Pełna rekompensata dla rolników. KOWR ma wypłacić 100 proc. należności

Rolnicy, którzy sprzedali produkty rolne i nie otrzymali za nie zapłaty, mogą w tym roku odzyskać całość należnych pieniędzy. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało projekt rozporządzenia, który zakłada, iż rekompensata z Funduszu Ochrony Rolnictwa wyniesie 100 proc. zgłoszonych należności dla wniosków złożonych w terminie od 1 lutego do 31 marca 2026 r. Projekt został opublikowany 8 maja 2026 r. i skierowany do konsultacji publicznych.

Pełna rekompensata dla rolników. KOWR ma wypłacić 100 proc. należności

100 proc. rekompensaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa

Najważniejsza informacja dla poszkodowanych gospodarstw jest jednoznaczna: rolnik ma odzyskać nie część, ale 100 proc. kwoty objętej pomocą. Dotyczy to producentów rolnych oraz grup producenckich, które sprzedały produkty rolne firmom skupującym, przechowującym, obrabiającym lub przetwarzającym produkty rolne, a następnie nie otrzymały zapłaty z powodu niewypłacalności kontrahenta.

Wypłaty mają pochodzić ze środków Funduszu Ochrony Rolnictwa, którym zarządza Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Dla wielu gospodarstw to realna szansa na odzyskanie pieniędzy, które często miały zostać przeznaczone na nawozy, paliwo, pasze, spłatę zobowiązań lub przygotowanie kolejnego sezonu.

Ponad 43 mln zł we wnioskach do KOWR

Skala problemu nie jest mała. Według danych przywołanych w projekcie, do 29 kwietnia 2026 r. do KOWR wpłynęło 658 wniosków o rekompensaty na łączną kwotę ponad 43,7 mln zł.

Z tej puli 498 wniosków zostało pozytywnie zweryfikowanych. Obejmuje to kwotę ponad 30,3 mln zł. Kolejne 160 spraw wymaga jeszcze uzupełnienia braków formalnych, ale po ich poprawieniu również mogą zakończyć się wypłatą środków.

To pokazuje, iż problem niezapłaconych faktur w rolnictwie nie jest incydentalny. Dla części gospodarstw brak zapłaty za odebrany towar oznacza poważne zachwianie płynności finansowej.

Kto może dostać pieniądze z FOR?

Rekompensata przysługuje przede wszystkim producentom rolnym, którzy sprzedali produkty rolne i nie otrzymali za nie zapłaty od niewypłacalnego kontrahenta. Chodzi o podmioty prowadzące m.in. skup, przechowywanie, obróbkę lub przetwórstwo produktów rolnych.

Pomoc obejmuje także grupy producentów rolnych, jeżeli sprzedały produkty pochodzące od swoich członków i nie otrzymały należności od firmy, która stała się niewypłacalna. W praktyce oznacza to, iż wsparcie ma chronić nie tylko pojedyncze gospodarstwa, ale również zorganizowane formy współpracy rolników.

Będą nowe terminy składania wniosków

W projekcie przypomniano również o zmianach w ustawie o Funduszu Ochrony Rolnictwa. Sejm przyjął rozwiązania zakładające m.in. dodatkowy nabór wniosków o rekompensaty. Obok podstawowego terminu od 1 lutego do 31 marca, ma pojawić się drugi termin — od 1 lipca do 31 sierpnia każdego roku.

To ważna zmiana, bo rolnicy nie zawsze są w stanie zgłosić stratę w jednym, krótkim oknie naboru. Dodatkowy termin ma zwiększyć bezpieczeństwo gospodarstw i ograniczyć sytuacje, w których poszkodowany producent musi czekać z wnioskiem do kolejnego roku.

Czym jest Fundusz Ochrony Rolnictwa?

Fundusz Ochrony Rolnictwa ma zabezpieczać rolników przed skutkami niewypłacalności firm odbierających produkty rolne. jeżeli podmiot skupujący lub przetwórczy odbierze towar, ale nie zapłaci, producent może wystąpić do KOWR o rekompensatę.

Warto pamiętać, iż rekompensata z FOR jest traktowana jako pomoc de minimis w rolnictwie, dlatego przy jej przyznawaniu stosowane są przepisy dotyczące pomocy publicznej.

Przepisy mają wejść w życie szybko

Projekt rozporządzenia jest w tej chwili na etapie konsultacji publicznych. Ministerstwo chce, aby nowe przepisy zaczęły obowiązywać już następnego dnia po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Dla rolników oznacza to jedno: jeżeli projekt zostanie przyjęty w zaproponowanym kształcie, wypłaty rekompensat będą mogły objąć 100 proc. należności wynikających z pozytywnie zweryfikowanych wniosków. W sytuacji, gdy gospodarstwa coraz częściej mierzą się z presją kosztów i problemami płynnościowymi, pełna rekompensata może być dla wielu producentów kluczowym zabezpieczeniem przed stratami po nieuczciwym lub niewypłacalnym kontrahencie.