Historyczna decyzja Sejmu dla polskiej wsi

To dzień, który może na długo zapisać się w historii polskiego rolnictwa. Sejm RP przyjął dwie najważniejsze ustawy: regulację dotyczącą tzw. aktywnego rolnika oraz przepisy wydłużające zakaz sprzedaży ziemi z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Oba rozwiązania uznawane są za filary nowej polityki rolnej państwa i realizację rządowego priorytetu ochrony polskiej ziemi.

Dwa filary nowej polityki rolnej

Jak podkreślił minister rolnictwa Stefan Krajewski, przyjęte ustawy zamykają intensywny etap prac legislacyjnych prowadzonych przez ostatnie pół roku. Ich celem jest jednoczesna ochrona rolników faktycznie prowadzących produkcję oraz zabezpieczenie gruntów rolnych przed sprzedażą i spekulacją. Zdaniem ministra to konkretna realizacja zapowiedzi uporządkowania sytuacji na polskiej wsi.

„Aktywny rolnik” – wsparcie tylko dla faktycznie gospodarujących

Nowa ustawa o aktywnym rolniku odpowiada na wieloletnie postulaty środowisk rolniczych. Jej głównym założeniem jest skierowanie dopłat i wsparcia finansowego do osób, które rzeczywiście prowadzą działalność rolniczą i ponoszą koszty produkcji. Przepisy mają ograniczyć zjawisko pobierania dopłat przez właścicieli gruntów, którzy nie zajmują się rolnictwem.

Nowe regulacje mają wejść w życie 15 marca 2026 roku, wraz z rozpoczęciem naboru wniosków o płatności bezpośrednie i ONW za 2026 rok.

Najważniejsze rozwiązania ustawy o aktywnym rolniku

Ustawa wprowadza nowe, bardziej obiektywne kryteria oceny aktywności rolniczej, oparte m.in. na ponoszonych kosztach lub osiąganych przychodach. Rolnicy będą mogli samodzielnie wybrać sposób dokumentowania swojej działalności, korzystając z szerokiego katalogu dopuszczalnych dokumentów.

Za aktywnych rolników automatycznie uznani zostaną m.in. spółdzielnie rolnicze, grupy producentów, hodowcy zwierząt spełniający minimalne normy obsady oraz beneficjenci wybranych płatności produkcyjnych i ekoschematów. Ustawa uwzględnia również specyfikę wypasu kulturowego, istotnego zwłaszcza na terenach górskich.

Powstanie także rejestr rolników aktywnych zawodowo, prowadzony przez ARiMR, który będzie wykorzystywany przy przyznawaniu krajowych form pomocy. Dla małych gospodarstw przewidziano rozwiązania przejściowe na 2026 rok.

Zakaz sprzedaży państwowej ziemi przedłużony o 10 lat

Drugą przyjętą ustawą jest przedłużenie zakazu sprzedaży gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa o kolejne 10 lat – do 30 kwietnia 2036 roku. Przepisy zostały przyjęte zdecydowaną większością głosów i po zakończeniu prac w Senacie trafią do podpisu Karol Nawrocki.

Nowe regulacje wejdą w życie 30 kwietnia 2026 roku, czyli w dniu wygaśnięcia w tej chwili obowiązującego zakazu.

Dzierżawa zamiast sprzedaży – stabilność dla gospodarstw

Rząd i rolnicy zgodnie wskazują, iż dzierżawa powinna pozostać podstawową formą użytkowania państwowych gruntów rolnych. Takie rozwiązanie pozwala rozwijać produkcję bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów zakupu ziemi i ryzyka nadmiernego zadłużania się gospodarstw. Jednocześnie zapewnia państwu kontrolę nad sposobem użytkowania gruntów oraz stabilne wpływy do budżetu.

Zmiany ułatwiające gospodarowanie gruntami

Ustawa podnosi także limit powierzchni gruntów rolnych, które mogą być sprzedawane bez zgody ministra rolnictwa – z 2 do 5 hektarów. Ma to usprawnić rozdysponowanie niewielkich działek przez KOWR oraz przyspieszyć sprzedaż nieruchomości zabudowanych, wymagających dużych nakładów inwestycyjnych.

Dotychczasowe dane pokazują, iż tego typu wnioski stanowiły znaczną część spraw administracyjnych, mimo iż dotyczyły niewielkiej powierzchni gruntów.

Bezpieczeństwo ziemi i przyszłość rolnictwa

Przyjęte przepisy mają zagwarantować rolnikom stabilność prowadzenia produkcji, ochronę przed spekulacją gruntami oraz bezpieczeństwo gospodarowania polską ziemią. Jak podkreśla minister Stefan Krajewski, to realizacja celu, który postawił sobie obejmując urząd – wzmocnienie pozycji rolników, poprawa opłacalności produkcji i skuteczna ochrona zasobów rolnych kraju.