Emeryt, ale przez cały czas rolnik. Izby chcą szybszego dostępu do sanatoriów KRUS

Rolnik przeszedł na emeryturę, ale przez cały czas prowadzi gospodarstwo, pracuje fizycznie i opłaca dobrowolne składki w KRUS. Mimo to w dostępie do rehabilitacji traktowany jest jak pozostali emeryci, a nie jak czynny zawodowo rolnik. Krajowa Rada Izb Rolniczych chce zmiany tych zasad.

Emeryt, ale przez cały czas rolnik. Izby chcą szybszego dostępu do sanatoriów KRUS

Zarząd KRIR wystąpił 10 lipca 2026 r. do ministra rolnictwa z wnioskiem o umożliwienie rolnikom-emerytom, którzy przez cały czas prowadzą gospodarstwa, korzystania z sanatoriów KRUS na takich samych zasadach jak czynni rolnicy.

Emeryt przez cały czas może pracować w gospodarstwie

Przejście na emeryturę rolniczą nie zawsze oznacza zakończenie działalności zawodowej. W wielu gospodarstwach starsi rolnicy przez cały czas wykonują codzienne prace, obsługują maszyny, zajmują się zwierzętami i uczestniczą w produkcji rolnej.

Rolnicy-emeryci, którzy przez cały czas prowadzą gospodarstwo, mogą opłacać składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie. Środki te trafiają do Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników.

Opłacanie składek zapewnia między innymi ochronę w razie nieszczęśliwego wypadku. Jak jednak wskazuje samorząd rolniczy, wielu emerytowanych gospodarzy nie ma świadomości, iż może dobrowolnie kontynuować takie ubezpieczenie.

Składki płacą, ale w kolejce stoją jak emeryci

Problem dotyczy zasad kierowania do Centrów Rehabilitacji Rolników KRUS. Emerytowani rolnicy, choćby gdy przez cały czas pracują w gospodarstwie i opłacają składki, są kwalifikowani do grupy emerytów.

W praktyce oznacza to znacznie dłuższe oczekiwanie na turnus rehabilitacyjny. Według KRIR kolejka może trwać wiele miesięcy, a w niektórych przypadkach choćby kilka lat.

Jedną z przyczyn są niższe limity miejsc przeznaczonych dla emerytów oraz duża liczba osób zainteresowanych wyjazdem. Samorząd rolniczy przyznaje, iż taki system można uzasadnić w przypadku osób, które zakończyły już aktywność zawodową. Inaczej wygląda jednak sytuacja rolników, którzy mimo pobierania emerytury przez cały czas wykonują ciężką pracę w gospodarstwie.

KRIR: powinni być traktowani jak czynni rolnicy

Zdaniem izb rolniczych decydujące powinno być nie samo pobieranie emerytury, ale faktyczne prowadzenie gospodarstwa i opłacanie składek.

Rolnik-emeryt pozostający aktywnym zawodowo przez cały czas jest płatnikiem Funduszu Składkowego, a więc systematycznie zasila fundusz związany z ubezpieczeniem społecznym rolników. Fundusz ten jest również właścicielem Centrów Rehabilitacji Rolników.

KRIR uważa więc, iż osoby te powinny mieć możliwość korzystania z rehabilitacji leczniczej na zasadach obowiązujących czynnych rolników. Oznaczałoby to przede wszystkim szybszy dostęp do turnusów oraz kwalifikowanie ich w ramach puli przeznaczonej dla osób aktywnych zawodowo.

Praca w gospodarstwie nie kończy się wraz z emeryturą

Argumentem przemawiającym za zmianą przepisów jest również specyfika pracy rolniczej. choćby po osiągnięciu wieku emerytalnego wielu gospodarzy pozostaje aktywnych, ponieważ nie ma komu przekazać gospodarstwa albo przez cały czas wspiera dzieci i innych członków rodziny.

Praca ta wiąże się z dużym obciążeniem układu ruchu, ryzykiem urazów i wypadków oraz częstym wykonywaniem obowiązków w trudnych warunkach. Szybka rehabilitacja może więc decydować o tym, czy rolnik będzie w stanie przez cały czas pracować i zachować samodzielność.

Samorząd rolniczy oczekuje, iż Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeanalizuje obowiązujące regulacje i przygotuje odpowiednie zmiany prawne.

Potrzebna zmiana przepisów

Wniosek KRIR zakłada wyodrębnienie rolników-emerytów przez cały czas prowadzących działalność rolniczą spośród pozostałych świadczeniobiorców. Warunkiem korzystania z preferencyjnych zasad miałoby być dalsze prowadzenie gospodarstwa oraz opłacanie składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie.

Na razie jest to postulat samorządu rolniczego. Ostateczna decyzja będzie zależała od stanowiska resortu rolnictwa i ewentualnej nowelizacji przepisów dotyczących rehabilitacji leczniczej KRUS.