Odmiany pszenicy ozimej 2026. Jak wybrać najlepszą?

16 minut temu
Zdjęcie: odmiany pszenicy ozimej 2026


Pszenica ozima pozostaje niekwestionowanym zbożowym liderem. Przed jej siewami rolnicy staną przed istotnym wyzwaniem – wyborem odpowiedniej odmiany. Bogata oferta hodowlana sprawia, iż nie jest to jednak decyzja łatwa ani oczywista. Które odmiany pszenicy ozimej wybrać w 2026 roku? Sprawdź ich plonowanie, zdrowotność, zimotrwałość oraz rekomendacje COBORU.

Pszenica ozima przez cały czas dominuje w strukturze zasiewów

Pszenica ozima niezmiennie cieszy się dużą popularnością. Jej areał uprawy w Polsce w ostatnich latach kształtował się na poziomie 2,2–2,3 mln ha. Warto podkreślić, iż w strukturze zasiewów zbóż podstawowych – uwzględniając mieszanki – jej udział wynosi ok. 40%.

Znaczenie pszenicy ozimej wynika przede wszystkim z szerokiego zastosowania ziarna w przemyśle młynarsko-piekarskim i paszowym. Istotnym atutem tego gatunku jest również wysoki potencjał plonotwórczy – wyższy niż w przypadku pozostałych gatunków zbóż.

Jak wybrać odmianę pszenicy ozimej?

Jednym z istotnych elementów agrotechniki pszenicy ozimej – jak i innych gatunków roślin uprawnych – jest wybór adekwatnej odmiany. Decyzja, którą muszą podjąć plantatorzy nie jest łatwa. W Krajowym rejestrze (KR), jak i z Wspólnotowym katalogu odmian roślin rolniczych (CCA) znajdziemy bowiem dziesiątki kreacji oferowanych przez hodowle roślin i firmy nasienne.

Ile odmian pszenicy ozimej znajduje się w Krajowym rejestrze?

Rokrocznie do Krajowego rejestru trafia około dwudziestu nowych odmian, które są efektem dynamicznego postępu hodowlanego. Znacznie mniej kreacji jest natomiast skreślanych, stąd liczba pozycji systematycznie i nieprzerwanie się zwiększa.

Obecnie w Krajowym rejestrze pszenicy ozimej znajduje się 177 odmian:

  • 89 odmian chlebowych (B),
  • 74 odmiany jakościowe chlebowe (A),
  • 8 odmian pastewnych lub innych (C),
  • 1 odmiana technologiczna na ciastka (K),
  • 1 odmiana elitarna chlebowa (E),
  • 4 odmiany regionalne rejestrowane bez badania wartości gospodarczej odmian (WGO).

Kreacje te znajdują się głównie w celu zachowania bioróżnorodności i stanowią znaczną nisze rynkową.

Odmiany mieszańcowe pszenicy ozimej przez cały czas są nieliczne

SU Hyvega to jedna z dwóch odmian mieszańcowych pszenicy ozimej znajdujących się w KR. Fot. M. Piśny

Obecnie w Krajowym rejestrze wpisane są tylko dwie odmiany mieszańcowe pszenicy ozimej – obydwie z hodowli zagranicznej. Na rynku nasiennym oferowane są jednak odmiany mieszańcowe ze Wspólnotowego katalogu odmian roślin rolniczych (CCA).

Mała popularność odmian mieszańcowych wynika przede wszystkim z mniejszego efektu heterozji u odmian samopylnych i wysokich kosztów kwalifikowanego materiału siewnego. Można jednak zakładać, iż wraz z postępem hodowlanym znaczenie odmian mieszańcowych będzie rosnąć.

Jak COBORU bada odmiany pszenicy ozimej?

Wyniki Porejestrowego doświadczalnictwa odmianowego (PDO) są szczególnie wartościowym i pomocnym narzędziem dla plantatorów. COBORU zakłada corocznie blisko siedemdziesiąt doświadczeń w pszenicy ozimej zlokalizowanych w wielu regionach Polski. Badania pozwalają na adekwatną ocenę wartości gospodarczej odmian w zróżnicowanych warunkach glebowo-klimatycznych naszego kraju.

Doświadczenia prowadzone są na dwóch, zróżnicowanych poziomach agrotechniki – przeciętnym (a1) i wysokim (a2). Poziom wysoki różni się od przeciętnego zastosowaniem dodatkowo dwóch zabiegów fungicydowych łącznie z nawożeniem dolistnym oraz jednego zabiegu regulatorem wzrostu. Ponadto, na poziomie a2 nawożenie azotowe jest wyższe o 40 kg na hektar.

