Etykieta na chlebie wprowadza w błąd. Inspekcja wykryła lawinę nieprawidłowości

Chleb i bułki należą do produktów kupowanych najczęściej, często „z rozpędu” – bez sprawdzania szczegółów. Tymczasem właśnie oznaczenie pieczywa decyduje o tym, czy konsument faktycznie wie, co trafia na jego stół. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przypomina, iż fantazyjna nazwa nie może zastępować rzetelnej informacji o składzie i technologii produkcji.

Etykieta na chlebie wprowadza w błąd. Inspekcja wykryła lawinę nieprawidłowości

Pieczywo luzem też musi mieć pełną informację

W sklepach znacząca część wyrobów piekarskich sprzedawana jest bez opakowania – na wagę lub pakowana dopiero na życzenie klienta. Brak opakowania nie zwalnia sprzedawcy z obowiązku podania kluczowych danych o produkcie.

Niezależnie od formy sprzedaży, w miejscu widocznym dla kupującego powinny znaleźć się:

• nazwa produktu
• wykaz składników
• informacje o sposobie produkcji – np. czy pieczywo powstało z ciasta mrożonego

Te dane muszą być dostępne bez konieczności dopytywania obsługi. Kod QR nie zastępuje tradycyjnego oznakowania.

Nazwa chleba powinna mówić prawdę o składzie

Inspekcja podkreśla, iż określenia handlowe nie mogą wprowadzać w błąd. Nazwa powinna jasno wskazywać, z jakich mąk i składników powstało pieczywo.

Przykładowo:

• określenie „mieszany” oznacza pieczywo pszenno-żytnie lub żytnio-pszenne
• „razowy” odnosi się do wyrobów z mąki razowej Typ 2000, która powinna być składnikiem dominującym
• „graham” wymaga przewagi mąki pszennej graham Typ 1850
• pieczywo „orkiszowe” powinno zawierać mąkę orkiszową w ilości przeważającej

Same nazwy typu „wiejski”, „babuni”, „chleb szefa” czy „na liściu” nie wystarczają, jeżeli nie określają faktycznego charakteru produktu.

Skład – lista musi być kompletna i w odpowiedniej kolejności

W wykazie składników należy wymienić wszystkie użyte komponenty, w kolejności malejącej według ich udziału. Niedopuszczalne są skróty i pomijanie dodatków technologicznych.

W składzie muszą być:

• pełne nazwy składników
• oznaczenie dodatków, np. numerem E lub nazwą chemiczną
• wyróżnienie alergenów, takich jak gluten

Jeżeli stosowany jest zakwas lub inne składniki złożone, ich elementy również powinny być wyszczególnione.

W produkcji pieczywa nie wolno używać barwników, z wyjątkiem karmelu dopuszczonego wyłącznie przy chlebie słodowym.

Informacja o technologii produkcji obowiązkowa

Jeżeli produkt został przygotowany z ciasta mrożonego lub głęboko mrożonego, informacja o tym procesie musi być podana w miejscu sprzedaży. Ma to znaczenie dla świadomego wyboru konsumenta, który często utożsamia świeżość wyłącznie z miejscem wypieku.

Co musi znaleźć się na pieczywie paczkowanym

W przypadku chleba i bułek sprzedawanych w opakowaniu wymagania są jeszcze szersze. Na etykiecie powinny znaleźć się m.in.:

• data minimalnej trwałości lub termin przydatności
• warunki przechowywania
• masa netto
• procentowa zawartość składnika podkreślonego w nazwie
• dane producenta lub podmiotu wprowadzającego do obrotu
• tabela wartości odżywczej

Te informacje umożliwiają porównanie produktów i ocenę ich jakości.

Marketingowe określenia często wprowadzają w błąd

Słowa takie jak „tradycyjny”, „domowy”, „staropolski” czy „rzemieślniczy” mają charakter dobrowolny i często pełnią funkcję marketingową. Nie powinny być stosowane, o ile pieczywo powstaje z gotowych mieszanek, półproduktów lub z użyciem licznych dodatków technologicznych.

Kontrole wykazały liczne nieprawidłowości

Ostatnia kontrola IJHARS objęła 87 producentów pieczywa. Choć jakość organoleptyczna produktów nie budziła większych zastrzeżeń, w ponad połowie podmiotów (58,6%) stwierdzono uchybienia.

Najczęściej dotyczyły one:

• błędnego lub niepełnego oznakowania
• niezgodności między nazwą a składem
• niewłaściwej kolejności składników
• pomijania substancji dodatkowych
• braku wyróżnienia alergenów
• nieprawidłowego wskazania udziału procentowego składników

Zastrzeżenia wniesiono do 47,7% skontrolowanych partii pieczywa.

Kontrola jako element ochrony rynku

Działania inspekcji mają charakter zarówno kontrolny, jak i edukacyjny. W przypadku wykrycia nieprawidłowości stosowane są sankcje, ale przedsiębiorcy otrzymują także zalecenia dotyczące poprawy oznakowania.