Lato jeszcze nie powiedziało ostatniego słowa. Wiemy, co wydarzy się do końca wakacji

Po gwałtownych zmianach pogody na początku wakacji lato może wejść w znacznie bardziej stabilną, ale jednocześnie niebezpieczną fazę. Najnowsze prognozy wskazują na rosnącą przewagę słonecznych i bardzo ciepłych dni. Szczególnie niepokojąco wygląda sierpień, który może przynieść długie okresy bez opadów, temperatury przekraczające 30°C oraz szybkie pogłębianie się suszy.

Lato jeszcze nie powiedziało ostatniego słowa. Wiemy, co wydarzy się do końca wakacji

Dla rolnictwa oznacza to wzrost niedoboru wody w glebie, pogarszające się warunki dla upraw jarych, kukurydzy i użytków zielonych oraz coraz większe zagrożenie pożarowe podczas żniw.

Najpierw deszcz i burze, później wyraźne ocieplenie

Najbliższe dni nie przyniosą jeszcze pełnej stabilizacji. Pogoda przez cały czas będzie zmienna, a pierwsza połowa tygodnia zapowiada się jako bardziej deszczowa i burzowa.

Najwięcej opadów prognozowanych jest na wschodzie i południu kraju. Lokalnie mogą pojawiać się burze, którym będą towarzyszyć intensywniejsze opady oraz silniejsze porywy wiatru.

Temperatura będzie stopniowo rosnąć, ale początkowo nie powinna osiągać poziomu upału. Wyraźniejsza zmiana prognozowana jest od czwartku. Wtedy nad Polską może rozbudować się bardziej stabilny układ wyżowy, który ograniczy opady i zwiększy liczbę godzin ze słońcem.

Na zachodzie i w centrum kraju temperatura może ponownie przekroczyć 30°C.

Druga połowa lipca cieplejsza niż początek miesiąca

Lipiec najprawdopodobniej zakończy się temperaturą powyżej normy wieloletniej, choć odchylenia nie powinny być wyjątkowo wysokie. Na północy średnia temperatura może przekroczyć normę o około 1°C, natomiast na południu o około 2°C.

Znacznie ważniejsza będzie jednak zmiana charakteru pogody. W drugiej połowie miesiąca ma przybywać dni z temperaturą wynoszącą co najmniej 25°C. Okresowo możliwe są również upały.

Nie są w tej chwili prognozowane tak długie i intensywne fale gorąca jak te, które wystąpiły pod koniec czerwca. Mimo to krótsze epizody z temperaturą powyżej 30°C mogą powtarzać się kilkukrotnie.

Chłodniej pozostanie nad morzem i na północy Polski, gdzie wartości na termometrach częściej będą wynosić od 20 do 23°C. Również tam będzie jednak wyraźnie cieplej niż w czasie ostatnich ochłodzeń.

Opady mogą być bardzo nierównomierne

Lipiec ma przynieść sumy opadów zbliżone do normy lub nieco niższe. Nie oznacza to jednak, iż deszczu wystarczy dla upraw.

W okresie letnim duża część opadów ma charakter burzowy. Deszcz może być intensywny, ale krótkotrwały i występować jedynie lokalnie. W jednej gminie może spaść kilkadziesiąt milimetrów wody, podczas gdy kilka kilometrów dalej pola pozostaną suche.

Dla rolników liczy się nie tylko suma opadów, ale również ich regularność i tempo wsiąkania wody w glebę. Gwałtowne ulewy często prowadzą do spływu powierzchniowego, erozji oraz podtopień, ale nie poprawiają trwale bilansu wodnego.

Sierpień może być wyjątkowo gorący

Znacznie bardziej niepokojąco wyglądają prognozy na sierpień. Według obecnych wyliczeń miesiąc ten może być bardzo ciepły w całej Europie, również w Polsce.

Średnia temperatura w kraju może być wyższa od normy o 1,5-2°C. Na południu odchylenie może sięgać choćby 2-3°C.

Jeżeli prognozy się potwierdzą, sierpień przyniesie wiele dni z temperaturą od 25 do 30°C. Okresami termometry mogą wskazywać wartości jeszcze wyższe.

Największe anomalie temperatury spodziewane są także w zachodniej i południowej Europie. Utrzymujące się tam gorące masy powietrza mogą okresowo napływać nad Polskę, powodując kolejne fale upałów.

Wyże zablokują deszcz?

Największym problemem może być nie sama wysoka temperatura, ale jej połączenie z długotrwałym brakiem opadów.

Prognozy wskazują na częstą obecność układów wysokiego ciśnienia. Wyże zwykle przynoszą dużo słońca, niewielkie zachmurzenie i słaby wiatr, ale jednocześnie blokują przechodzenie frontów atmosferycznych.

W takim układzie opady będą pojawiały się rzadko. o ile wystąpią, najczęściej będą związane z lokalnymi i gwałtownymi burzami.

Niedobór deszczu może objąć praktycznie cały kraj, bez wyraźnego podziału na regiony bardziej i mniej wilgotne.

Najbardziej zagrożone kukurydza, użytki zielone i późne uprawy

Długotrwałe okresy wysokiej temperatury i braku opadów szczególnie mocno uderzają w rośliny znajdujące się w fazie intensywnego wzrostu lub wypełniania ziarna.

W drugiej połowie lata niedobór wody może wpłynąć przede wszystkim na:

• kukurydzę,
• buraki cukrowe,
• ziemniaki,
• warzywa polowe,
• użytki zielone,
• uprawy sadownicze.

Wysoka temperatura zwiększa parowanie z gleby i transpirację roślin. choćby po wcześniejszych opadach zapasy wody mogą zostać gwałtownie wyczerpane.

Na lekkich glebach pierwsze objawy niedoboru wilgoci mogą pojawić się już po kilku dniach gorącej i wietrznej pogody. Na cięższych stanowiskach proces ten przebiega wolniej, ale przy dłuższej blokadzie wyżowej również tam może dojść do poważnego przesuszenia.

Wzrośnie zagrożenie pożarowe podczas żniw

Sucha i gorąca pogoda oznacza również zwiększone ryzyko pożarów. Wysuszona słoma, ścierniska i pobocza mogą zapalić się od nagrzanych elementów maszyn, uszkodzonej instalacji elektrycznej, iskry z układu wydechowego lub niedopałka papierosa.

W czasie żniw zagrożenie będzie szczególnie wysokie, o ile temperatury przekroczą 30°C, a wilgotność powietrza pozostanie niska.

Rolnicy powinni regularnie usuwać kurz i resztki roślinne z kombajnów, kontrolować stan łożysk oraz instalacji elektrycznej, a także posiadać sprawne gaśnice i dostęp do dodatkowego źródła wody.

Prognozy długoterminowe mogą się jeszcze zmienić

Prognozy obejmujące kilka tygodni nie wskazują dokładnej pogody dla konkretnego dnia. Pokazują przede wszystkim najbardziej prawdopodobny trend dotyczący temperatury, opadów i dominujących układów barycznych.

Układ pogody w sierpniu może więc jeszcze ulec korekcie. w tej chwili większość wyliczeń wskazuje jednak na przewagę wysokich temperatur i niedoboru opadów.

Po zmiennym początku lata Polska może wejść w okres długotrwałej pogody wyżowej. Dla turystów oznacza to więcej słońca, ale dla rolnictwa – rosnące ryzyko suszy, spadku plonów i pożarów na polach.