Odmiany żyta ozimego 2026. Które plonują najlepiej według badań PDO i COBORU?
Odmiany jęczmienia ozimego – wyniki PDO 2025 i najnowsze hity z Krajowego Rejestru!

Najlepiej plonujące odmiany pszenicy ozimej

W grupie odmian jakościowych szczególnie wysokim poziomem plonowania wyróżniają się kreacje SU Sputnik, SU Horizon, Allsome, RGT Furioza i Lacerta oraz mieszańcowa SU Hyclass. Ponadto na wysokim poziomie agrotechniki bardzo dobrze plonują również RGT Victorius, SU Janosik i Emocja.

W grupie odmian chlebowych wyróżniają się zwłaszcza: Serafinus, Bestia, Sake, KWS Rookie, WPB Kenora i oścista RGT Farmeo, a na wysokim poziomie agrotechniki także LG Lugano, Bulldozer i Como.

Wśród odmian pastewnych najwyższy plon osiągnęła Patria i Klement. Odmiany pastewne pod względem plenności ustępują jednak czołowym odmianom chlebowym, a ich znaczenie systematycznie maleje.

Patria to jedna z pięciu odmian należących do grupy technologicznej C. Fot. M. Piśny
RGT Furiosa to jedna z najnowszych odmian w ofercie Agri Polska. Fot. M. Piśny
Bestia to ubiegłoroczna nowość z Hodowli Roślin Strzelce. Fot. M. Piśny

Odmiany pszenicy ozimej odporne na choroby

Pszenica ozima jest na ogół uprawiana w technologii intensywnej, gdzie ochrona fungicydowa jest oparta o dwa, a często choćby trzy zabiegi fungicydowe. Genetyczna odporność odmian na choroby pozostaje jednak mimo to bardzo istotną cechą. Pozwala bowiem ograniczyć liczbę zabiegów fungicydowych oraz zredukować dawki substancji czynnych. Wysoka zdrowotność ma też istotne znaczenie w obliczu niekorzystnych warunków pogodowych – gdy mamy do czynienia z podwyższoną presją chorób lub brakiem możliwości wykonania zabiegu.

W doświadczeniach PDO z pszenicą ozimą obserwowano przede wszystkim:

  • septoriozę liści – w prawie 80% doświadczeń,
  • rdzę brunatną, mączniaka prawdziwego i brunatną plamistość liści – średnio w 40–60% doświadczeń,
  • rdzę żółtą – w około 30% doświadczeń,
  • septoriozę plew i fuzariozę kłosów – rzadziej,
  • choroby podstawy źdźbła – sporadycznie.

Największe różnice odmianowe ujawniają się w warunkach wystąpienia rdzy brunatnej, rdzy żółtej oraz mączniaka prawdziwego. Wobec tego wymienione choroby powinny mieć największe znaczenie przy wyborze odmiany.

Część kreacji cechuje się ogólnie dobrą zdrowotnością, jak Apokalipsa i Indiana, a także RGT Farmeo, SU Horizon, Sake, Bestia, Allsome, Queens i Eksplozja. Inne z kolei mają zróżnicowaną odporność na poszczególne choroby, co należy uwzględniać przy ochronie fungicydowej.

Odchwaszczanie zbóż – czego nauczył nas sezon 2025/2026?

Odmiany pszenicy ozimej o wysokiej zawartości białka i glutenu

W parametrach jakościowych znaczne różnice odmianowe dotyczą między innymi zawartości białka w ziarnie. W tej cesze wyróżniają się zwłaszcza dwie nowo zarejestrowane kreacje z grupy A – Pontiform i Strzała, które uzyskały ocenę 8 w skali 9-stopniowej.

Pod względem zawartości białka wysoko oceniane są także odmiany KWS Espinum, MHR Empatia, Pallas, Queens, RGT Technik, Vanilia i Weigl oraz Indiana i Polarkap (ocena 7).

Ważnym parametrem skupowym jest także zawartość glutenu. W tym parametrze najwyżej oceniana jest odmiana Pontiform, a także Lacerta, Moschus, Bright i Riposta.

Odmiany pszenicy ozimej o wysokiej zimotrwałości

W ostatnich kilkunastu latach nie obserwowano większych strat z powodu złego przezimowania pszenicy ozimej. Niemniej jednak miniona zima pokazała, iż zagrożenie wymarzaniem jest ciągle realne. w okresie 2025/2026 miały miejsce znaczne spadki temperatur – dochodzące do blisko -30oC. Pokrywa śnieżna w większości rejonów kraju skutecznie ochroniła rośliny przed wymarzaniem. Na korzystne przezimowanie roślin duży wpływ miało też dobre zahartowanie roślin.

