2 godzin temu
Rządowy projekt zmian w przepisach dotyczących wsparcia rolnictwa przeszedł pierwszy poważny test parlamentarny. Sejmowa Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjęła wniosek o uchwalenie ustawy wzmacniającej pozycję rolników aktywnych zawodowo, kierując dokument do dalszych prac w Sejmie. To sygnał, iż zapowiadana od miesięcy korekta systemu dopłat wchodzi w decydującą fazę.
Nowe zasady wsparcia w rolnictwie. Komisja sejmowa poparła projekt o „aktywnym rolniku”Komisja rolnictwa: większość za zmianami
Podczas posiedzenia komisji odbyło się pierwsze czytanie projektu oraz głosowanie, po którym większość posłów opowiedziała się za dalszym procedowaniem ustawy. Projekt przedstawił minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski, podkreślając, iż celem regulacji jest uporządkowanie zasad dostępu do wsparcia publicznego.
– Chcemy, aby środki trafiały do tych, którzy faktycznie produkują, ponoszą ryzyko i koszty oraz utrzymują się z rolnictwa – zaznaczył minister.
Koniec fikcyjnej aktywności rolniczej
Sednem projektu jest zmiana podejścia do weryfikacji tzw. aktywnego rolnika. Dotychczasowe rozwiązania były szeroko krytykowane za to, iż pozwalały na pobieranie dopłat przez właścicieli gruntów, którzy w praktyce nie prowadzili produkcji rolnej.
Nowe przepisy zakładają, iż aktywność rolnicza będzie oceniana na podstawie:
- minimalnych kosztów ponoszonych na działalność rolniczą lub
- przychodów uzyskiwanych z tej działalności.
To ma ograniczyć zjawisko „dopłat bez produkcji” i wzmocnić gospodarstwa rzeczywiście wytwarzające żywność.
Rolnik sam wybierze sposób udokumentowania
Projekt przewiduje elastyczne podejście do dokumentowania aktywności rolniczej. Rolnik będzie mógł wybrać sposób potwierdzenia prowadzenia działalności, korzystając z szerokiego katalogu dokumentów. Ma to ograniczyć biurokrację i dostosować system do różnorodności gospodarstw w Polsce.
Jednocześnie część podmiotów zostanie automatycznie uznana za rolników aktywnych zawodowo. Dotyczy to m.in.:
- spółdzielni rolniczych i grup producentów,
- gospodarstw utrzymujących zwierzęta przy minimalnej obsadzie,
- beneficjentów wybranych płatności związanych z produkcją,
- uczestników określonych ekoschematów,
- rolników korzystających z wybranych interwencji inwestycyjnych II filara WPR.
Małe gospodarstwa i dwuzawodowcy bez wykluczeń
Ministerstwo wyraźnie podkreśla, iż nowe przepisy nie uderzają w małe gospodarstwa ani rolników dwuzawodowców. Osoby łączące pracę poza rolnictwem z prowadzeniem gospodarstwa przez cały czas będą mogły korzystać ze wsparcia, o ile spełnią kryteria aktywności.
Dodatkowo wprowadzono rozwiązania przejściowe na 2026 r.. Gospodarstwa, które w 2025 r. otrzymały płatności bezpośrednie do równowartości 1125 euro, zostaną automatycznie uznane za aktywnych rolników. To obejmie około 600 tys. najmniejszych gospodarstw.
Tylko dopłaty bezpośrednie i ONW
Ważnym elementem projektu jest zakres jego obowiązywania. Warunek aktywnego rolnika dotyczyć będzie wyłącznie płatności bezpośrednich oraz płatności ONW. Nie obejmie:
- działań rolno-środowiskowo-klimatycznych,
- inwestycji w ramach II filara WPR,
- ani innych praw i obowiązków rolników, w tym ubezpieczenia w KRUS.
To ma uspokoić obawy części środowiska rolniczego przed nadmiernym rozszerzeniem nowych kryteriów.
Rejestr rolników aktywnych w ARiMR
Nowością będzie również utworzenie rejestru rolników aktywnych zawodowo w ewidencji producentów prowadzonej przez ARiMR. Rejestr ma służyć nie tylko do obsługi płatności unijnych, ale także przy przyznawaniu krajowych form wsparcia.
Czas gra kluczową rolę
Zaproponowane rozwiązania mają wejść w życie 15 marca 2026 r., czyli wraz z rozpoczęciem naboru wniosków o płatności bezpośrednie i ONW za 2026 r. To oznacza, iż tempo prac sejmowych będzie miało najważniejsze znaczenie.
Jeśli projekt przejdzie dalsze etapy bez opóźnień, system dopłat po raz pierwszy w tak wyraźny sposób zostanie skierowany do rolników, dla których produkcja rolna jest realnym zawodem, a nie jedynie formalnym statusem.
