Nowe obowiązki dla posiadaczy zwierząt. Rolnicy mają czas tylko do 18 czerwca

Rolnicy, hodowcy i przedsiębiorcy związani ze zwierzętami muszą pilnować ważnego terminu. Do 18 czerwca 2026 r. trzeba wywiązać się z nowych obowiązków dotyczących rejestracji zakładów albo uzupełnienia danych w rejestrze prowadzonym przez Powiatowego Lekarza Weterynarii. Przypomina o tym Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Nowe obowiązki dla posiadaczy zwierząt. Rolnicy mają czas tylko do 18 czerwca

Zmiany wynikają z ustawy dotyczącej zdrowia zwierząt, która weszła w życie 18 marca 2026 r. Od tego dnia liczony jest trzymiesięczny termin na uporządkowanie formalności. Dla wielu gospodarstw oznacza to konieczność kontaktu z Powiatowym Inspektoratem Weterynarii, a następnie aktualizacji danych w aplikacji IRZplus.

Kogo dotyczą nowe obowiązki?

Nowe przepisy obejmują szeroką grupę posiadaczy zwierząt. Chodzi przede wszystkim o rolników i hodowców utrzymujących zwierzęta podlegające rejestracji w systemie IRZplus, czyli m.in. bydło, owce, kozy, świnie, koniowate, jeleniowate, wielbłądowate oraz drób.

Obowiązek dotyczy również posiadaczy pszczół, przedsiębiorców prowadzących działalność związaną ze zwierzętami, a także osób utrzymujących zwierzęta na własne potrzeby. W praktyce oznacza to, iż nowe regulacje nie odnoszą się wyłącznie do dużych gospodarstw towarowych. Formalności mogą objąć także mniejszych posiadaczy zwierząt kopytnych, drobiu czy pasiek.

Z obowiązku wyłączeni są jedynie właściciele zwierząt domowych towarzyszących oraz zakłady lecznicze utrzymujące zwierzęta.

Do 18 czerwca trzeba uporządkować dane

Najważniejsza data to 18 czerwca 2026 r. Do tego dnia posiadacze zwierząt muszą zadbać o to, aby ich działalność była prawidłowo zarejestrowana albo aby dane znajdujące się w rejestrach zostały zweryfikowane i uzupełnione.

To ważne, bo system identyfikacji i rejestracji zwierząt jest jednym z podstawowych narzędzi kontroli bezpieczeństwa epizootycznego. W razie chorób zakaźnych, takich jak ASF, grypa ptaków czy inne zagrożenia, administracja weterynaryjna musi wiedzieć, gdzie znajdują się zwierzęta, kto je utrzymuje i jaki jest charakter prowadzonej działalności.

Nowa działalność? Najpierw wniosek do PIW

W przypadku nowych działalności właściciel zwierząt musi najpierw zgłosić się do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii. Celem jest uzyskanie Weterynaryjnego Numeru Identyfikacyjnego, czyli WNI.

To pierwszy krok. Dopiero po jego uzyskaniu można dokonać rejestracji w ARiMR. Powiatowy Lekarz Weterynarii ma 30 dni na wydanie WNI, dlatego nie warto odkładać sprawy na ostatni moment. Rolnik, który zgłosi się za późno, może zwyczajnie nie zdążyć z całą procedurą przed ustawowym terminem.

Masz już WNI? Trzeba go sprawdzić

Rolnicy, hodowcy i przedsiębiorcy, którzy już posiadają Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny, również nie powinni zakładać, iż sprawa ich nie dotyczy. W ich przypadku konieczna może być weryfikacja numeru oraz danych przypisanych do prowadzonej działalności.

Oznacza to konieczność kontaktu z Powiatowym Inspektoratem Weterynarii i sprawdzenia, czy dane są aktualne, czy wymagają korekty oraz czy nie trzeba ich uzupełnić. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy w gospodarstwie zmieniał się profil produkcji, liczba utrzymywanych gatunków, adres zakładu albo charakter działalności.

Ważna informacja dla posiadaczy zwierząt kopytnych

Szczególną uwagę na nowe przepisy powinni zwrócić posiadacze zwierząt kopytnych, którzy prowadzili działalność i byli zarejestrowani w ARiMR, ale wcześniej nie byli objęci obowiązkiem rejestracji w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii.

W takim przypadku trzeba wystąpić do PIW o nadanie Weterynaryjnego Numeru Identyfikacyjnego. Bez tego nie będzie możliwe prawidłowe uporządkowanie danych w systemie.

Ostatni krok: aktualizacja w IRZplus

Po uzyskaniu albo zweryfikowaniu Weterynaryjnego Numeru Identyfikacyjnego rolnik musi dokonać rejestracji działalności lub aktualizacji danych działalności za pośrednictwem aplikacji IRZplus.

To etap końcowy, ale bardzo istotny. Sam kontakt z PIW nie zamyka całej procedury. Dane muszą zostać uporządkowane również w systemie ARiMR, ponieważ to właśnie IRZplus obsługuje informacje dotyczące identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Nie warto czekać do ostatniego dnia

Termin 18 czerwca może wydawać się odległy, ale w praktyce procedura może potrwać. Szczególnie tam, gdzie trzeba dopiero uzyskać WNI, należy uwzględnić czas potrzebny Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii na jego wydanie.

Dla rolników oznacza to prostą zasadę: najpierw PIW, potem IRZplus. Kto ma już numer WNI, powinien sprawdzić, czy dane są aktualne. Kto go nie ma, a podlega nowym przepisom, powinien wystąpić o jego nadanie.

Nowe obowiązki mają uporządkować dane o zakładach i posiadaczach zwierząt. Dla gospodarstw to dodatkowa formalność, ale także element systemu, który ma ułatwić reagowanie w przypadku zagrożeń dla zdrowia zwierząt. Najważniejsze jest jednak to, by nie przegapić terminu. Czas na dopełnienie obowiązków upływa 18 czerwca 2026 r.