Obecnie zarejestrowane kreacje różnią się dość znacznie w ocenach zimotrwałości, jednak przeważają oceny 4 i powyżej. Tylko pięć odmian uzyskało natomiast oceny 2–2,5. Każdy rolnik może więc wybrać odpowiednią kreację w zależności od akceptowanego ryzyka wymarzania. Dobrym rozwiązaniem jest też uprawa kilku odmian o zróżnicowanej zimotrwałości.

Pewne znaczenie mogą mieć także niektóre cechy morfologiczne – na przykład ościstość kłosów. w tej chwili tylko kilka odmian – KWS Espinum, Mewa, Ostroga oraz nowo zarejestrowane Eksplozja i RGT Farmeo – posiadają kłosy ościste. Kreacje te są przydatne między innymi do uprawy na terenach przyleśnych – ze względu na mniejsze ryzyko uszkodzenia przez zwierzynę łowną.

Rośnie powierzchnia plantacji nasiennych pszenicy ozimej

Powierzchnia plantacji nasiennych z pszenicą ozimą w roku 2025 wynosiła – według danych PIORiN (Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa) – 27,7 tys. ha. W porównaniu do roku poprzedniego zwiększyła się o ok. 3,6 tys. ha.

Na rynku nasiennym największe znaczenie mają odmiany z grupy A, których łączny udział wynosi ponad 43%. Mniejszy jest udział kreacji z grupy B – 30%. Natomiast znaczenie odmian pastewnych, na ciastka i elitarnych jest niewielkie.

W nasiennictwie największe znaczenie ma krajowa odmiana Euforia (2,8 tys. ha). Z pozostałych większe znaczenie na rynku nasiennym miały odmiany Alegoria (1,4 tys. ha), Pallas, Elektra i SU Banatus, Sova, RGT Bilanz i LG Optimist (0,6–1 tys. ha).

Udział kreacji ze Wspólnotowego katalogu odmian roślin rolniczych (CCA) w ostatnich latach się zmniejszał i w roku 2025 wynosił niecałe 25%. Spośród odmian z CCA największe znaczenie miały Findus i RGT Reform.

Co uprawia się w Polsce? Powierzchnia zasiewów mocno się zmienia

Powierzchnia uprawy oraz średni plon ziarna pszenicy ozimej w produkcji i w doświadczeniach PDO [TABELA]

Rok Powierzchnia uprawy
[mln ha] Plon ziarna [dt/ha] Relacja
Produkcja/PDO PDO
poziom a₁ Produkcja
2025 2 319 101,4 56,5 56%
2024 2 200 84,3 55,8 66%
2023 2 279 98,1 54,8 56%
2022 2 286 97,2 54,4 56%
2021 2 153 89,4 51,8 58%
Źródło: dane GUS, ARiMR i COBORU.

Lista odmian zalecanych pszenicy ozimej na 2026 rok

Dużym ułatwieniem w dokonaniu trafnego wyboru odmiany mogą być Listy odmian zalecanych do uprawy na obszarze województwa (LOZ). Zestawienia te tworzone są w poszczególnych województwach na podstawie wyników doświadczeń PDO z uwzględnieniem plonowania odmian w poszczególnych rejonach kraju. Przy tworzeniu List brane są pod uwagę także inne cechy rolniczo-użytkowe. Część województw określa również minimalny poziom zimotrwałości.

Dla pszenicy ozimej w każdym województwie rekomendowanych jest od 6 do 20 odmian. W roku 2026 na LOZ znajduje się ich łącznie 49.

W największej liczbie województw rekomendowane są odmiany Sova i LG Optimist z grupy A oraz Revolver i Bulldozer z grupy B.

LG Optimist to jedna z najpowszechniej uprawianych odmian pszenicy ozimej w Polsce. Fot. M. Piśny
Revolver jest odmianą zalecaną do uprawy w aż 12 województwach. Fot. M. Piśny
RGT Bilanz to wysokoplenna odmiana pszenicy ozimej z hodowli RAGT. Fot. M. Piśny

W ponad połowie województw rekomendowane są kreacje: Essa, Knut, Venecja, Chevignon i SU Banatus (wszystkie z grupy B).

