Ponad 207 milionów zwrotów i 250 mln zł inwestycji. Kulisy logistyczne systemu kaucyjnego w Kauflandzie

Od czerwca do sierpnia br. Kaufland przyjmował średnio 40 mln opakowań miesięcznie. Przy takiej skali automat w markecie jest tylko częścią infrastruktury: sklep potrzebuje też miejsca na prasowanie zebranych butelek i puszek oraz przygotowanie ich do odbioru. Po pierwszym roku działania systemu Kaufland pokazuje całą drogę opakowania – od sprawdzenia kodu EAN po belę gotową do transportu – i inwestycje za ponad 250 mln zł, które umożliwiły obsługę zwrotów na taką skalę.

Na początku opakowania ze znakiem kaucji pojawiały się na półkach stopniowo. Dziś Kaufland ma za sobą ponad 207,7 mln przyjętych opakowań, z czego ponad 205,8 mln trafiło do automatów. Im więcej było zwrotów, tym większe znaczenie miało to, co dzieje się po obu stronach urządzenia.

Od przyjętej butelki do transportu

Po przyjęciu opakowania pozostają w sklepie i trzeba przygotować je do dalszego transportu. Butelki PET i puszki są nacinane i zgniatane, a następnie prasowane w belownicy. Kaufland wyposażył w nie wszystkie sklepy. Jedna bela mieści niemal 14 tys. butelek PET – tyle, ile około 46 standardowych pojemników po 300 sztuk.

Ta różnica ma znaczenie już na zapleczu marketu, gdzie materiał czeka na odbiór. Prasowanie pozwala przechować dużą liczbę opakowań na mniejszej powierzchni i ułatwia przygotowanie ich do transportu.

Takie zaplecze trzeba było przewidzieć przy planowaniu infrastruktury. Kaufland zainwestował w system ponad 250 mln zł, a w marketach prowadzących zbiórkę automatyczną działają co najmniej dwa automaty. W 66 lokalizacjach sieć wybudowała dodatkowe, zadaszone pomieszczenia. Zapewniają one przestrzeń zaawansowanym urządzeniom i pracy, która odbywa się za nimi – od zgniatania opakowań po przechowywanie zebranego materiału przed odbiorem.

Dodatkowe budynki są częścią technologii wybranej przez Kaufland; ich budowa nie była wymogiem systemu kaucyjnego. Całość procesu została zaplanowana tak, by zarówno klient, jak i pracownik mógł realizować swoje zadania w komfortowych warunkach.

– Gdy automat przyjmuje opakowanie, klient za chwilę dostaje bon i na tym kończy się jego styczność z systemem. My musimy jeszcze opróżnić urządzenie, sprasować materiał i przygotować go do odbioru. Przy rosnącej skali systemu, przestrzeń na te czynności jest tak samo potrzebna jak miejsce, w którym klienci oddają butelki – mówi Katarzyna Łosińska-Burdzy, dyrektor pionu Corporate Affairs w Kaufland Polska.

Automat nie opróżni się sam

Automaty są regularnie opróżniane, czyszczone i monitorowane. W sklepach, do których trafia dużo zwrotów, opróżnianie bywa potrzebne choćby kilka razy dziennie. Mokre lub lepkie opakowania brudzą czujniki, a obce odpady mogą zablokować mechanizm. Do zacięć może też dojść, gdy ktoś ponawia próbę włożenia opakowania po komunikacie o odmowie. Pracownicy muszą wtedy odblokować urządzenie, czasem ponownie je uruchomić; potrzebny jest również bieżący serwis.

Właśnie dlatego sieć zwraca uwagę na proste zasady: opakowanie powinno być opróżnione, niezgniecione i mieć czytelny kod kreskowy. Klientowi łatwiej wtedy przygotować je do zwrotu, a obsługa sklepu może skupić się na sytuacjach, które rzeczywiście wymagają interwencji przy urządzeniu.

– Pierwszy rok pokazał, iż za odmową przyjęcia nie zawsze stoi automat. Zabrudzony czujnik możemy wyczyścić w sklepie, ale brakującego wpisu w bazie czy kodu, który zagina się na etykiecie, nie naprawimy na miejscu. Dlatego potrzebujemy współpracy producentów opakowań, operatorów systemu i handlu, a także spójnej i konsekwentnie powtarzanej informacji dla klientów o zasadach zwrotu – podkreśla Katarzyna Łosińska-Burdzy.

Co decyduje o skuteczności zbiórki?

Wnioski z pierwszego roku sięgają więc dalej niż organizacja stanowiska zwrotu. Aktualne dane i czytelny kod pomagają automatowi przyjąć opakowanie, a obsługa urządzeń i przygotowanie zebranego materiału do odbioru pozwalają sklepowi przyjmować kolejne zwroty. Klient nie widzi całej tej pracy, ale odczuwa jej efekty, gdy oddaje butelkę lub puszkę. Wygodny zwrot oraz jasna informacja o zasadach i celu systemu pomagają budować jego społeczną akceptację. Im więcej osób będzie z niego korzystać, tym większa szansa na osiągnięcie wymaganych poziomów zbiórki.