1 godzina temu
Właściciele domów, które nie są podłączone do kanalizacji, muszą liczyć się z regularnymi kontrolami. Gminy sprawdzają nie tylko to, czy właściciel szamba lub przydomowej oczyszczalni ma podpisaną umowę na odbiór nieczystości. najważniejsze są również rachunki i faktury potwierdzające, iż ścieki rzeczywiście były odbierane. Kontrole prowadzone są według harmonogramów ustalanych przez poszczególne samorządy.
Kontrole szamb 2026. Gminy sprawdzają umowy, rachunki i częstotliwość wywozuNie jest to jednorazowa akcja ani inicjatywa kilku gmin. Obowiązek kontroli wynika z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Właściciele nieruchomości wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe lub przydomowe oczyszczalnie powinni być kontrolowani co najmniej raz na dwa lata.
Masz szambo? Przygotuj nie tylko umowę
Najważniejszym dokumentem jest umowa zawarta z przedsiębiorcą uprawnionym do opróżniania zbiorników bezodpływowych albo osadników w przydomowych oczyszczalniach i transportowania nieczystości ciekłych.
Podpisana umowa nie zamyka jednak sprawy.
Samorząd może zażądać również dowodów potwierdzających faktyczne wykonywanie usługi. Chodzi przede wszystkim o rachunki, faktury i inne dokumenty potwierdzające opłaty za wywóz. Łódź wprost informuje, iż podczas prowadzonych kontroli sprawdzane są zarówno umowy, jak i dowody uiszczania opłat za te usługi.
W praktyce urząd chce więc ustalić nie tylko, czy właściciel formalnie zawarł umowę z firmą asenizacyjną, ale również, czy nieczystości faktycznie trafiają do legalnego systemu odbioru.
Rachunki pokażą, jak często opróżniane jest szambo
Dokumentacja pozwala urzędnikom ocenić częstotliwość odbioru ścieków. To szczególnie istotne, ponieważ sam fakt posiadania wieloletniej umowy nie świadczy jeszcze o tym, iż zbiornik jest prawidłowo eksploatowany.
Samorządy przypominają, iż posiadane dokumenty powinny potwierdzać regularność opróżniania zbiornika. Kontrolowana może być także dokumentacja z dłuższego okresu, a lokalne regulaminy mogą precyzować minimalną częstotliwość wywozu.
Dlatego właściciel nieruchomości powinien przechowywać rachunki i faktury, zamiast pozbywać się ich po wykonaniu usługi.
Kontrola szamba nie jest dobrowolna
Gminy otrzymały obowiązek systematycznego sprawdzania nieruchomości wyposażonych w szamba i przydomowe oczyszczalnie. Obowiązujące przepisy przewidują kontrolę co najmniej raz na dwa lata.
W 2026 roku kolejne samorządy publikują własne plany takich działań. Przykładem jest Mirosławiec, gdzie na podstawie zarządzenia burmistrza przyjęto plan kontroli realizacji obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Oznacza to, iż nie istnieje jeden ogólnopolski dzień, do którego wszyscy właściciele szamb muszą przynieść dokumenty do urzędu. Terminy i sposób przeprowadzenia kontroli zależą od harmonogramu konkretnej gminy.
Urząd może zainteresować się podejrzanie małą ilością ścieków
Kontrola ma zweryfikować rzeczywisty sposób pozbywania się nieczystości. Właściciel nie powinien zatem zakładać, iż jedna faktura wystarczy niezależnie od wielkości zbiornika i sposobu użytkowania domu.
Jeżeli dokumentacja wskazuje na bardzo rzadki odbiór ścieków, może pojawić się pytanie, co dzieje się z pozostałą częścią nieczystości powstających na nieruchomości.
Przepisy zabraniają pozbywania się nieczystości ciekłych w sposób nielegalny. Samorządy przypominają m.in., iż nie mogą być one wypompowywane do gruntu, rowów, cieków, zbiorników wodnych czy kanalizacji deszczowej.
Przydomowa oczyszczalnia też podlega kontroli
Obowiązek nie dotyczy wyłącznie tradycyjnych szamb. Kontrolowani są również właściciele nieruchomości posiadających przydomowe oczyszczalnie ścieków.
W takim przypadku urząd może sprawdzić sposób pozbywania się osadów powstających w instalacji oraz dokumenty potwierdzające ich odbiór przez uprawniony podmiot. Także te nieruchomości są objęte ustawowym systemem okresowych kontroli.
Trzeba przy tym zwracać uwagę na lokalny regulamin utrzymania czystości i porządku. Szczegółowe wymagania dotyczące częstotliwości opróżniania szamba czy usuwania osadu mogą różnić się między gminami. Przykładowo niektóre samorządy określają osobne minimalne terminy dla zbiorników bezodpływowych oraz przydomowych oczyszczalni.
Brak dokumentów może oznaczać problemy
Lekceważenie wezwania z urzędu nie jest dobrym rozwiązaniem. Gmina Krasnopol przypomina, iż kontrole dotyczą obowiązku prawidłowego pozbywania się nieczystości, a z przeprowadzonych czynności sporządzany jest protokół. Samorząd wskazuje również na konsekwencje niewykonywania obowiązków wynikających z przepisów.
Dlatego właściciel domu korzystający z szamba lub własnej oczyszczalni powinien mieć przygotowane przede wszystkim:
- aktualną umowę z uprawnionym przedsiębiorcą,
- rachunki lub faktury za wykonane usługi,
- dokumenty pozwalające potwierdzić regularność odbioru nieczystości lub osadów,
- ewentualne dodatkowe dokumenty wskazane w zawiadomieniu przesłanym przez gminę.
Gminy będą wracały do kontroli
Najważniejsza informacja dla właścicieli nieruchomości jest taka, iż kontrole szamb i przydomowych oczyszczalni nie kończą się po jednej wizycie urzędnika. System został skonstruowany jako cykliczny, a gminy mają ponawiać weryfikację co najmniej raz na dwa lata.
Dlatego rachunki za wywóz nieczystości warto archiwizować na bieżąco. Przy kolejnej kontroli mogą być równie ważne jak sama umowa z firmą asenizacyjną.