Rekomendacja w większej liczbie województw świadczy o ich dużej stabilności plonowania w różnych warunkach glebowo-klimatycznych oraz przy różnym przebiegu pogody w poszczególnych latach badań. Na Listach nie ma natomiast odmian najnowszych, gdyż warunkiem rekomendacji są co najmniej 2-letnie wyniki badań PDO (lub jednoroczne w przypadku tzw. rekomendacji wstępnej).

Ważniejsze cechy odmian pszenicy ozimej – średnia z lat 2022–2025 (wg COBORU) [TABELA]

OdmianaPlon ziarna a1Plon ziarna a2ZimotrwałośćChoroby podst. źdźbłaMączniak prawdziwyRdza brunatnaRdza żółtaBrunatna plamistość liściSeptoriozy liściSeptorioza plewFuzarioza kłosówWysokość roślinWyleganieMasa 1000 ziarenGęstość ziarnaLiczba opadaniaZawartość białkaIlość glutenudt z haskala 9°cm9°gskala 9°Grupa AAlegoriaAllsomaAmbicjaAsoryAttributCallistusComandorEmocjaEuforiaFormacjaFuzjaImpresjaIntuicjaJamajkaKaprunKariatydaKelticusKWS DottieKWS Espinum αKWS SpencerLacertaLG BronkaLG NidaLG OptimistLinusMaxusMHR EmpatiaMoschusNemoraOpokaOstojaPallasPontiformQueensRGT DiplomRGT FuriosaRGT IntaktRGT KilimanjaroRGT TaktikRGT TechnikRGT VictotiusSaratusShogunSovaStrzałaSU AgmarSU ElkaSU HorizonSU Hyclass F₁SU JanosikSU JoranSU QuizSU SputnikSY DubajVaniliaVistulaWeiglGrupa BAdmontAdrenalinAlabamaApokalipsaArevusArgumentAtlantydaBatajaBestiaBig BenBłyskawicaBosporusBrightBulldozerCapriChevignonCircusComoComposerDamianEksplozja αElektraEriksenEssaFabianFantazjaFuchurGerlachHyvega F₁IluminacjaIndianaIskraKnutKomponentKWS DonovanKWS LirumKWS PatronumKWS RookieLG AlgebraLG FabianusLG KeramikLG LuganoLG MondialLiberiaMagnezjaMedalistkaMHR PromiennaOwacjaPerseidaPersonaPlejadaPolarkapRevolverRGT BilanzRGT Farmeo αRGT KreuzerRGT ProvisionRGT ReklamRGT SpecialistRipostaSakeSanseoSerafinusSU BanatusSU MangoldSU MarathonSU TammoSU WillemSY OrofinoSY RevolutionSY YukonSymetriaWenecjaWPB KenoraWPB NewtonGrupa CKlementLawinaPatriaTonnageGrupa KMarlyCCAKWS KeitumLG MoccaRGT DepotRGT Reform
95,3108,04,05544555589547,94867
101,5109,83,06765665590543,75866
94,9102,73,56565455593649,46855
93,7105,93,54544445693344,65855
95,3105,72,05654556495545,37866
96,7107,32,05564555594647,56856
93,7104,34,55555555697543,85957
100,3111,64,05667565591644,44963
93,1103,15,55555555590745,96957
91,0102,64,555535445103544,15956
95,0107,84,05544545491548,13853
93,6102,55,06565565594646,66766
90,6101,35,054755556101542,67866
95,2106,44,04446556593741,96964
95,8107,84,06665664592747,84865
92,1102,04,55544544595447,55854
99,9111,23,56565556589643,74866
96,5109,43,55466556597346,56865
96,0105,24,05666566594547,76876
91,5101,54,55555555490446,84953
100,8108,64,05766554494643,75868
97,0108,13,05565666696548,45954
92,3104,63,55355545491645,67765
99,5111,24,05375555593449,25955
94,4106,24,06544545591644,84656
91,8105,55,05345555587748,63754
98,5109,33,56654555599547,96875
90,299,93,56555655498647,17968
97,3108,84,05465454591646,36856
92,7105,74,555325455105448,86856
93,8105,04,05544545591548,94853
92,1106,44,56525545599547,96875
95,4106,05,05565565589648,83989
96,0106,14,05766565699649,27775
94,8106,04,06555555599543,45755
101,1115,13,04546555594347,75854
99,5110,24,55645555590545,15852
93,7104,84,05555555688645,56965
97,5105,12,55455565589544,04855
99,2107,53,05565565485745,16876
98,2113,04,03534555491343,85852
96,0108,93,05535545494650,26854
98,0108,84,04666555595545,55864
96,1107,64,54654655595543,67855
96,5108,34,04656554590645,65986
95,7107,33,05545545596547,65865
99,9111,24,55666665594551,53867
