornika,
- wymieszanie słomy z glebą.
Najwięcej takich kontroli przeprowadzono w województwach:
- mazowieckim,
- wielkopolskim,
- łódzkim.
Te błędy powtarzają się co roku. Za to ARiMR obcina dopłaty
Z danych pokazanych przez ARiMR wynika, iż najczęściej pojawiające się uchybienia w ekoschematach to:
- nie stwierdzono zadeklarowanego ekoschematu
- brak rejestru zabiegów agrotechnicznych lub rejestr zabiegów jest niekompletny
- brak międzyplonu utworzonego z co najmniej dwóch gatunków roślin
- nie powiodło się pozyskanie dokumentacji od rolnika
- stwierdzono, iż zadeklarowany międzyplon ozimy został wysiany po 1 października ale nie później niż do 15 października
