Polski rynek mleka zwalnia. Do mleczarni trafia coraz mniej surowca

Po latach systematycznego zwiększania dostaw mleka polski sektor mleczarski zaczyna wykazywać oznaki spowolnienia. Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, iż we wrześniu 2026 roku do krajowych mleczarni trafiło mniej surowca niż miesiąc i rok wcześniej. Choć produkcja w ujęciu całego roku przez cały czas utrzymuje się na plusie, dynamika wzrostu wyraźnie słabnie. Czy polski rynek mleka zbliża się do końca okresu nieprzerwanego rozwoju?

Polski rynek mleka zwalnia. Do mleczarni trafia coraz mniej surowca

Wrzesień przyniósł kolejny spadek dostaw mleka

Polskie mleczarstwo od kilku lat rozwijało się w stosunkowo stabilnym tempie. Dostawy surowca do zakładów przetwórczych rosły średnio o około 2 proc. rocznie, a w 2025 roku wzrost skupu wyniósł 3,3 proc.

Tymczasem tegoroczne wyniki pokazują, iż sytuacja zaczyna się zmieniać.

Według danych GUS we wrześniu 2026 roku skupiono w Polsce 1 078,7 mln litrów mleka. Oznacza to spadek o 4,5 proc. w porównaniu z sierpniem oraz o 0,7 proc. względem września ubiegłego roku.

Spadek miesiąc do miesiąca należy rozpatrywać również w kontekście sezonowości produkcji mleka. Jednak ujemna dynamika w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku wskazuje, iż dostawy surowca nie rosną już tak gwałtownie jak wcześniej.

Ponad 10 miliardów litrów mleka od początku roku

Mimo słabszych wyników ostatnich miesięcy, bilans pierwszych trzech kwartałów pozostaje dodatni.

Od stycznia do września 2026 roku polskie mleczarnie skupiły łącznie 10 353,5 mln litrów mleka. To o 1,7 proc. więcej niż w analogicznym okresie 2025 roku.

Wzrost ten jest jednak wyraźnie niższy od dynamiki odnotowanej w całym ubiegłym roku.

Dla rynku istotne będzie teraz to, czy kolejne miesiące przyniosą dalsze ograniczenie dostaw. Utrzymanie spadków w ujęciu rocznym mogłoby oznaczać wyraźniejsze wyhamowanie wieloletniego trendu wzrostowego.

Mleko drożeje, ale hodowcy przez cały czas otrzymują mniej niż rok temu

Zmiany wielkości skupu zbiegają się z trudną sytuacją cenową producentów mleka.

Z danych GUS wynika, iż we wrześniu średnia cena skupu mleka wyniosła 187,11 zł za hektolitr, czyli około 1,87 zł za litr.

Było to wprawdzie o 6 proc. więcej niż w sierpniu, jednak w porównaniu z wrześniem 2025 roku ceny pozostawały niższe aż o 16,3 proc. Agropolska+1

Dla gospodarstw mlecznych oznacza to, iż pomimo ostatnich podwyżek przychody uzyskiwane ze sprzedaży tej samej ilości surowca przez cały czas są niższe niż przed rokiem.

W takich warunkach znaczenia nabierają koszty pasz, energii, pracy oraz utrzymania stada. To właśnie relacja kosztów produkcji do ceny uzyskiwanej w mleczarni w dużej mierze decyduje o opłacalności dalszego zwiększania produkcji.

Podlasie pozostaje ważnym centrum przetwórstwa mleka

Dane dotyczące przepływu surowca pomiędzy województwami pokazują również skalę koncentracji przetwórstwa mleczarskiego w Polsce.

W okresie od stycznia do września z województwa wielkopolskiego do zakładów w innych regionach skierowano 775,7 mln litrów mleka, a z kujawsko-pomorskiego 525,7 mln litrów.

Największym odbiorcą surowca spoza własnego regionu było województwo podlaskie, do którego trafiło 1 973,7 mln litrów mleka z pozostałych części kraju.

Pokazuje to znaczenie Podlasia jako jednego z najważniejszych ośrodków krajowego przetwórstwa mleczarskiego. Duża część surowca produkowanego w innych województwach trafia właśnie do tamtejszych zakładów.

Unia Europejska produkuje więcej mleka niż przed rokiem

Na tle polskiego rynku sytuacja w Unii Europejskiej wygląda nieco inaczej.

Według danych Eurostatu w sierpniu 2026 roku unijne mleczarnie skupiły 12,58 mln ton mleka. Było to o 3,1 proc. mniej niż w lipcu, ale jednocześnie o 0,6 proc. więcej niż w sierpniu 2025 roku.

Jeszcze wyraźniej wzrost widać w danych obejmujących pierwsze osiem miesięcy roku. W tym okresie skup mleka w całej UE osiągnął 103,23 mln ton, czyli o 3 proc. więcej niż rok wcześniej.

Największą rolę w unijnym mleczarstwie odgrywa pięć państw: Niemcy, Francja, Polska, Holandia i Włochy. W sierpniu odpowiadały one łącznie za 65,1 proc. całego skupu mleka w Unii Europejskiej.

Ich wspólne dostawy wyniosły 8,19 mln ton, co oznacza wzrost o 1,4 proc. w skali roku.

Co dalej z produkcją mleka w Polsce?

Wrześniowe wyniki nie przesądzają jeszcze o trwałym spadku produkcji mleka w Polsce. Pokazują jednak, iż tempo zwiększania dostaw jest niższe niż w poprzednich latach.

Dla producentów kluczowa pozostaje opłacalność chowu bydła mlecznego. choćby niewielkie zmiany cen skupu mają duże znaczenie dla gospodarstw, które ponoszą wysokie, regularne koszty utrzymania stad.

Najbliższe miesiące pokażą, czy spadek skupu jest jedynie sezonowym osłabieniem, czy początkiem dłuższego okresu stagnacji w polskim mleczarstwie. Szczególnie istotne będą kolejne dane dotyczące ilości dostarczanego mleka oraz cen płaconych rolnikom.