Polska współtworzy przepisy o NGT. Stawką konkurencyjność rolnictwa

Nowe techniki genomowe coraz wyraźniej wchodzą do europejskiej debaty o przyszłości rolnictwa. Dla jednych są naturalnym krokiem rozwoju hodowli roślin, dla innych – tematem wymagającym jasnych regulacji i rzetelnej informacji. Jedno jest pewne: NGT stają się realnym narzędziem, które może wzmocnić konkurencyjność polskiego rolnictwa w warunkach zmian klimatycznych i rosnących wymagań rynkowych.

Polska współtworzy przepisy o NGT. Stawką konkurencyjność rolnictwa

Debata ekspertów w MRiRW

Znaczenie nowych technik genomowych było głównym tematem debaty eksperckiej zorganizowanej przez Federację Branżowych Związków Producentów Rolnych, która 14 stycznia odbyła się w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W spotkaniu wzięli udział specjaliści z zakresu prawa, hodowli roślin, bezpieczeństwa żywności oraz praktycznego wykorzystania NGT.

W debacie uczestniczyła również Magdalena Makowska, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, wraz z zastępcą Dariuszem Wiraszką, co podkreśliło wagę tematu z punktu widzenia nadzoru, kontroli i przyszłych regulacji.

Polska ważnym graczem w unijnych negocjacjach

Podczas spotkania zwrócono uwagę na aktywną rolę Polski w wypracowaniu kompromisu dotyczącego legislacji NGT na poziomie Unii Europejskiej, osiągniętego w trakcie polskiej prezydencji w Radzie UE. Przedstawiono także aktualny stan prac nad projektem unijnego rozporządzenia, które ma stworzyć odrębne ramy prawne dla nowych technik genomowych.

Eksperci podkreślali, iż jasne i precyzyjne przepisy są warunkiem koniecznym, aby NGT mogły być bezpiecznie i odpowiedzialnie wykorzystywane w praktyce rolniczej.

Czym NGT różnią się od GMO?

Jednym z kluczowych elementów debaty było wyjaśnienie różnic między NGT a GMO, które wciąż bywają mylone w przestrzeni publicznej.

Rośliny uzyskane przy użyciu nowych technik genomowych nie zawierają genów pochodzących z innych gatunków. Zmiany genetyczne zachodzące w tych roślinach są porównywalne do efektów, jakie można osiągnąć tradycyjną hodowlą, ale w sposób znacznie bardziej precyzyjny i szybszy.

W przypadku GMO do organizmu wprowadzane są geny z innych gatunków, co stanowi zasadniczą i jednoznaczną różnicę technologiczno-biologiczną.

Praktyczne znaczenie NGT dla rolników

Eksperci wskazywali, iż NGT mogą stać się realnym wsparciem dla produkcji roślinnej, zwłaszcza w kontekście:

• odporności roślin na suszę i choroby,
• lepszego wykorzystania składników pokarmowych,
• ograniczenia stosowania środków ochrony roślin,
• stabilności plonów w warunkach zmian klimatu.

Z punktu widzenia gospodarstw rolnych oznacza to potencjalnie niższe koszty produkcji, większą przewidywalność plonów i lepsze dostosowanie odmian do lokalnych warunków.

Bezpieczeństwo żywności i konkurencyjność UE

W trakcie debaty podkreślano również znaczenie NGT dla bezpieczeństwa żywnościowego Unii Europejskiej. Nowe techniki genomowe mogą pomóc w utrzymaniu produkcji rolnej na odpowiednim poziomie, przy jednoczesnym spełnianiu coraz bardziej restrykcyjnych wymagań środowiskowych.

Dla Polski, jako dużego producenta rolnego, dostęp do nowoczesnych narzędzi hodowlanych może być najważniejszy w rywalizacji z producentami spoza UE, którzy często działają w mniej restrykcyjnych warunkach.

Przepisy zdecydują o sukcesie

Wnioski z debaty były jednoznaczne: potencjał nowych technik genomowych jest duży, ale jego wykorzystanie zależy od stworzenia czytelnych, racjonalnych i dostosowanych do specyfiki NGT regulacji prawnych.

Tylko wtedy nowe techniki genomowe będą mogły:

• wspierać rolników,
• odpowiadać na oczekiwania konsumentów,
• wzmacniać konkurencyjność sektora rolnego,
• i jednocześnie zapewniać wysoki poziom bezpieczeństwa żywności.

Debata w MRiRW pokazała, iż NGT przestają być abstrakcyjnym pojęciem, a stają się realnym elementem dyskusji o przyszłości polskiego i europejskiego rolnictwa. Teraz najważniejsze będą decyzje legislacyjne, które zdecydują o tym, czy ta szansa zostanie w pełni wykorzystana.