Miliony kurczaków padło z gorąca. Fermy nie wytrzymały fali upałów

Czerwcowa fala upałów uderzyła we francuską produkcję drobiu z niespotykaną dotąd siłą. Według szacunków przedstawicieli branży przegrzanie mogło doprowadzić do śmierci od 2,5 do 3 mln ptaków. Największe straty odnotowano w stadach kurcząt rzeźnych.

Miliony kurczaków padło z gorąca. Fermy nie wytrzymały fali upałów. Fot. poglądowe

W wielu gospodarstwach śmiertelność wzrosła gwałtownie w ciągu zaledwie kilku godzin. Systemy wentylacyjne i chłodzące nie były w stanie obniżyć temperatury wewnątrz budynków, gdy nad krajem utrzymywało się ekstremalnie gorące powietrze.

Kryzys pokazał, iż infrastruktura stosowana dotychczas na fermach może nie być przygotowana na coraz częstsze i intensywniejsze fale upałów.

W halach zrobiło się niebezpiecznie gorąco

Drób jest szczególnie podatny na stres cieplny. Ptaki nie mają gruczołów potowych, dlatego nadmiar ciepła usuwają przede wszystkim przez przyspieszony oddech. Gdy temperatura i wilgotność w budynku są zbyt wysokie, mechanizm ten przestaje być wystarczający.

Problem pogłębia duża obsada zwierząt. Tysiące ptaków przebywających w jednym obiekcie wytwarzają znaczne ilości ciepła, a pod koniec cyklu produkcyjnego kurczęta mają dużą masę ciała i jeszcze gorzej znoszą wysoką temperaturę.

W czasie czerwcowych upałów część systemów wentylacyjnych osiągnęła granice wydajności. choćby stała praca wentylatorów nie zapewniała odpowiedniego ruchu powietrza i schłodzenia ptaków.

W rezultacie w niektórych obiektach temperatura wzrosła do poziomu zagrażającego życiu całych stad.

Tysiące martwych ptaków w jednym gospodarstwie

Szczególnie dramatyczne informacje napływały z Normandii. Jeden z hodowców przekazał francuskim mediom, iż 22 czerwca w ciągu jednego dnia stracił około 8,8 tys. kurcząt, czyli niemal połowę posiadanego stada.

W innych regionach straty były mniejsze liczbowo, ale wielokrotnie przekraczały normalny poziom śmiertelności.

Hodowca prowadzący fermę w miejscowości Saint-André-Goule-d’Oie w regionie Pays de la Loire informował o około 700 padłych ptakach w ciągu kilku dni. W zwykłych warunkach w jego gospodarstwie padała jedna lub dwie sztuki dziennie.

Część kurcząt znajdowała się już w końcowej fazie tuczu. Oznacza to, iż gospodarstwa poniosły nie tylko koszt zakupu piskląt, energii i pracy, ale także niemal całego zużytego wcześniej żywienia.

System odbioru padłych zwierząt został przeciążony

Tak wysoka śmiertelność wywołała problem wykraczający poza same fermy. Przedsiębiorstwa odpowiedzialne za odbiór i utylizację padłych zwierząt nie były przygotowane na jednoczesne zgłoszenia z dużej liczby gospodarstw.

W części regionów czas oczekiwania na odbiór martwych ptaków znacząco się wydłużył. Przy wysokiej temperaturze zwłoki gwałtownie ulegają rozkładowi, dlatego ich długotrwałe pozostawienie w gospodarstwie stwarza dodatkowe ryzyko sanitarne i środowiskowe.

Rolnicy musieli więc zmierzyć się jednocześnie z utratą produkcji, koniecznością zabezpieczenia tysięcy padłych zwierząt oraz problemami z ich szybkim przekazaniem do zakładów utylizacyjnych.

Wentylatory już nie wystarczają

Nowoczesne fermy drobiu są wyposażone w systemy wymiany powietrza, a część również w instalacje chłodzenia ewaporacyjnego lub zamgławiania. Ich wydajność jest jednak projektowana dla określonych zakresów temperatury, obsady i wilgotności.

Gdy temperatura zewnętrzna utrzymuje się przez wiele godzin na ekstremalnym poziomie, skuteczność takich urządzeń spada. Problem może być jeszcze większy podczas bezwietrznej pogody, wysokiej wilgotności lub przerw w dostawach energii.

Francuskie straty wskazują, iż samo zwiększenie liczby wentylatorów może nie wystarczyć. Konieczna może być przebudowa całych obiektów, poprawa izolacji dachów, zwiększenie awaryjnego zasilania i dostosowanie liczby zwierząt do możliwości systemu chłodzenia.

Modernizacja ferm będzie kosztowna

Dla producentów drobiu przystosowanie budynków do ekstremalnych temperatur oznacza kolejne inwestycje. Potrzebne mogą być wydajniejsze wentylatory, kurtyny chłodzące, automatyczne systemy alarmowe, agregaty prądotwórcze oraz czujniki kontrolujące warunki w różnych częściach hali.

Rozważane może być także zmniejszenie obsady w najgorętszych miesiącach i zmiana harmonogramu wstawiania piskląt. Takie rozwiązania poprawiają bezpieczeństwo ptaków, ale jednocześnie ograniczają wielkość produkcji i zwiększają koszt przypadający na kilogram mięsa.

Wysokie zużycie energii przez urządzenia chłodzące również może pogorszyć rentowność gospodarstw. Hodowcy będą więc oczekiwać nie tylko rekompensat za poniesione straty, ale także wsparcia inwestycji ograniczających ryzyko kolejnych masowych padnięć.

Upały uderzają także w produkcję mleka

Ekstremalna temperatura nie ogranicza swoich skutków do sektora drobiarskiego. Stres cieplny obniża również wydajność krów mlecznych, zmniejsza pobranie paszy oraz może pogarszać płodność i kondycję zwierząt.

Fala gorąca może więc jednocześnie ograniczać podaż drobiu, mleka i innych produktów pochodzenia zwierzęcego. o ile podobne zdarzenia będą występować częściej, przełożą się nie tylko na wyniki pojedynczych gospodarstw, ale również na pracę zakładów przetwórczych i stabilność dostaw żywności.

Ostrzeżenie dla całej europejskiej hodowli

Francuski kryzys jest ważnym sygnałem również dla producentów w innych państwach. Wiele budynków inwentarskich w Europie zostało zaprojektowanych na podstawie warunków pogodowych, które w tej chwili przestają być aktualne.

Fermy muszą być przygotowane nie tylko na przeciętne letnie temperatury, ale także na kilkudniowe okresy skrajnego gorąca. najważniejsze znaczenie mają sprawna wentylacja, zapasowe zasilanie, odpowiednia ilość wody oraz możliwość szybkiego zmniejszenia obsady lub wcześniejszego skierowania ptaków do uboju.

Padnięcie kilku milionów ptaków pokazuje, iż upał nie jest już wyłącznie sezonowym utrudnieniem. Dla intensywnej produkcji zwierzęcej staje się jednym z najpoważniejszych zagrożeń operacyjnych, finansowych i dobrostanowych.