Koniec „szarej strefy” w pszczelarstwie. Od marca każda pasieka pod lupą weterynarii

Zmiany w prawie, które właśnie nabierają realnych kształtów, obejmą wszystkich pszczelarzy – bez wyjątku. Nie tylko tych prowadzących sprzedaż miodu, ale również hobbystów, działkowców i właścicieli jednego ula w ogrodzie. Projekt rozporządzenia opublikowany w Rządowym Centrum Legislacyjnym jednoznacznie kończy wieloletnie spory interpretacyjne i wprowadza jasne zasady: każda pasieka musi być zarejestrowana.

Koniec „szarej strefy” w pszczelarstwie. Od marca każda pasieka pod lupą weterynarii

Rejestracja pasieki już dziś jest obowiązkowa

Obecnie w Polsce obowiązuje wymóg zgłoszenia pasieki do Powiatowego Lekarza Weterynarii. Dotyczy on samego faktu utrzymywania pszczół, nie liczby uli ani skali działalności. Po zgłoszeniu pasieka otrzymuje numer identyfikacyjny i zostaje objęta nadzorem weterynaryjnym.

Zgłoszenia należy dokonać:

• co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem utrzymywania pszczół,
• albo niezwłocznie, jeżeli pasieka już istnieje, a nie została zgłoszona.

Celem tego systemu jest monitorowanie chorób pszczół, w szczególności zgnilca amerykańskiego, oraz umożliwienie szybkiej reakcji służb weterynaryjnych, aby chronić pasieki w całej okolicy.

Mit pasieki „na własne potrzeby”

Przez lata w środowisku pszczelarskim funkcjonowało przekonanie, iż pasieki hobbystyczne nie podlegają żadnym obowiązkom rejestracyjnym, jeżeli miód nie trafia na rynek. Wynikało to z dawnych interpretacji przepisów, które koncentrowały się głównie na sprzedaży produktów pochodzenia zwierzęcego.

Ten sposób myślenia jest dziś nieaktualny. Wraz z wejściem w życie unijnego Prawa o zdrowiu zwierząt, pszczoły zostały formalnie uznane za zwierzęta gospodarskie, niezależnie od celu ich utrzymywania.

Nowe rozporządzenie: zero wyjątków, zero wątpliwości

Projekt rozporządzenia, który pojawił się w RCL, jednoznacznie wdraża przepisy rozporządzenia UE 2016/429 oraz aktów wykonawczych Komisji Europejskiej. Nowe prawo ma wprost obligować każdego, kto utrzymuje pszczoły, do spełnienia określonych obowiązków.

Każdy pszczelarz będzie musiał:

• zarejestrować miejsce utrzymywania pszczół (pasiekę),
• przekazać dane do Powiatowego Lekarza Weterynarii,
• aktualizować dane w razie zmian,
• zgłaszać wszystkie lokalizacje, w których utrzymywane są pszczoły,
• bez względu na liczbę uli,
• bez względu na cel – hobby czy sprzedaż,
• nawet jeżeli jest to jeden ul na działce, balkonie czy w ogrodzie.

To oznacza formalny koniec wszelkich interpretacyjnych luk.

Kogo obejmą zmiany?

Nowe przepisy obejmą w praktyce:

• pszczelarzy miejskich,
• działkowców,
• właścicieli 1–2 uli przy domu,
• hobbystów nieprowadzących sprzedaży,
• wszystkich, którzy dotąd nie rejestrowali pasiek.

Dla wielu osób będzie to pierwszy kontakt z systemem weterynaryjnej ewidencji, ale ustawodawca uspokaja: nie jest to nowy system kontroli.

Rejestracja bez opłat i bez dodatkowych kontroli

Warto jasno podkreślić: nowe przepisy nie wprowadzają opłat, nie nakładają nowych wymagań technicznych, nie oznaczają automatycznych kontroli ani obowiązku zatwierdzania pasieki jako zakładu.

To wyłącznie obowiązek ewidencyjny, który ma poprawić bezpieczeństwo epizootyczne, ułatwić zwalczanie chorób i chronić całe środowisko pszczelarskie.

Wejście w życie już w marcu 2026 roku

Zgodnie z projektem, rozporządzenie ma wejść w życie w marcu 2026 r.. Dla pszczelarzy to ostatni moment, by:

• sprawdzić, czy pasieka jest zgłoszona,
• uzupełnić lub zaktualizować dane,
• uporządkować formalności przed nowym sezonem.

Jedno jest pewne: era „niezarejestrowanych uli” dobiega końca, a pszczelarstwo – choćby to hobbystyczne – wchodzi w nowy, bardziej sformalizowany etap.