Rosnące ceny nawozów sprawiają, iż rolnicy coraz uważniej podchodzą do ich aplikacji. choćby niewielki błąd w ustawieniu rozsiewacza może oznaczać straty rzędu kilkudziesięciu kilogramów nawozu na hektar. Tymczasem wykonanie tzw. próby kręconej zajmuje zwykle zaledwie kilkanaście minut i pozwala bardzo dokładnie ustawić dawkę wysiewu. Sprawdzamy, jak prawidłowo wykonać tę czynność i dlaczego nie warto polegać wyłącznie na tabelach producenta.

Dlaczego tabele wysiewu mogą wprowadzać w błąd

Wielu rolników ustawia rozsiewacz nawozów wyłącznie na podstawie tabel wysiewu dostarczanych przez producenta maszyny lub dostępnych w Internecie. Problem polega jednak na tym, iż dane w takich tabelach mają charakter orientacyjny.

Kluczowym parametrem jest bowiem masa jednego litra nawozu, która w praktyce może się różnić w zależności od partii produktu. Dla przykładu w tabelach wysiewu jednego z rozsiewaczy masa litra puławskiej saletry amonowej została określona na poziomie 1,02 kg. Tymczasem po zważeniu próbki z konkretnej partii nawozu wartość ta wyniosła aż 1,086 kg.

Na pierwszy rzut oka różnica 66 gramów może wydawać się niewielka. W praktyce jednak przekłada się ona na znaczące odchylenie dawki. Przy założeniu wysiewu 250 kg/ha oznacza to choćby około 35 kg nawozu mniej na hektar, niż planowaliśmy.

Pierwszy krok – zważenie litra nawozu

Dlatego przed rozpoczęciem nawożenia warto wykonać bardzo prostą czynność – zważyć jeden litr nawozu z partii, którą mamy w gospodarstwie.

Pozwala to ustalić rzeczywistą gęstość nawozu i odpowiednio skorygować ustawienia rozsiewacza. To drobny szczegół, który może znacząco poprawić dokładność aplikacji i ograniczyć straty.

Jak wykonać próbę kręconą rozsiewacza

Sama próba kręcona jest bardzo prosta i w przypadku większości nowoczesnych rozsiewaczy zajmuje zaledwie 15–20 minut.

Najpierw należy ustawić na skali rozsiewacza planowaną dawkę nawozu zgodnie z tabelą producenta, uwzględniając prędkość roboczą. Następnie z jednej strony rozsiewacza demontuje się tarczę wysiewającą, a w jej miejsce montuje specjalny lejek, który kieruje nawóz do podstawionego pojemnika.

Po uruchomieniu mieszadła i otwarciu zasuwy nawóz powinien spadać do pojemnika przez dokładnie jedną minutę. Zebrany materiał należy następnie zważyć, a uzyskany wynik pomnożyć przez dwa, aby uzyskać ilość nawozu wysiewaną przez obie tarcze.

Jeżeli wynik różni się od planowanej dawki, trzeba skorygować ustawienie rozsiewacza i powtórzyć próbę.

Prosty wzór na kontrolę dawki nawozu

W sytuacji gdy nie dysponujemy tabelą wysiewu, można skorzystać z prostego wzoru pozwalającego określić ilość nawozu, która powinna opuścić rozsiewacz w ciągu jednej minuty.

Należy pomnożyć:

• prędkość roboczą (km/h),

• szerokość roboczą (m),

• planowaną dawkę nawozu (kg/ha),

a następnie wynik podzielić przez 600.

Otrzymana wartość określa ilość nawozu, która powinna w ciągu jednej minuty trafić na obie tarcze rozsiewacza.

Aplikacje producentów ułatwiają ustawienie rozsiewacza

Jeśli w gospodarstwie nie zachowały się papierowe tabele wysiewu, ich odnalezienie nie powinno być dziś problemem. Większość producentów maszyn rolniczych udostępnia specjalne aplikacje mobilne z ustawieniami rozsiewaczy.

Często obejmują one choćby kilkunastoletnie modele maszyn i pozwalają gwałtownie dobrać odpowiednie parametry dla konkretnego nawozu.