2 godzin temu
Parlament Europejski zatwierdził nowe przepisy mające wzmocnić pozycję kontraktową rolników i pomóc ustabilizować ich dochody. Nowe regulacje dotyczą także nazw kojarzonych z mięsem.
Nowe przepisy mają pomóc w tym, by ostateczne ceny produktów spożywczych lepiej odzwierciedlały rzeczywiste koszty produkcji i bezpośrednio wpływały na dochody rolników. Państwa UE będą musiały opracować i opublikować w internecie wskaźniki referencyjne wykorzystywanych w umowach handlowych.
Rozporządzenie wzmacnia też rolę organizacji producenckich w organizacji rynku i negocjacjach zbiorowych. Umożliwi im bezpośrednie negocjowanie z nabywcami i wprowadzi zasady uniemożliwiające kupującym obchodzenie organizacji producenckich poprzez kontaktowanie się z poszczególnymi producentami.
Parlament Europejski przegłosował nowe regulacje zdecydowaną większością, bo za rozporządzeniem zagłosowało aż 560 europosłów. Tylko 75 osób było przeciw, a 25 wstrzymało się od głosu.
– Dzisiejsze głosowanie przynosi naszym rolnikom duże zwycięstwo poprzez wzmocnienie ich pozycji rynkowej, ochrony prawnej i dziedzictwa kulturowego – stwierdziła sprawozdawczyni, europosłanka francuskich Republikanów (Europejska Partia Ludowa) Céline Imart.
Według niej nowe wyłączenie spod przepisów antymonopolowych „pozwoli organizacjom producentów swobodnie się organizować i uzyskiwać znaczącą siłę rynkową”.
Co się zmieni?
Nowe przepisy wyjaśniają, kiedy można używać określeń „uczciwy” i „sprawiedliwy” wobec produktów rolnych. Takie oznaczenia będą dozwolone na przykład wtedy, gdy produkt wspiera rozwój społeczności wiejskich lub działalność organizacji rolników.
Rozporządzenie wprowadza również definicję mięsa jako „jadalnych części zwierząt” i zawiera wykaz określeń zastrzeżonych wyłącznie dla produktów mięsnych. Odtąd nie będzie można stosować do produktów niezawierających mięsa, takich jak produkty hodowane laboratoryjnie lub wytwarzane z komórek.
Są to między innymi: wołowina, cielęcina, wieprzowina, drób, kurczak, indyk, kaczka, gęś, jagnięcina, baranina, koźlina, udziec, polędwica, rostbef, antrykot, schab, stek, żeberka, łopatka, golonka, kotlet, skrzydełko, pierś, wątroba, udo, mostek, ribeye, T-bone (chodzi o stek z kością w kształcie litery T) i boczek.
Celem tych przepisów jest zwiększenie przejrzystości na rynku wewnętrznym oraz umożliwienie konsumentom podejmowania świadomych decyzji zakupowych, wyjaśnia Parlament Europejski w wydanym oświadczeniu.
Imart określiła porozumienie w sprawie nazewnictwa jako „niewątpliwy sukces tradycyjnej produkcji zwierzęcej”.
– Określenia takie jak „stek” czy „wątroba” będą teraz zastrzeżone wyłącznie dla produktów pochodzenia zwierzęcego, co ma zapobiegać nieuczciwej konkurencji i chronić unikalne rolnicze know-how – wskazała.
– To zdecydowany krok na rzecz ochrony naszego dziedzictwa rolnego i żywnościowego – oceniła Francuzka.
Przepisy wprowadzają również nowe środki wspierające dochody producentów mleka w obliczu trudnej sytuacji w sektorze. Obejmują one obowiązkowe umowy pisemne, z możliwością odstąpienia od stosowania wskaźników cenowych oraz z klauzulami umożliwiającymi ich rewizję.
– Umowy zagwarantują rolnikom sprawiedliwe miejsce w łańcuchu dostaw, a obowiązkowy mechanizm mediacyjny będzie chronił ich dochody w przypadku sporów z nabywcami – wskazała Imart.
Zanim nowe przepisy wejdą w życie, musi je jeszcze zatwierdzić w głosowaniu Rada UE, czyli państwa członkowskie.
Wzmocnienie pozycji rolników
Komisja Europejska przedstawiła w grudniu 2024 r. propozycję zmiany części przepisów dotyczących wspólnej organizacji rynków produktów rolnych (WOR), aby wzmocnić pozycję rolników w łańcuchu dostaw żywności.
Propozycja ta była według KE „odpowiedzią na trudności i wyzwania, z jakimi w ostatnich latach mierzyli się rolnicy w UE”, a tak naprawdę także w dużej mierze reakcją na masowe protesty rolników w państwach UE.
Jak wyjaśnia Komisja, celem była poprawa obowiązujących przepisów dotyczących umów zawieranych przez rolników, wzmocnienie pozycji organizacji producenckich, uproszczenie zasad ich uznawania i wprowadzenie zachęt do dobrowolnych działań rzecz zrównoważonego rozwoju społecznego, które mają przynosić korzyści rolnikom.
Projekt jest powiązany z nowym rozporządzeniem dotyczącym współpracy między państwami przy zwalczaniu nieuczciwych praktyk handlowych.
