IMGW zapowiada burze z gradem. Dla wielu upraw początek czerwca to krytyczny moment

IMGW zapowiada burze z gradem, ale dla rolnika najważniejsze jest to, czy komórka przejdzie dokładnie nad jego polem. Po gradobiciu nie wystarczy spojrzeć na plantację z drogi — szkody często idą pasami. W kukurydzy trzeba sprawdzić łodygę i stożek wzrostu, a w zbożach, rzepaku, warzywach i sadach gwałtownie ocenić, czy ucierpiał plon lub jakość handlowa.

IMGW ostrzega przed burzami z gradem

Końcówka maja przynosi pogodę, która dla gospodarstw może być bardzo nierówna. IMGW wskazuje miejscami burze z ulewnym deszczem, gradem i silnymi porywami wiatru, zwłaszcza na południu, wschodzie i południowym wschodzie kraju. Dla rolnika najważniejsze jest jednak nie samo ostrzeżenie, ale to, czy komórka burzowa przejdzie dokładnie nad jego polem.

Grad niszczy pasami. Nie oceniaj szkód z drogi

Grad często przechodzi pasowo. Brzeg pola może wyglądać dobrze, a środek może być mocno uszkodzony. Dlatego po burzy trzeba wejść w plantację i obejrzeć kilka miejsc.

Co sprawdzić po gradzie?

• kukurydza — liście, łodyga i stożek wzrostu,
• zboża — wyleganie, liść flagowy i kłosy,
• rzepak — łuszczyny, pędy i osypywanie,
• ziemniaki i warzywa — masa liściowa oraz uszkodzenia części handlowych,
• sady i jagodniki — owoce, pędy i liście,
• pole po ulewie — stojąca woda, zamulenie redlin i zaskorupienie gleby,
• ryzyko chorób — rany po gradzie mogą ułatwiać infekcje grzybowe.

Jedna wieś dostaje deszcz, druga liczy straty

Burze gradowe są punktowe. Jedno gospodarstwo może dostać potrzebny deszcz, a kilka kilometrów dalej grad może uszkodzić kukurydzę, zboża, rzepak, warzywa albo sad. Dlatego w prognozie najważniejsze nie jest samo słowo „burze”, ale to, czy komórka przejdzie dokładnie po polu.

Widać to też w komentarzach rolników z AgroFoto. Przy gradzie padają konkretne nazwy miejsc: Kraków, Miechów, Proszowice. Jeden z komentujących pisał, iż jeżeli grad chwyci okolice Proszowic, to warzywiarze mogą mieć „po zbiorach”. Przy warzywach, sadach i owocach jagodowych choćby lokalne uszkodzenia mogą oznaczać problem z jakością handlową.

Kukurydza może odbić, ale trzeba sprawdzić stożek wzrostu

Pod zdjęciem „Kukurydza po Gradobiciu” na AgroFoto rolnicy gwałtownie przeszli od współczucia do praktycznej oceny strat. Jeden z komentujących napisał:

„Kukurydza to jeszcze sobie poradzi, w najgorszym wypadku można zasiać ponownie i też jeszcze urośnie, ale dla zbóż i rzepaku to już chyba koniec”.

Tak wygląda kukurydza po gradobiciu. Sama utrata liści nie zawsze oznacza koniec plantacji, ale trzeba sprawdzić łodygę i stożek wzrostu.

fot. AgroFoto.pl / michal822

Inny podsumował sprawę krótko: „Jeśli nie złamana łodyga, to odbije”.

To dobrze pokazuje różnicę między uprawami. W kukurydzy trzeba sprawdzić nie tylko poszarpane liście, ale przede wszystkim łodygę i stożek wzrostu. W zbożach i rzepaku uszkodzenia często szybciej przekładają się na plon.

Czasem nie ma na co czekać

W tej samej dyskusji pojawił się komentarz:

„Kumplowi dziś zniszczył grad i przesiewa”.

To pokazuje, iż po gradobiciu nie zawsze wystarczy czekać. Czasem skala uszkodzeń jest tak duża, iż rolnik podejmuje decyzję o przesiewie. Na początku czerwca przy kukurydzy taka decyzja jeszcze może mieć sens, ale z każdym kolejnym dniem ryzyko opóźnienia rośnie.

Jeden z komentujących zwrócił uwagę, iż po podobnym gradzie kukurydza odbiła, ale była „dużo późniejsza”. To ważne, bo regeneracja nie oznacza automatycznie braku strat. Roślina może przeżyć, ale opóźnić rozwój, gorzej wykorzystać sezon i dać słabszy plon.

Zboża i rzepak są w gorszym momencie sezonu

Kukurydza we wczesnej fazie ma większą szansę na regenerację, ale zboża i rzepak są w zupełnie innej sytuacji. W zbożach pod koniec maja liczy się liść flagowy, kłos i nalewanie ziarna.

Po gradzie pole może wyglądać różnie choćby w obrębie jednej plantacji. Dlatego szkód nie warto oceniać tylko z drogi.

fot. AgroFoto / jajonas

Z kolei w rzepaku problemem są uszkodzone łuszczyny i pędy. W warzywach, sadach i jagodnikach grad może obniżyć nie tylko plon, ale też jakość handlową.

Grad może otworzyć drogę chorobom

Grad uszkadza roślinę mechanicznie. To oznacza rany, przez które łatwiej mogą wchodzić patogeny. Po takim zdarzeniu trzeba obserwować plantację przez kolejne dni, szczególnie jeżeli po burzy utrzyma się wilgoć i ciepło.

Nie zawsze najlepszą reakcją jest natychmiastowy wjazd w pole. Mokra gleba, koleiny i dodatkowy stres dla roślin mogą pogorszyć sytuację. Decyzję o zabiegu trzeba oprzeć na stanie plantacji, fazie rozwojowej i warunkach do wykonania oprysku.

Czekać, ratować czy przesiewać?

Po gradobiciu rolnik ma zwykle trzy scenariusze. Pierwszy: rośliny wyglądają źle, ale mają szansę odbić — wtedy trzeba obserwować plantację przez kilka dni. Drugi: szkody są punktowe — wtedy liczy się, czy wpływają na ochronę, nawożenie albo sprzedaż. Trzeci: plantacja jest zniszczona na dużej powierzchni — wtedy trzeba gwałtownie zdecydować, czy zgłaszać szkodę, przesiewać, czy pogodzić się ze stratą.

Grad jest groźny właśnie dlatego, iż nie zostawia dużo czasu. Po burzy rolnik nie pyta już, czy padało. Pyta, ile plonu zostało na polu.

Czy kukurydza po gradzie odbije?

Kukurydza po gradzie może odbić, jeżeli łodyga i stożek wzrostu nie zostały trwale uszkodzone. Sama utrata części liści nie zawsze oznacza konieczność przesiewu. Plantację trzeba obejrzeć w kilku miejscach, zrobić zdjęcia i przez kilka dni obserwować regenerację.