103,8113,93,06776566591648,04857
100,8114,44,05455554598447,35765
100,5111,93,55666554596445,65855
95,1107,94,05665554592543,55854
95,2109,14,04445555593546,35853
104,3115,14,05466655595548,45965
92,4102,04,566655555100648,57957
96,6107,74,55467565585742,85974
94,2105,53,04544544495550,23866
98,8109,54,05565555594548,44877
90,0104,94,57422555592741,55644
97,9108,43,05544554594551,75666
98,0108,75,04566565593443,74855
100,7112,53,56676676697447,95757
96,5107,34,06565555694649,85856
94,2105,53,565645566108547,77644
97,2107,73,555654554101550,54765
90,0101,64,55534444599346,76745
104,0116,74,056576665104349,65855
94,7106,83,055565655100544,75844
96,0107,54,05365444590547,66444
90,4102,14,05435555596543,05744
94,6106,74,05535556694443,45768
101,9113,53,55564555593542,63956
98,5108,45,05556455595350,05854
99,9112,33,55455555689444,54864
95,3110,53,06345555497548,73757
101,7113,33,05566565689544,04742
98,4108,94,55677555591549,14964
98,6111,03,05565565496646,95745
99,1109,34,56766565593751,65765
95,9108,23,55663555597642,02856
97,9109,44,05566555589346,65951
98,4112,34,05655555593343,34854
96,0108,24,035565655100445,85754
98,7110,73,55566556594445,55854
100,3112,23,05556566590546,35853
99,1110,64,05756556591346,03754
97,3113,23,544445555101345,25656
93,3109,04,05425445492543,53855
99,1108,34,55677676694645,85875
97,3108,93,55563555590642,95855
98,9109,64,05675565597545,54856
95,6107,73,54445655497547,56966
91,5109,43,05425545694643,96746
98,4110,54,55565555594345,14842
94,9107,23,55555555597346,66856
103,4114,44,05576555586544,15854
99,9112,03,55457566598448,55753
100,5112,04,04667565497548,35753
93,2107,74,05535545593644,26745
100,4115,43,55524555696546,46845
97,4109,13,55364555593747,95855
95,4107,04,04544435593547,94854
96,3108,73,04566556588645,05756
89,4102,85,553445455105448,16845
92,9104,93,55445445592344,55543
93,4103,74,565645556103445,85746
97,3108,03,55566555589644,15865
95,7107,44,55544545590646,44864
95,5106,15,05564555597546,78845
96,7106,73,55645555595548,45776
99,0110,24,05565555591442,45853
94,3106,54,55545555693646,05943
102,4111,94,05786665594449,45755
97,9110,34,05455554691644,85853
93,4106,94,05535445598445,46546
98,6109,54,55567555591643,25864
95,3106,24,05555555586443,46746
92,9104,83,06654555592547,37868
103,5111,74,05676666588442,64755
97,0110,03,55435545595544,24854
104,3113,73,55666565490643,35765
96,9107,54,55555555592547,16646
90,9105,33,56435545594543,25745
100,2112,64,05566565587647,45853
98,3109,53,54656555597646,75764
93,4107,83,05545555595349,64766
96,6105,04,05655554594546,35643
100,4110,02,55645565495650,24753
93,8102,05,06655554595747,17945
96,7108,14,05665555595442,75967
96,1108,44,05554545595547,35844
102,8114,73,05666555490649,25855
96,8109,22,56535555487646,44856
101,6112,53,55467555595644,5575
92,0105,34,54655655488443,0573
100,0113,73,05545545491449,7455
98,6110,93,55464555492344,1241
93,8107,52,54435456487548,5
101,8114,53,55556555696549,7
95,3111,13,55552555690447,4
96,3107,13,55655555591549,8
96,7106,84,05555555587545,2

α – odmiana o kłosie ościstym; F1 – odmiana mieszańcowa; plon ziarna: a1 – przeciętny poziom agrotechniki (bez ochrony); a2 – wysoki poziom agrotechniki (zwiększone o 40 kg/ha nawożenie azotowe, dolistne preparaty wieloskładnikowe, ochrona przed chorobami i wyleganiem); skala 9° – wyższe stopnie oznaczają korzystniejszą ocenę; „–” – brak danych; CCA – odmiana ze Wspólnotowego katalogu odmian roślin rolniczych.

Idź do oryginalnego materiału