1 godzina temu
Jak się dowiedzieliśmy, minister Stefan Krajewski wysłał już wstępny wniosek do Komisji Europejskiej o uruchomienie wsparcia o pomoc dla sadowników po przymrozkach. Plany są takie, iż objęte nią będą gospodarstwa, które ucierpiały po fali kwietniowych mrozach. Tymczasem sadownicy mówią o stratach, które lokalnie sięgają choćby 100 proc.
Dzisiaj, tj. 7.05.2026 r. ministerstwo rolnictwa wysłało do Komisji Europejskiej wniosek o pomoc dla sadowników po przymrozkach. Teraz pozostaje nam czekać na odpowiedź KE, miejmy nadzieję — niedługo.
Sadownicy liczą ogromne straty
Przymrozki wystąpiły między 26 a 30 kwietnia 2026 r. Temperatura lokalnie spadła choćby do -12°C przy gruncie. Największe szkody są w sadach i na plantacjach w województwach: mazowieckim, łódzkim, lubelskim i świętokrzyskim. Mróz nie ominął małopolskich sadów.
Uszkodzenia objęły m.in. jabłonie, wiśnie, czereśnie, maliny, truskawki i porzeczki. W wielu sadach kwiaty i zawiązki owoców zostały całkowicie zniszczone.
Prezes Związku Sadowników RP Mirosław Maliszewski ocenił, iż branża mierzy się z największą klęską od 40 lat.
To, co komunikujemy jako sadownicy, to nie jest chęć jakiegoś wyolbrzymiania, tylko pokazanie tego, co jest dla nas trudne – podkreślił prezes Maliszewski.
Wśród sadowników, z którymi rozmawiała nasza redkacja, dominuje niepewność związana z tegorocznymi zbiorami. Wielu producentów obawia się utraty płynności finansowej. Co więcej, problem dotyczy zarówno dużych gospodarstw, jak i mniejszych rodzinnych sadów.
Chodziliśmy po tym samym sadzie z ministrem Krajewskim, co przed dwoma laty po mrozach. Szukaliśmy „zielonego” i nic nie znaleźli. Żadnego zielonego zawiązka. I mówię, ci wszyscy tutaj zebrani, mamy wszyscy kredyty klęskowe sprzed dwóch lat, które były wzięte na cztery lata i nikt nie ma spłaconego. I co teraz mamy następne wziąć? — informuje nas Krzysztof Cybulak z Lubelszczyzny.
W wielu sadach kwietniowe mrozy zniszczyły 100% kwiatów i zawiązków owoców. Branża czeka na decyzje o wsparciu
fot. Anita Łukawska
Prośba o pomoc dla sadowników po przymrozkach trafiła do KE
Minister Stefan Krajewski poinformował, iż resort rozpoczął działania związane z uruchomieniem nadzwyczajnego wsparcia.
Podejmujemy działania niezbędne do skutecznego wspierania producentów rolnych, sadowników, ogrodników oraz przetwórców, którzy poniosą konsekwencje niekorzystnych warunków atmosferycznych – powiedział minister.
Resort podkreśla, iż szybkie sporządzenie protokołów strat będzie potrzebne do uruchomienia ewentualnej pomocy krajowej. Dlatego gminy i komisje mają przyspieszyć szacowanie szkód.
Jednocześnie ARiMR ma analizować skutki przymrozków jako działanie siły wyższej. W praktyce może to oznaczać wydłużenie terminów lub zwolnienie z części zobowiązań.
Albo zrobicie prolongatę, iż po prostu rząd podpisze umowę z bankami, iż banki przesuną spłaty kredytów o półtora roku do jesieni 2027. Bo my będziemy mieli pierwsze pieniądze jakiekolwiek za owoce jesienią przyszłego roku. O ile znowu wiosną 2027 r. nic nie zniszczy plonu — mówił ministrowi Krajewskiemu na Lubelszcyźnie 1 maja br. Krzysztof Cybulak.
Wszystko na to wskazuje, iż Stefan Krajewski rozpatruje propozycje z 1-majowej wizyty w sadach Lubelszczyzny.
Tam, gdzie będzie to możliwe, będziemy wprowadzać rozwiązania pozwalające na wydłużenie terminów, okresy bezkarencyjne oraz elastyczne podejście do zobowiązań rolników – zapowiedział minister Krajewski.
Sadownicy chcą dopłat do hektara
Przedstawiciele branży zaproponowali także uruchomienie wsparcia do każdego hektara upraw sadowniczych. Takie rozwiązania stosowano już po wcześniejszych klęskach pogodowych.
Zdaniem sadowników szybka pomoc pozwoliłaby utrzymać płynność finansową gospodarstw. Tymczasem część producentów już teraz ogranicza planowane inwestycje i wydatki na sezon.
Rolnicy wskazują również, iż problem może odbić się na rynku owoców w drugiej połowie roku. Mniejsze zbiory mogą wpłynąć na podaż jabłek, wiśni czy malin.
Rząd zapowiada rozwiązania systemowe
Wiceminister Adam Nowak zapowiedział prace nad rozwiązaniami, które mają lepiej chronić gospodarstwa przed skutkami ekstremalnej pogody.
Resort chce rozwijać sieć stacji meteorologicznych pod nadzorem IUNG. Ponadto ministerstwo mówi o systemie ubezpieczeń dochodów rolniczych oraz większym wsparciu inwestycji chroniących sady przed przymrozkami.
Chodzi m.in. o refundację zakupu nagrzewnic i urządzeń do mieszania powietrza. Organizacje producentów mogą dziś uzyskać choćby 60 proc. zwrotu kosztów takich inwestycji.
Jakie wsparcie działa już teraz?
Obecnie sadownicy mogą korzystać z kilku mechanizmów pomocowych.
Najważniejsze z nich to:
- preferencyjne kredyty na wznowienie produkcji,
- ulgi i odroczenia składek w KRUS,
- wsparcie z KOWR,
- refundacje inwestycji chroniących przed przymrozkami.
Oprocentowanie kredytów wynosi 0,5 proc. dla gospodarstw ubezpieczonych i 3,90 proc. dla pozostałych producentów.
Pomoc dla sadowników po przymrozkach będzie zależeć od skali strat
Pomoc dla sadowników po przymrozkach jest niezbędna. Jednak sadownicy mają świadomość skali strat. Wiedzą, iż wysokość otrzymanego wsparcia finansowego zależy od skali potwierdzonych szkód i decyzji Komisji Europejskiej i bedzie raczej wobec potrzeb… niewielka.
Mimo to sadownicy oczekują szybkich działań, ponieważ część gospodarstw straciła niemal cały potencjał produkcyjny. Dlatego najbliższe tygodnie będą ważne zarówno dla rynku owoców, jak i sytuacji finansowej wielu rodzinnych gospodarstw.
Źródło: MRiRW
