Licencje przewoźników kolejowych w 2025 r. – stabilizacja rynku i dominacja przewozów towarowych

Zdjęcie: Fot. UTK

W 2025 r. do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK) wpłynęło 10 wniosków od nowych podmiotów o udzielenie licencji przewoźnika kolejowego. To wynik zbliżony do roku poprzedniego – w 2024 r. złożono 11 wniosków – i potwierdzający stabilizację liczby nowych wejść na rynek kolejowy. Na koniec 2025 r. licencję posiadało 147 przewoźników, czyli o 2 więcej niż rok wcześniej.

Fot. UTK

Struktura wniosków w 2025 r.

Zdecydowana większość przedsiębiorców ubiegała się o licencję na przewozy kolejowe rzeczy wraz ze świadczeniem usług trakcyjnych – takich wniosków było 9. Jeden przedsiębiorca wnioskował wyłącznie o licencję na kolejowy przewóz rzeczy. Nie odnotowano natomiast wniosków dotyczących wyłącznie przewozów pasażerskich ani usług trakcyjnych jako jedynego zakresu działalności.

Rodzaj licencji a liczba wniosków:

• przewozy kolejowe rzeczy – 1
• przewozy kolejowe osób – 0
• świadczenie usług trakcyjnych – 0
• przewozy kolejowe rzeczy oraz świadczenie usług trakcyjnych – 9
• przewozy kolejowe rzeczy i osób oraz świadczenie usług trakcyjnych – 0

Decyzje Prezesa UTK

W minionym roku Prezes UTK:

• udzielił licencji 6 nowym podmiotom,
• zawiesił 6 licencji,
• odwiesił 2 licencje,
• cofnął 2 licencje,
• wygasił 1 licencję,
• a w 2025 r. wydał także 1 decyzję przywracającą wygaszoną licencję.

Trendy wieloletnie

Liczba 10 wniosków w 2025 r. wpisuje się w długofalowy trend obserwowany przed 2023 r., gdy do Prezesa UTK wpływało średnio około 10 wniosków rocznie (2020 r. – 11, 2021 r. – 9, 2022 r. – 10). Wyraźnym odstępstwem był rok 2023, w którym złożono aż 31 wniosków.

Liczba aktywnych przewoźników

Na koniec 2025 r. aktywną licencję posiadało 147 przewoźników kolejowych, w tym:

• 18 z wiodącą licencją na przewóz osób,
• 129 z wiodącą licencją na przewóz rzeczy.

Dla porównania, na koniec 2024 r. było to 145 przewoźników (19 pasażerskich i 126 towarowych), co wskazuje na dalsze umacnianie się segmentu przewozów towarowych.

Jak uzyskać licencję przewoźnika kolejowego

Zgodnie z art. 46 ustawy o transporcie kolejowym, przedsiębiorca ubiegający się o licencję musi spełnić wymagania w czterech obszarach:

1. dobra reputacja,
2. wiarygodność finansowa,
3. kwalifikacje zawodowe,
4. zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności cywilnej.

Szczegółowe informacje dostępne są na stronie internetowej UTK.

Obowiązki licencjonowanych przewoźników

Jeżeli przewoźnik nie prowadzi licencjonowanej działalności przez 6 miesięcy lub nie rozpocznie jej w ciągu 6 miesięcy od uzyskania licencji, Prezes UTK może zdecydować o ponownym przedłożeniu licencji do zatwierdzenia albo o jej zawieszeniu (art. 48 ust. 4 ustawy).

Licencjonowani przewoźnicy są również zobowiązani do regularnego składania sprawozdań okresowych (miesięcznych, kwartalnych i rocznych) dotyczących prowadzonej działalności. Dodatkowo Prezes UTK przeprowadza kontrole nie rzadziej niż raz na 5 lat, a także doraźnie – w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do spełniania warunków licencji lub wymagań ustawowych.