Miliony strat i słaby popyt na nawozy. Grupa Azoty przed trudnym sezonem

Polscy rolnicy ograniczają zakupy nawozów, a producenci mierzą się z gwałtownym wzrostem kosztów produkcji. Najnowsze wyniki Grupy Azoty pokazują, jak trudna stała się sytuacja na krajowym rynku nawozowym. W III kwartale 2026 roku sprzedaż w segmencie agro spadła o 9 proc. w porównaniu z ubiegłym rokiem, a marża EBITDA wyniosła minus 7,9 proc. Koncern ostrzega, iż gospodarstwa wchodzą w kolejny sezon nawozowy z niewielkimi zapasami, podczas gdy ceny gazu, kluczowego surowca do produkcji nawozów, wzrosły niemal dwukrotnie.

Miliony strat i słaby popyt na nawozy. Grupa Azoty przed trudnym sezonem

Rolnicy nie kupują nawozów. Sektor agro pod coraz większą presją

Sytuacja na polskim rynku nawozów staje się coraz trudniejsza. Z jednej strony rolnicy zmagają się z niskimi cenami zbóż i innych produktów rolnych, z drugiej producenci nawozów ponoszą coraz wyższe koszty surowców i energii. W rezultacie zarówno gospodarstwa, jak i zakłady nawozowe ograniczają możliwości działania.

Skalę problemu pokazują opublikowane 5 listopada szacunkowe wyniki finansowe Grupy Azoty za III kwartał 2026 roku.

Segment agro zakończył ten okres z marżą EBITDA na poziomie minus 7,9 proc. Oznacza to, iż działalność nawozowa była nierentowna na poziomie tego wskaźnika.

Jednocześnie wolumen sprzedaży nawozów uległ zmniejszeniu o 9 proc. w porównaniu z III kwartałem 2025 roku. W stosunku do poprzedniego kwartału odnotowano wprawdzie wzrost o 4 proc., jednak nie zmienia to trudnej sytuacji całego sektora.

Główną przyczyną spadku sprzedaży jest ograniczona siła nabywcza gospodarstw. Rolnicy, którzy uzyskują relatywnie niskie ceny za swoje produkty, odkładają zakupy środków do produkcji na później.

Dla producentów nawozów oznacza to poważny problem: koszty produkcji rosną, ale możliwości podnoszenia cen gotowych produktów pozostają ograniczone.

Gaz niemal dwa razy droższy. Produkcja nawozów coraz bardziej kosztowna

Jednym z największych obciążeń dla Grupy Azoty pozostają ceny gazu ziemnego, który jest podstawowym surowcem wykorzystywanym do produkcji nawozów azotowych.

W III kwartale 2026 roku średnia cena gazu na europejskim rynku TTF wyniosła 63,4 euro/MWh. To aż o 95 proc. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.

Tak silny wzrost cen surowca bezpośrednio przekłada się na koszty działalności zakładów nawozowych.

Co istotne, w tym samym czasie światowe notowania mocznika wzrosły jedynie o 3 proc. Pokazuje to ogromną dysproporcję między wzrostem kosztów produkcji a zmianami cen nawozów na rynku.

Na sytuację surowcową wpłynęły przede wszystkim napięcia geopolityczne na Bliskim Wschodzie oraz ograniczenia transportowe w rejonie Cieśniny Ormuz.

– Choć wysokie ceny gazu znacząco zwiększają koszty naszej działalności, nie możemy w pełni przenosić tych obciążeń na ceny nawozów. Ograniczają to realia rynkowe i sytuacja ekonomiczna gospodarstw rolnych, które również zmagają się z niskimi cenami swoich produktów i rosnącą presją kosztową – wyjaśnia Piotr Szajczyk, wiceprezes zarządu Grupy Azoty odpowiedzialny za handel.

Niepokojący sygnał przed wiosną. Rolnicy mają kilka zakupionych nawozów

Szczególnie istotne są obserwacje Grupy Azoty dotyczące przygotowania gospodarstw do nadchodzącego sezonu nawozowego.

Z informacji koncernu wynika, iż rolnicy wchodzą w okres poprzedzający wiosenne nawożenie z relatywnie niewielką ilością wcześniej zakupionych nawozów.

Odkładanie zakupów może oznaczać kumulację zamówień w krótkim czasie, bezpośrednio przed rozpoczęciem prac polowych.

Taka sytuacja stawia dodatkowe wymagania przed producentami i dystrybutorami, którzy muszą zapewnić odpowiednią ilość nawozów w okresie największego zapotrzebowania.

– Z naszych obserwacji rynkowych wynika, iż przedsiębiorcy rolni przystępują do zbliżającego się sezonu nawozowego z relatywnie niskim poziomem dotychczas zrealizowanych zakupów nawozów. W tej sytuacji najważniejsze znaczenie ma zapewnienie odpowiedniej dostępności produktów i ciągłości dostaw na rynek krajowy – podkreśla Piotr Szajczyk.

