Jak ustawić luzy zaworowe? Przykład silników Yanmar

Precyzyjna regulacja luzów zaworowych w silnikach Yanmar z rodziny 4TNE94–98 to nie kosmetyka, ale realny sposób na dłuższą żywotność, mniejsze spalanie i pewny rozruch. Producent podaje bardzo wąskie tolerancje – 0,15–0,25 mm na zimnym silniku – oraz konkretne procedury ustawiania GMP i kolejności cylindrów. Sprawdzamy, jak zrobić to poprawnie krok po kroku.

Skoro już sprawdziliśmy, jak zabrać się za regulację luzów zaworowych w silniku (koniecznie sprawdźcie to tutaj: Regulacja luzów zaworowych w silniku. Jak się za to zabrać?), czas na kilka przykładów. Świat silników maszyn jest ogromny i nie sposób opisać jest wszystkich konfiguracji i zaleceń, jednak przyjrzyjmy się paru z nich, aby nieco zaznajomić się z tym, jak proces sprawdzania i regulacji luzów może wyglądać w praktyce. Na pierwszy ogień idą silniki Yanmara z rodziny 4TNE94–98.

Co naprawdę oznacza luz 0,15–0,25 mm

W rozdziale pt. Inspekcja i Regulacja, firma Yanmar zaleca aby proces regulacji przeprowadzić na zimnym silniku, dla takiego silnika podane są również wartości luzu: od 0,15 do 0,25 mm i jest to wartość tzw. standardowa.

Lokalizacja znaków oraz skali, która ułatwia orientację co dzieje się z cylindrem i w jakim jest on położeniu – rycina z instrukcji napraw silnika Yanmar

Czasem można spotkać się z nieco większym zakresem podanym obok, tzw. naprawczym, czyli akceptowalnym, aczkolwiek już sugerującym zużycie. Oprócz tego producent podaje moment dokręcenia nakrętki kontrującej 14,7-19,6 Nm dla motoru rodziny 4TNE94-98. W tej jednostce na trzpieniu zaworu znajduje się szklanka, którą należy obejrzeć pod kątem prawidłowego osadzenia, tj powinna równo dolegać i nie być przechylona.

Regulacji dokonujemy w oparciu o dane producenta, w warunkach przez niego zalecanych – rycina z instrukcji napraw silnika Yanmar

GMP, znaki na kole i kolejność – bez tego nie ruszaj

Po zdjęciu pokrywy zaworowej, należy ustawić silnik tak, aby na pierwszym cylindrze znaleźć się w punkcie CTDC – (compression top dead center), co odpowiada w polskim skrótowi GMP (górne martwe położenie). Za kołem pasowym znajduje się podziałka, zaś na samym kole znaki, które ułatwiają ocenę pozycji, zaś pierwszy cylinder opisany jest jako ten naprzeciw chłodnicy (rozrządu), czyli po stronie koła zamachowego, a sekwencja zapłonu to 1-3-4-2-1 przy 180-stopniowym interwale.

Widok najprostszego z prostych wariantów – rycina z instrukcji napraw silnika Yanmar

W tej pozycji można sprawdzić luz zarówno na zaworze dolotowym jak i wylotowym. Japoński producent podpowiada, aby regularnie sprawdzać i notować wartości luzu na każdym zaworze, każdego cylindra w celu analizy zużycia.

Pośpiech nie jest wskazany

To bardzo słuszna i celna podpowiedź. Korzystając z płytek 0,2-0,3 mm sprawdzamy, która mieści się na styk. Płytka nie może być luźna, ale nie wbijamy jej na siłę. Ma wejść ciasno, ale suwliwie. W przypadku gdy stwierdzimy, iż luz jest zbyt duży, korzystając z płaskiego wkrętaka oraz klucza oczkowego luzujemy nakrętkę kontrującą i regulujemy luz poprzez śrubę pamiętając, iż wartości, w których się poruszamy to dziesiąte lub setne cześć milimetra, a zatem regulacja powinna być subtelna.

Na co należy zwrócić uwagę podczas regulacji rozrządu? Także na wszystkie elementy współpracujące, czy czasem nie są nadmiernie zużyte lub niewłaściwe umiejscowione – rycina z instrukcji napraw silnika Yanmar

Lepiej jest trzy razy zmierzyć wartość luzu i trzy razy doregulować niż przesadzić na starcie. Gdy czynności na cylindrze pierwszym zostaną zakończone, wykonujemy obrót wałem korbowym silnika o 180 stopni zgodnie z ruchem wskazówek zegara, znów ustawiając się na „0” na podziałce, tym razem przygotowując cylinder 3, następnie po kolejnym pół obrocie na cylinder 4 i na końcu na 2, tak jak sugeruje kolejność zapłonów.