Dla gospodarstw najważniejsze pozostaje więc nie tylko to, ile będą kosztowały nawozy, ale również czy będą dostępne wtedy, kiedy rozpocznie się sezon ich stosowania.

Grupa Azoty zmienia podejście do produkcji nawozów

Wysokie koszty gazu i ograniczony popyt zmuszają koncern do bardziej selektywnego planowania produkcji.

Grupa Azoty koncentruje się w tej chwili na tych nawozach, których wytwarzanie i sprzedaż mają najlepsze uzasadnienie ekonomiczne. Chodzi o ograniczenie strat i racjonalne wykorzystanie dostępnych mocy produkcyjnych.

Jednocześnie spółka podkreśla, iż priorytetem pozostaje utrzymanie zaopatrzenia krajowego rynku.

Nie jest to jednak proste zadanie. Instalacje chemiczne nie mogą być uruchamiane i zatrzymywane bez dodatkowych kosztów. Szczególnie zimą takie operacje wiążą się z trudnościami technologicznymi oraz dodatkowymi wydatkami.

– Zatrzymywanie i powtórne uruchamianie instalacji, szczególnie w okresie zimowym, wiąże się z dodatkowymi kosztami i wyzwaniami technologicznymi, które również muszą być brane pod uwagę w rachunku ekonomicznym – zaznacza wiceprezes Grupy Azoty.

Oznacza to, iż decyzje o wielkości produkcji będą zależały nie tylko od zapotrzebowania rolników, ale także od kosztów surowców i opłacalności pracy poszczególnych instalacji.

Grupa Azoty z ujemnym wynikiem EBITDA w III kwartale

Trudna sytuacja w sektorze nawozowym znalazła odzwierciedlenie w wynikach całej grupy kapitałowej.

W III kwartale 2026 roku Grupa Azoty osiągnęła:

• 3,227 mld zł skonsolidowanych przychodów ze sprzedaży,
• minus 25 mln zł wyniku EBITDA,
• minus 0,8 proc. marży EBITDA.

W porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku wynik EBITDA, po wyłączeniu wpływu zdarzeń jednorazowych związanych z projektem Polimery Police, był niższy o 100 mln zł.

Sytuacja poszczególnych segmentów była jednak zróżnicowana. Podczas gdy segment agro zanotował marżę EBITDA na poziomie minus 7,9 proc., segment chemiczny osiągnął dodatnią marżę wynoszącą 16,5 proc.

Znacznie gorzej wypadł segment tworzyw, gdzie marża EBITDA wyniosła minus 28,3 proc. Istotnym obciążeniem pozostaje brak pracy instalacji polipropylenu w GA Polyolefins.

Po dziewięciu miesiącach wyniki lepsze, ale problemy nie znikają

Mimo słabego III kwartału wyniki Grupy Azoty za pierwsze dziewięć miesięcy 2026 roku pozostają dodatnie na poziomie EBITDA.

Od stycznia do września koncern wypracował 10,3 mld zł przychodów oraz 586 mln zł EBITDA. Marża EBITDA wyniosła 5,7 proc., co oznacza poprawę o 2,6 punktu procentowego w stosunku do analogicznego okresu ubiegłego roku.

Po skorygowaniu wyników o wpływ GA Polyolefins EBITDA osiągnęła 697 mln zł.

Dane te pokazują, iż mimo poprawy wyników w ujęciu dziewięciomiesięcznym ostatni kwartał przyniósł wyraźne pogorszenie bieżącej rentowności.

Co oznacza sytuacja Grupy Azoty dla polskich rolników?

Najważniejszym wnioskiem z przedstawionych danych jest coraz większe napięcie między kosztami produkcji nawozów a możliwościami finansowymi gospodarstw rolnych.

Rolnicy nie są skłonni kupować dużych ilości nawozów przy obecnych relacjach cen środków produkcji do cen płodów rolnych. Producenci z kolei nie mogą swobodnie obniżać cen, ponieważ sami ponoszą wysokie koszty gazu i innych surowców.

Powstaje sytuacja, w której obie strony rynku znajdują się pod silną presją ekonomiczną.

W perspektywie nadchodzącej wiosny szczególnie istotne będą trzy kwestie: dalsze notowania gazu ziemnego, tempo zakupów nawozów przez gospodarstwa oraz zdolność krajowych producentów do utrzymania ciągłości dostaw.

Grupa Azoty deklaruje, iż dostępność nawozów na polskim rynku pozostaje jednym z jej priorytetów. Nie oznacza to jednak gwarancji stabilnych cen czy braku okresowych problemów z zaopatrzeniem.

Nadchodzący sezon nawozowy może więc okazać się sprawdzianem zarówno dla producentów, jak i rolników. Przy niewielkich dotychczasowych zakupach i wysokich kosztach produkcji najważniejsze będzie odpowiednio wczesne zaplanowanie zaopatrzenia gospodarstw.

Ostateczne wyniki finansowe Grupy Azoty za III kwartał 2026 roku mają zostać opublikowane 19 listopada 2026 roku.